Staten en Stinzen: Het Ald Slot in Wergea krijgt weer wat warmte en liefde

In samenwerking met de stichting Staten en Stinzen gaat Wykein dit jaar op bezoek bij eigenaren, bewoners en beheerders van deze historische woonhuizen en buitenplaatsen. Vandaag de negende aflevering met Johannes van der Steen en Agnes Meinema, die sinds maart het Ald Slot in Wergea bewonen en hun hart hebben verloren aan de historische state.

Soms kom je ergens binnen waar het gevoel meteen goed is, ook al ben je er nog nooit in je leven geweest. Is het de warmte die je bij binnenkomst tegemoetkomt, de inrichting die je er thuis doet voelen of misschien toch het besef dat het huis al een hele geschiedenis achter zich heeft liggen? Dat goede gevoel van thuiskomen beleefden Johannes van der Steen (39) en Agnes Meinema (33) toen ze voor het eerst over de drempel van het Ald Slot in Wergea stapten. Hun kennismaking met de monumentale state betekende liefde op het eerste gezicht.

Ze verhuisden in maart vanuit een nieuwbouwwijk in Leeuwarden naar het historische Ald Slot, waar ze hun toekomstplannen kunnen verwezenlijken en bovenal een ouderlijk thuis kunnen creëren voor hun kinderen. ,,We waren al een tijdje op zoek naar een plek waar we wonen en werken konden combineren. Maar dan wel in de buurt van Leeuwarden, zodat onze kinderen niet van school zouden hoeven verwisselen”, legt Johannes uit. ,,In eerste instantie waren we bezig met een boerderij in Grou, maar dat werd ’m uiteindelijk niet.”

Droomhuis op Funda

En toen kwam Van der Steen op Funda zomaar hun droomhuis tegen; een grote woning met dito tuin en dat op slechts een paar kilometer van Leeuwarden. Alleen de foto’s op de website waren al voldoende om hen te overtuigen. ,,Mijn eerste reactie was: dit is het!”, herinnert Meinema zich. ,,Ik heb de auto gepakt en ben naar Wergea gereden om te kijken. Toen was het voor mij al helemaal duidelijk. Ik heb Johannes een bericht gestuurd dat we voor dit huis moesten gaan en daarna meteen een afspraak gemaakt voor een bezichtiging.”

Het voorhuis van het Ald Slot was toen nog ingericht als bescheiden museum, dat werd gerund door Dolf en Trijntje Dijkstra. De twee stijlkamers waren aangekleed in achttiende- en negentiende-eeuwse stijl, waar per jaar honderden bezoekers zich konden vergapen aan antieke meubels en accessoires. Maar vanwege hun leeftijd besloot de familie Dijkstra om hun zo geliefde Ald Slot te koop te zetten. In december 2018 ging het museum voor de laatste keer open. Daarna werd een groot deel van de inrichting verkocht aan belangstellenden.

Geen gesjeesde westerling

Een belangrijke voorwaarde voor de familie Dijkstra was dat de nieuwe eigenaren evenveel liefde zouden koesteren voor het Ald Slot als zij. Het vooruitzicht dat een gesjeesde westerling het historische pand om zou bouwen tot een designwoning, was voor hen een schrikbeeld. Daarom ging de verkoop per inschrijving en moesten potentiële kopers aangeven wat hun plannen waren met de monumentale state. Van der Steen en Meinema zetten na de eerste bezichtiging hun ideeën op papier en wachtten daarna in grote spanning af.

,,Dit huis leek mij een prachtige plek om kinderen die gedragsproblemen hebben en kampen met een lastige thuissituatie te begeleiden”, vertelt Meinema, die leerkracht is op een basisschool en gevangenis. Van der Steen: ,,En ik ben bouwkundige en zo heb ik gemerkt dat veel klussers met een eenmanszaak vanuit hun eigen garage werken. Zij zijn heel geïsoleerd en op zichzelf gericht aan het werk. Mijn idee was om hier een broeinest te maken waar zij samen kunnen komen. Gelukkig spraken onze plannen de oude eigenaren wel aan.”

Lees ook: Staten en Stinzen: De wonderlijke geschiedenis van de Schierstins in Feanwâlden

Zeker omdat ook het echtpaar Dijkstra het Ald Slot een tijdlang ook op een dergelijke manier heeft gebruikt: Dolf Dijkstra had een restauratiebedrijf en bood jarenlang leerlingen van de ambachtsschool de kans om het historische pand in Wergea weer in oude luister te herstellen. Dat was nodig ook, want toen de Dijkstra’s het Ald Slot in de jaren tachtig kochten was sloop nabij. Het was er een regelrechte puinhoop. Het eens zo statige pand was zwaar vervallen, werd gekraakt door dorpsbewoners en werd daarnaast bewoond door flink wat ratten en konijnen.

Het was echt aan de Dijkstra’s te danken dat er op deze plek geen nieuwbouwwoningen kwamen. Daarom was het voor hen ook echt een ding om het huis te verkopen

Na de aankoop was het echtpaar Dijkstra jaren bezig met de restauratie. De eens gesloopte aanbouw aan de achterkant keerde terug en het voorhuis kreeg weer een in het oog springende klokgevel. ,,Het was echt aan hen te danken dat er op deze plek geen nieuwbouwwoningen kwamen”, benadrukt Van der Steen. ,,Daarom was het voor hen ook echt een ding om het huis te verkopen. Dat was het ook voor hun kinderen, die hier in hun vakanties stenen hebben staan bikken, meebouwden aan hun ouderlijk huis en uiteindelijk hier zijn opgegroeid.”

Het Ald Slot in 1967. Foto: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Door het puin heen kijken

Uiteindelijk werd het Ald Slot aan Van der Steen en Meinema ‘gegund’. Tegen hun eigen verwachting in. ,,Wij hadden het eerlijk gezegd niet verwacht”, geeft Johannes toe. ,,Er zat geen woonbestemming meer op het pand, omdat de familie Dijkstra het de laatste vijftien jaar alleen als museum heeft gebruikt. Bovendien dachten we dat er veel belangstelling zou zijn en de kans daarom klein was. Maar er lag veel puin en afval op het terrein en het huis stond toen ook nog vrij vol. Daar konden veel kopers blijkbaar toch niet doorheen kijken.”

Lees ook: Staten en Stinzen: In Oranjewoud is de stilte bijna hoorbaar

Wat Van der Steen en Meinema vooral zagen waren mogelijkheden en de kans om van het Ald Slot hun droomhuis te maken. ,,Onze vorige woning was er een van vele in een nieuwbouwwijk, maar dit is een uniek huis”, zegt Johannes. ,,We willen hier een plek creëren die blijft bestaan en waar onze kinderen later terug kunnen komen. Het moet echt hun ouderlijk huis worden. Wij hebben nu de leeftijd om dat te kunnen realiseren. Doe je dat tien jaar later dan gaan de kinderen op kamers. Nu groeien ze op in een prachtig huis met veel ruimte.”

De komende tijd staat voor Van der Steen en Meinema in het teken van een grote verbouwing. De afgelopen maanden is er al veel werk verzet in de tuin, waardoor het Ald Slot weer zichtbaar is vanaf de straat. Daarnaast zijn op de bovenverdieping zo’n beetje alle tussenwandjes weggehaald, zodat deze opnieuw ingericht kan worden. Om die reden functioneren de twee stijlkamers in het voorhuis nu tijdelijk als slaapkamers. ,,Het is iedere ochtend alsof je wakker wordt in een sprookje”, glimlacht Agnes. ,,Zeker als je door de kleine raampjes naar de tuin kijkt en de vogels hoort fluiten. Het is hier soms net een volière en dat is voor ons echt genieten.”

Wij willen absoluut niet al het oude in het huis wegslopen. Daar werd ik juist verliefd op toen ik hier voor het eerst kwam

Omdat alleen het voorhuis monumentaal is, kan de aanbouw aan de achterkant naar eigen smaak worden ingericht. Maar de stijl van dat deel van het Ald Slot zal weinig verschillen met die van het historische voorhuis. ,,De stijl die het huis heeft spreekt ons juist zo aan”, verzekert Meinema. ,,Wij willen absoluut niet al het oude in het huis wegslopen. Daar werd ik juist verliefd op toen ik hier voor het eerst kwam. Het is ruim, oud en het leeft echt. Het ruikt hier ook lekker. De een zal het muf vinden, maar zelfs dat vertelt al een heel verhaal.”

Niet overhaast beslissen

Voor Van der Steen en Meinema voelt het Ald Slot niet alleen als privébezit, maar ook als iets van grote cultuurhistorische waarde. Iets waar zij ‘op mogen passen’. De verbouwing moet volgens hen dan ook met aandacht en kwaliteit worden uitgevoerd. ,,Daarom hebben we ook besloten om het eerste jaar alleen op te ruimen en te slopen”, legt Agnes uit. ,,We willen het huis eerst ontdekken en de tijd nemen om een plan te maken. Met zo’n groot huis moet je geen overhaaste beslissingen nemen waarvan je spijt zou kunnen krijgen.”

Dat het Ald Slot van grote omvang is, maakt het voor Van der Steen en Meinema wel even wennen. ,,Als ik ga stofzuigen laat ik het woordje ‘even’ maar weg, want je bent er flink wat tijd aan kwijt”, vertelt Meinema. ,,En toen laatst de glazenwasser kwam, merkte ik dat het ook voor hem een groot huis is; het kostte hem tweeënhalf uur om alle ramen schoon te maken. Zijn andere klanten belden al op waar hij bleef. Dat is dus zeker even wennen, maar na negen maanden heb ik er echt nog geen enkel moment spijt van gehad.”

Lees ook: Staten en Stinzen: Schatzoeken in familiehuis Voormeer

En dat ondanks het feit dat het flink wat moeite kost om het huis warm te krijgen. De centrale verwarming werkt nu nog op een kachel in de kelder, die elk uur van nieuw hout voorzien moet worden om te branden. Het is voor de vriendjes en vriendinnetjes van de kinderen een ware attractie. Van der Steen: ,,Ze willen allemaal even in de ‘rookkamer’ kijken en hout op het vuur gooien. Dat is leuk, maar soms kwamen hier mensen die vanwege de geur vroegen waar we de rookworsten bewaarden. We zoeken nu naar duurzamer type kachel.”

Een nieuw tijdperk

Dat is een van de punten die de nieuwe eigenaren willen realiseren: het Ald Slot moet duurzaam en zelfvoorzienend worden. Door het monument op te knappen moet het pand er weer flink wat decennia tegenaan kunnen. Het wordt een nieuw tijdperk in de toch al zo rijke geschiedenis van het gebouw. ,,Op deze plek heeft ooit de Roordastate gestaan, maar die is in de negentiende eeuw gesloopt”, vertelt Van der Steen. ,,Die historie is al mooi. Maar we spraken laatst ook met een meneer die hier zelfs was geboren en ons van alles kon vertellen.”

Zo’n mooi huis op zo’n bijzondere plek moet je niet voor jezelf proberen te houden. Dat moet je delen met anderen

De vele persoonlijke verhalen die over het Ald Slot te vertellen zijn, maken het voor Van der Steen en Meinema extra bijzonder om er te mogen wonen. ,,Wij zeggen altijd bewust ‘mogen’, want zo voelt het ook”, vindt Agnes. ,,Het is een voorrecht om hier te zijn en dat wij de kans krijgen om er iets moois van te maken. Een deel van het huis wordt omgebouwd tot bed and breakfast, want zo’n mooi huis op zo’n bijzondere plek moet je niet voor jezelf proberen te houden. Dat moet je delen met anderen, zodat ook zij ervan kunnen genieten.”

Staten en Stinzen: Op het Poptaslot komen passie en traditie samen

In samenwerking met de stichting Staten en Stinzen gaat Wykein dit jaar op bezoek bij eigenaren, bewoners en beheerders van deze historische woonhuizen en buitenplaatsen. Vandaag de zevende aflevering met Bert Prins en Jan Kuppens, die respectievelijk als slotbewaarder en tuinbaas de tradities van het Poptaslot bewaken.

Nieuws

Meest gelezen

menu