Dit artikel is vandaag gratis

Naar de mis om zes uur 's ochtends op eerste kerstdag in Sneek. Kerkklokken maken buren wakker, maar feest van geboorte van Jezus kan niet tegengehouden worden door lockdown

De dageraadsmis in de Sint Martinuskerk in Sneek. Foto: Simon Bleeker Fotografie

In de Sint Martinuskerk in Sneek zaten op eerste kerstdag om zes uur ’s ochtends al parochianen in de kerk voor de Dageraadsviering.

Het is buiten kraakhelder. Het vriest vier graden als kerkgangers op de fiets en met de auto arriveren bij de Sint Martinuskerk aan de Singel in Sneek. Op straat is het vrijwel uitgestorven. Begrijpelijk, want je moet echt wel een reden hebben om op dit tijdstip – 5.45 uur - al op te willen zijn op eerste kerstdag.

Ruim vijftig parochianen van de Heilige Sint Antonius van Paduaparochie hebben vroeg de wekker gezet om bij deze mis te zijn. Zoals Henny en Rudy Draisma, beide 76 jaar. ,,We waren al om vier uur op. Konden we mooi rustig aan doen”, vertellen ze. Ze hebben licht ontbeten - ,,één stukje brood” - want na de mis komen dochter en kleinkinderen langs voor een gezamenlijk kerstontbijt.

Kachel aan om vier uur

Een dageraadsviering is een nachtmis vroeg in de ochtend. Het kerkbestuur heeft er toe besloten omdat vanwege de avondlockdown de kerstnachtmis is vervallen. ,,’Waarom doen we het dan niet zo vroeg mogelijk?’ zeiden enkele oudere parochianen. ‘Net als vroeger”, vertelt pastoor Peter van der Weide. En zo geschiedde het. Hij heet iedereen welkom in de kerk: ,,Fijn dat u zo vroeg uit de veren bent.” Zelf heeft hij om ,,vier uur” al de kachel aangezet, zo dat het wat behaaglijk is in de katholieke kerk.

Het luiden van de kerkklokken heeft al geleid tot een boos telefoontje, zo blijkt. ,,’Waarom luiden jullie in Godsnaam zó vroeg de klokken!’ Ja, precies dat doen we in Gods naam”, verduidelijkt de pastoor nog maar eens waarom men op dit tijdstip samen is. Vanwege de coronamaatregelen geldt er dus een maximaal aantal bezoekers in de kerk die anders met Kerst vol had gezeten.

De bezoekers moeten anderhalve meter afstand houden en ook een mondkapje dragen als ze lopen. ,,Kerstmis is het feest van de ontmoeting”, zegt Van der Weide. Maar dit is Kerst in coronatijd. ,,Veel wijze mensen achter de schermen zijn bezig om tante corona voorgoed de tent uit te jagen”, zegt Van der Weide hoopvol.

Ere zijn God

Het is een mis die in alles Kerst ademt. Stille Nacht , De herdertjes lagen bij nachte , Nu zijt wellekome, de klassiekers klinken allemaal. Het trompetgeschal van Huite Zonderland bij het Ere zij God vult de kerk, net als de orgelklanken van Bob van der Linde. Enkele leden van het Sint Caeciliakoor en Missa Brevis onder leiding van Frits Haaze luisteren de mis muzikaal op.

Een van de kerkgangers is Muataz Haddad (27) uit Irak. Hij groeide op in de buurt van Bagdad, voor hij vluchtte. ,,Dit is niet zomaar een dienst. We vieren de feest van de geboorte van Christus. Iedere keer weer.

Zingend Lucas-evangelie

Een hoogfeest dat tweeduizend jaar geleden begon in Betlehem. ‘Terwijl ze daar waren, brak de dag van haar bevalling aan, en ze bracht een zoon ter wereld, haar eerstgeborene. Ze wikkelde Hem in doeken en legde Hem in een voederbak, omdat er geen plaats was in het gastenverblijf’, zoals het staat in het Lucas-evangelie in de nieuwe NBV21.

In de dienst in Sneek is gekozen voor een bijbelvertaling, waar de woorden ‘herberg’ en ‘ kribbe’ nog wel in voorkomen. Zingend laat de Sneker pastoor het Lucas-evangelie zeer fraai klinken.

Van der Weide staat er bij stil hoe er nu helaas niet sprake is van ,,een volle kerk”. Maar Kerst was tweeduizend jaar geleden ook niet een groot gebeuren. Er was een klein groepje hoofdrolspelers. Maria (‘een moeder uit duizenden’), Jozef (Zo’n trouwe vent) en herders, die heel weinig aanzien hadden (‘Ze stonken, róken zelfs naar de schapen’).

,,Soms zijn we zelf als een schaap dat dreigt te verdrinken in de dingen des levens, maar dan is Hij er nog”, legt Van der Weide de betekenis van de komst van de vredevorst uit. ,,Jezus zegt: kom maar, in mijn armen ben je veilig.”

Er wordt gebeden voor vluchtelingen, voor armen – ,,die ook in ons land in groten getale voorkomen -, voor mensen die gediscrimineerd worden - of tot ,,zwart schaap” worden gemaakt.

Van der Weide steekt een lichtje aan in een lantaarn. Iedereen in de kerk is vandaag een lichtbrenger, ,,een Kerstambassadeur”. ,,U bent allemaal een soort kerstverlichting.” Dat ze kunnen vertellen dat ze erbij waren op 25 december 2021. ,,Ik was daar op het vroege uur toen die ene vent belde”, zegt hij met een kwinkslag. ,,Laten we van elke dag een Kerstdag, een Christusdag maken.”

Ter communie

,,De vrede van het pasgeboren Kind van Betlehem zij met u”, zegt Van der Weide, waarna de kerkgangers elkaar met een kinkje ,,de vrede van Christus” toewensen en dan ter communie gaan. Met mondkapje op. De pastoor mét spatscherm reikt de hostie uit.

Rond half acht is de dienst afgelopen. ,,Ik denk dat hier nog veel over gepraat gaat worden”, zegt Van der Weide. Omdat het de enige dienst was in Fryslân, misschien wel in Nederland, die zó vroeg was. Misschien wordt het wel weer een traditie?, oppert hij in de viering. De parochianen zullen wel zien ,,hoe vroeg het volgend jaar is.” Het Evangelie stopt niet: ,,De Heer Jezus gaat dwars door alle lockdowns.”

Onder het Hoor, de eng’len zingen de eer wordt de kerk in processie verlaten. De parochianen volgen. Een kind zit bij de kerststal en aanbidt het Christuskind. Sommige maken nog even een selfie in de kerk. Want ze beseffen: we hebben misschien wel iets meegemaakt wat nooit meer voorkomt.

Joke Potma van het Caeciliakoor zegt dat ze ,,heerlijk gezongen” heeft. Zestig jaar geleden nam haar man haar ook mee naar zulke vroege misvieringen. Toen was ze niet christen, nu wel- en zingt ze over de geboorte van Jezus in een Dageraadsviering ,,Voor mij is de cirkel vandaag rond.”


Naar Blauwhuis

Van der Weide is al de man die twee jaar geleden bij het begin van de coronapandemie Psalm 27 aanhaalde: ‘De Heer is mijn licht en mijn heil, wie zou ik vrezen?’

‘Als dan alles dicht gaat, wat blijft dan nog over?’, die vraag stelde hij zich. Na afloop van de dageraadsmis vertelt Van der Weide hoe mooi hij het vond dat er mensen bij de dienst konden zijn. Zonder kerkgangers vieren kan eigenlijk niet, de livestream daar is hij geen fan van. Dus hij is blij dat gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden die er wél waren. ,,Er zijn ook nog wel een paar mensen spontaan gekomen”, zag hij.

Hij moet al snel weer weg ,,Ik ga nog even aan de koffie en het kerstbrood.” Om half tien wordt hij in de Sint-Vituskerk van Blauwhuis verwacht. En dan om 11.00 uur weer in Sneek. Vier diensten heeft hij deze kerstdagen. ,,Dat is rustig voor mijn doen. Normaal zijn het er zes.”

Nieuws

menu