Stilte is een luxeproduct geworden

Ds. Niels A. Gillebaard ontdekte de waarde van stilte in de kloostergemeenschap van Taizé. ,,Vriendschappen ontstonden als vanzelf, want de ruis van het dagelijks leven werd stiller.”

Ds. Niels A. Gillebaard: ,,Ik merkte hoe goed de stilte in Taizé mij en anderen deed. De aanwezigen werden er open, creatief en ontspannen door.” Foto: Wikimedia Commons

Ds. Niels A. Gillebaard: ,,Ik merkte hoe goed de stilte in Taizé mij en anderen deed. De aanwezigen werden er open, creatief en ontspannen door.” Foto: Wikimedia Commons

De stilte is schaars geworden. Er zijn nog maar weinig momenten waarop we even niets doen. Momenten waarop we genieten van de wereld om ons heen, ons bewust zijn van wat we zien, horen en ervaren. We weten heel goed hoe het is om constant bereikbaar te zijn, om met volle agenda’s te moeten leven, om het druk te hebben. Is er nog plaats voor de stilte in ons leven?

De komst van de smartphone heeft veel veranderd. Ik hoor niet bij de mensen die dat alleen maar slecht vinden. We hebben er veel aan te danken. Apps tegen verspilling zoals ‘Too good to go’ zijn geweldig en wat is het mooi dat we contact kunnen onderhouden met bekenden overal ter wereld.

De telefoon is nooit ver weg en de ingebouwde mechanismen om ons erop te houden doen de rest

We moeten echter ook niet onderschatten hoezeer vooral jonge mensen onder druk zijn komen te staan. De constante stroom aan berichten en afbeeldingen zorgt ervoor dat er nog maar weinig momenten zijn waarop we even niets hoeven te doen. De telefoon is nooit ver weg en de ingebouwde mechanismen om ons erop te houden doen de rest. Stilte is een luxeproduct geworden.

Eeuwenoude traditie

Het zoeken naar stilte is dus zeer actueel en nodig. Zo is meditatie een vorm van zoeken-naar-stilte die sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw breed bekend is. Ook de westerse christelijke traditie blijkt een grote rijkdom van meditatie en verstilling te bevatten. Eeuwenoude vormen, die terugvoeren op vroeg-christelijke gemeenschappen en verder ontwikkeld in kloosters, worden gaandeweg weer herontdekt.

Velen bewandelen tegenwoordig de pelgrimsroute naar Santiago de Compostela, cursussen over de mystiek van Meister Eckhart worden goed bezocht en retraites zijn vaak al ruim van tevoren volgeboekt.

De waarde van de stilte ontdekte ik in de kloostergemeenschap van Taizé in Frankrijk. Als predikant begeleid ik vanuit Nederland groepen jongeren. Driemaal per dag is er een viering met (christelijke) meditatieve muziek en acht minuten stilte. Ik merkte hoe goed het mij en anderen deed. De aanwezigen werden er open, creatief en ontspannen door. Vriendschappen ontstonden als vanzelf, want de ruis van het dagelijks leven werd stiller.

Stilte maakt je bewust van de wereld en de mensen om je heen. Als je de stilte kunt ervaren, ben je ook in staat betekenisvolle relaties met mensen aan te gaan.

Wetenschappers van het Max Planck Instituut in Leipzig lieten drie maanden lang een groep mensen zes dagen per week een half uur mediteren. Het resultaat was dat functies van de hersenen verbeterden. De deelnemers hadden meer compassie, ervoeren minder stress, konden hun aandacht er beter bij houden en hadden betere sociale vaardigheden.

Sociale vaardigheden

Meditatie blijkt niet alleen goed te zijn om rustig te worden. Wonderlijk genoeg blijkt stilte juist goed te zijn voor je sociale vaardigheden.Als predikant mag ik de eeuwenoude wijsheid die in de christelijke traditie besloten ligt ontsluiten voor onze tijd. Stilte, aandacht en meditatie zijn voor mij belangrijke elementen daarin. Voor mijzelf probeer ik ruimte te maken voor die stilte.

Of je nu gelovig bent of niet: stilte is een luxe – iets om van te genieten

Als theoloog zeg ik dan dat ‘God’ uiteindelijk groter is dan onze woorden kunnen omschrijven. Dagelijks probeer ik een half uur in te ruimen voor vormen van meditatie of gebed. In de gemeente zijn we begonnen met een meditatiegroep en Taizé is nooit ver ver weg. Of je nu gelovig bent of niet: stilte is een luxe – iets om van te genieten.

Ds. Niels A. Gillebaard is predikant en meditatiebegeleider bij Vacare – Platform voor meditatief leven. Als internetpredikant hij verbonden aan de website Mijnkerk.nl en als gemeentepredikant aan de Protestantse gemeente te Graft–De Rijp Zaterdag 17 augustus geeft hij een workshop ‘christelijke meditatie’ op het Graceland Festival in Vierhouten

Nieuws

menu