Kinderen van ouders met een laag inkomen lopen al vanaf hun babytijd een grote achterstand op, zo blijkt uit nieuw onderzoek

Kinderen in gezinnen van ouders met een laag inkomen lopen in vergelijking met rijkere leeftijdgenoten achter in hun ontwikkeling, blijkt uit nieuw onderzoek.

Kinderen uit armere gezinnen hebben al in hun eerste levensjaar vaker een ontwikkelingsachterstand.

Kinderen uit armere gezinnen hebben al in hun eerste levensjaar vaker een ontwikkelingsachterstand. Foto: ANP

Kinderen uit arme gezinnen komen al vroeg op achterstand blijkt uit nieuw onderzoek met gegevens van 153.000 kinderen. Arme baby’s zijn vaker zwaarder, maar ook op latere leeftijd wreekt zich de armoede. Zo verschilt de taalvaardigheid. Kinderen van twee jaar uit rijkere gezinnen kunnen vaker korte zinnetjes zeggen als ,,Mama lief” en ,,Ik honger”. Later blijken peuters vaker een taalachterstand te hebben en worstelen tieners uit arme gezinnen vaker met psychosociale problemen.

De verschillen worden al zichtbaar voordat baby’s een jaar oud zijn. ,,Grofweg geldt dan: hoe hoger het inkomen, hoe kleiner de kans dat een kind relatief zwaar is”, zegt Coen van de Kraats, een van de onderzoekers. Als de kinderen ouder worden, ­dalen de verschillen in gewicht iets, maar vanaf een leeftijd van circa twee jaar nemen ze weer toe. Bij veertienjarigen is de kloof overduidelijk. Van de rijkste kinderen blijkt bijna een op de tien overgewicht te hebben, bij de armste kinderen is dat bijna een een op de vier. Het betreft dan groepen met een­ ouderlijk jaarinkomen van respectievelijk gemiddeld 250.000 euro en van net iets minder dan 14.000 euro.

Het is langer bekend dat mensen uit arme gezinnen ongezonder zijn

Het is al langer bekend dat mensen uit arme gezinnen ongezonder zijn, maar dat het zo vroeg al zichtbaar is, is nieuw. Artsen en verpleegkundig specialisten in consultatiebureaus zien dat de ontwikkeling van kinderen per wijk soms duidelijk verschilt. De ouders van kinderen zijn dikker, ook de kinderen hebben overgewicht en lopen duidelijk achter in ontwikkeling in vergelijking met rijkere wijken. De slechte (gezondheids)positie van armeren kwam eerder deze maand ook al aan de orde in de bespreking in het van het boek van Ron Meyer .

De onderzoekers van de Erasmus School of Economics bestudeerden gegevens over het gewicht, de taalontwikkeling en de psychische en sociale problemen van kinderen geboren tussen 1998 en 2017. De gegevens zijn afkomstig van consultatiebureaus en schoolartsen in vier verschillende regio’s.

Hoe hoger het inkomen, hoe kleiner de kans dat een kind relatief zwaar is

Uit de gegevens blijkt grofweg dat hoe hoger het inkomen is, hoe kleiner de kans dat een kind relatief zwaar is, zo blijkt uit het onderzoek. De gevolgen van overgewicht bij kinderen kunnen groot zijn. Er zijn hoge gezondheidsrisico’s en volgens het Nederlands Jeugdinstituut worden de meeste kinderen die te zwaar zijn gepest. En: bij zo’n 80 procent van de kinderen is het overgewicht blijvend.

Er spelen meerdere factoren die deel uit kunnen maken bij het vinden van verklaringen voor het overgewicht van kinderen uit arme gezinnen. De eenvoudigste is dat arme mensen ongezonder eten en ze minder bewegen. Een kind wordt te dik als het meer calorieën binnenkrijgt dan het verbrandt. Maar op de achtergrond speelt ook stress een cruciale rol. Want wie moet rondkomen van een laag inkomen en ook nog te kampen heeft met schulden, neemt minder goede beslissingen.