In de atelierkerk in Ginnum haalt kunstenaar Pauline Kick inspiratie uit een grafsteen en een lijkbaar

In de zomer gaan veel kunstenaars op locatie aan het werk. Het monumentale kerkje van Ginnum is een van die vele artists in residences. Het is bovendien een populaire.

Pauline Kick met de baar waarop ze een mini-Waddenlandschap heeft gecreëerd.

Pauline Kick met de baar waarop ze een mini-Waddenlandschap heeft gecreëerd. Foto: Ruurd Walinga

Twee weken na de mail van de plaatselijke commissie van de Stichting Âlde Fryske Tsjerken dat het atelierkerkje van Ginnum weer 21 weken beschikbaar was als werkplek, was het volgeboekt. Een van de kunstenaars die er dit voorjaar gebruik van maakte, is Pauline Kick uit IJlst.

Liefst twee weken had ze de beschikking over het middeleeuwse Godshuis. De meeste kunstenaars verblijven er een week.

Met een vooropgezet plan is Pauline Kick niet naar Ginnum gereisd, zo zegt ze zelf. Dat doet ze zelden. Ze laat zich graag inspireren door de ruimte. Zo verbleef ze al eens op een plek aan de Tsjûkemar en in de Deelen tussen Aldeboarn en Heerenveen.

Geen buienradar

Toen ze de eerste dagen in het atelierkerkje verbleef, keek ze wat om zich heen en probeerde ze zich het terpje voor te stellen bij hoog water. In de tijd dat er nog geen dijken waren en de terp echt een toevluchtsoord was voor alle bewoners en dieren rondom. ,,Ginnum is een van de vier Flieterpen in deze omgeving, een terp dus om naartoe te vluchten. Hoe zal dat geweest zijn? Mens en dier hier allemaal op een kluitje en dan wachten tot het water is gezakt. Er was nog geen buienradar. Dus zo nu en dan ging iemand eropuit om te kijken of het water al zakte. Fascinerend”, laat Kick haar gedachten de vrije loop.

Ondertussen tikt het uurwerk luid hoorbaar door. Bijna storend, maar na een paar dagen ben je eraan gewend, zeggen de kunstenaars. Het uurwerk dateert uit 1564 en is daarmee het oudste in Fryslân voorkomende gietijzeren torenuurwerk.

Gebroken aarde uit Zwarte Haan

Een ander opvallend onderdeel in de kerk is de grote lijkbaar. En juist dit oude exemplaar inspireerde Kick tot haar kunstwerken. Op de baar heeft ze een stukje Waddengebied nagemaakt. Er ligt gebroken aarde uit Zwarte Haan op, veren van ruiende vogels uit Koehool, schelpen en zeekraal uit Wierum en wat aangespoeld hout en ander ‘vindsel’, zoals Kick het noemt.

Kick is gek op het Waddengebied. Ze wandelt er vaak en geniet van het unieke en uitgestrekte natuurgebied met zijn getijden. Het is terecht aangemerkt als Unesco Werelderfgoed, vindt ze. Alleen laat de bescherming van het gebied te wensen over. Er mag in de buurt geboord worden naar olie en gas, vissers kunnen er nog volop hun werk doen en vlak in de buurt loopt een drukke en gevaarlijke route voor containerschepen.

Kick: ,,Wij wonen in IJlst in een monumentaal pand. Ik heb, toen we er kwamen wonen, gevraagd of we ook dubbel glas konden laten aanbrengen. Nee, dat mocht niet. Het was een monument. We hebben het later nog eens gevraagd en kregen het zelfde antwoord. Het is een monument en daar mag je niks aan veranderen. Dat moet zo blijven. Ons Waddengebied is ook een monument, het staat zelfs op de Werelderfgoedlijst, maar daar mag wel alles gebeuren dat de boel verstoort. Begrijp jij het?”

Processie

Kick kan zich opwinden over de laksheid van politici en hoe we met zijn allen met het kwetsbare Waddengebied omgaan. Ze zou een handtekeningenactie kunnen houden, maar dankzij haar verblijf in Ginnum heeft ze een ander idee bedacht. Ze gaat zelf een baar in elkaar timmeren en daar opnieuw een mini-Waddenlandschap op aanleggen. Vervolgens gaat ze in een kleine processie het wad ten grave dragen, misschien wel in Wierum. Hoe en wat en wanneer precies, is nog niet duidelijk.

De werken die ze in Ginnum heeft gemaakt, hebben als thema ‘Het geheugen van het landschap’. Op handgeschept papier van 3,5 bij 1 meter heeft ze vloedlijnen gemaakt. Niet van verf, maar van klei en plantaardig materiaal uit de Waddenzee.

In het slotweekend hangen de indrukwekkende kunstwerken aan de balken in de kerk. Een van de vloedlijnen is een afdruk van een grafzerk die in de kerk ligt. Niet de mooie van de adellijke familie Roorda die er ligt, maar één waarvan de tekst is weggebeiteld. ,,Waarom de tekst is weggehaald, weet niemand. Misschien is een familielid na zijn dood in ongenade gevallen en hebben ze daardoor de tekst weggehaald. Maar ik heb die grafsteen gebruikt als een soort drukproef voor mijn vloedlijn. En wat opvalt: het reliëf van de steen komt overeen met het wad wanneer het droogvalt. Bijzonder hè? Dit bedenk je niet van tevoren. Dit ontstaat. Daarom is het ook zo mooi om op zo’n plek als deze te werken. Ik reageer graag op de ruimte.”

Het Ginnumer kerkje doet dit jaar voor de dertiende keer op rij dienst als artist in residence . Gedurende de hele zomer zijn bezoekers welkom als de kunstenaar aan het werk is.