Dit artikel is vandaag gratis

Geweld in Myanmar nog niet tot bedaren gebracht, ondanks bemiddeling van Zuidoost-Aziatische landengroep Asean

Een demonstratie in de stad Mandalay. Bij protesten tegen de militaire coup in Myanmar zijn sinds 1 februari achthonderd demonstranten gedood en vierduizend gevangen gezet. Foto: EPA

De poging van de Zuidoost-Aziatische landengroep Asean om het geweld in Myanmar tot bedaren te brengen, heeft na een maand nog niet veel resultaat geboekt.


Eind april ging de militaire junta akkoord met een voorzichtige compromistekst. Maar in de praktijk is er weinig veranderd en de situatie in Myanmar lijkt muurvast te zitten.

Het geweld in Myanmar begon op 1 februari van dit jaar, toen het leger de macht overnam van de verkozen regeringsleidster Aung San Suu Kyi.

Het conflict werd eind april besproken door Asean, de associatie van tien Zuidoost-Aziatische landen waar Myanmar deel van uitmaakt. Juntaleider Min Aung Hlaing ging akkoord met een actieplan, dat volgens critici een typische consensustekst is zonder garanties op succes.

De belangrijkste afspraak was dat het geweld zou stoppen, maar daar is voorlopig weinig van te merken.

Volgens mensenrechtenorganisatie Assistance Associtaion for Political Prisoners (AAPP) zijn er sinds de ondertekening van de Asean-verklaring al zeventig mensen vermoord. Dat brengt het totale aantal doden op meer dan achthonderd.


Een gezicht geven

Lokale media proberen die slachtoffers een naam en een gezicht te geven. Zo brengt de krant The Irrawaddy het verhaal van een dichter uit Sagaing Regio, in het noorden, die bij het verlaten van zijn huis met benzine overgoten werd en daarna levend verbrand. Dichters worden vaker bedreigd en zelfs vermoord, omdat poëzie als een politiek wapen gezien wordt.

Volgens The Irrawaddy is in de oostelijke Shan State een man met messteken om het leven gebracht. Het zou gaan om een lid van de National League for Democracy (NLD), de partij van Aung San Suu Kyi.

NLD heeft eind vorig jaar de verkiezingen gewonnen, maar is nu buiten de wet geplaatst op beschuldiging van fraude.

De regeringsleidster zelf is deze week voor het eerst in vier maanden in het openbaar verschenen, toen ze naar de rechtbank kwam om zich te verantwoorden voor onder meer ‘opruiing’.

Suu Kyi werd bij het begin van de coup opgesloten en zou al die tijd niet met haar advocaten hebben kunnen praten.


Minachting

Human Rights Watch (HRW) zegt in een reactie dat een eerlijk proces op deze manier onmogelijk is. Over de ontbinding van NLD schrijft Kenneth Roth van HRW op Twitter: ‘Het toont nog maar eens de minachting van de junta voor de wil van het Myanmarese volk.’

In het Asean-akkoord staat ook dat er een constructieve dialoog op gang gebracht moet worden, met de hulp van een bemiddelaar. Die zou niet alleen met de legertop praten, maar ook met de alternatieve eenheidsregering.

De National Unity Government (NUG) is vorige maand opgericht en zegt de echte vertegenwoordiger te zijn van het Myanmarese volk.

NUG probeert verschillende gewapende milities te groeperen. Dat zijn etnische groepen die al jaren tegen de junta strijden omdat ze zich onderdrukt voelen. Nu proberen ze de krachten te bundelen. Daarbovenop wordt het land gedestabiliseerd door stakende ambtenaren, bankiers en leerkrachten die met hun burgerlijke ongehoorzaamheid protesteren tegen de staatsgreep.


Logge structuur

De bemiddelingsopdracht wordt dus erg delicaat, maar na een maand heeft Asean nog altijd niet beslist wie deze taak op zich zou nemen. Dit bevestigt volgens analisten dat de organisatie traag werkt en een logge structuur heeft.

Maar zelfs als er iemand wordt aangeduid, is het niet zeker of die in Myanmar zou toegelaten worden. ,,Pas nadat we een bepaald niveau van veiligheid en stabiliteit bereikt hebben, zullen we met die gezant kunnen samenwerken”, heeft een woordvoerder van de militaire raad aan persagentschap Reuters verklaard.

,,Min Aung Hlaing heeft de Asean-vergadering vooral bijgewoond om te laten zien dat hij het staatshoofd van Myanmar is”, zegt de Nederlandse diplomate en Myanmar-kenner Laetitia van den Assum. ,,Daarom is hij ook speciaal in z’n burgerpak gegaan en niet in zijn militair uniform.” Volgens Van den Assum schuift de juntaleider de gemaakte afspraken bewust op de lange baan.

Dichters worden vaker bedreigd en zelfs vermoord, omdat poëzie als een politiek wapen wordt gezien


Nieuws

Meest gelezen