Elisabeth-Abels Gorter

Tips van een Friese boekhandelaar: Sipke op kaatsavontuur, het dierenrijk verbeeld door een dichter en een kunstenaar en de beste korte verhalen van Nyk de Vries

Elisabeth-Abels Gorter Foto: Marchje Andringa

Wat is een verrassende nieuwe binnenkomer? Welk verhaal komt ontzettend binnen en welke nieuwe schrijfbelofte dient zich aan? Wekelijks tipt een Friese boekhandelaar actuele titels die opvallen in de grote stroom aan boeken die verschijnen. Vandaag: Elisabeth Abels-Gorter van de Afûk-winkel in Leeuwarden

Als tekst en beeld elkaar verrijken verandert leesplezier voor Elisabeth Abels-Gorter in dubbel genot. Ze tipt dit keer drie boeken met mooie verhalen, waarmee je ook de ogen de kost kunt geven.

Eerder waagde hij zich al aan een Elfstedentocht, een zeilavontuur en vond hij een kievitsei, in zijn vierde Gouden Boekje, Sipke op it keatsfjild , belandt spitsmuisje Sipke in de kaatswereld. Een feest van herkenning voor Abels-Gorter die in haar dorp Itens zelf recreatief kaatst. ,,De setting is hiel ferlykber; krekt of stiest by ús op it sportfjild.”

Boppeslach

Voor wie niet bekend is met de sport is het verhaal van schrijfster Lida Dykstra juist een leuke kennismaking met deze Friese traditie, meent de boekverkoopster. ,,De keatsbegripen dy’t foarby komme, lykas boppeslach en in skroeier, wurde efteryn it boek allegear útlein.” Sipke beoefent de sport zelf ook voor het eerst. ,,Hy giet mei syn famylje te keatsen. Ynearsten stiet er der ferlern by, mar as pake hom oanmoediget wit er syn eangst te oerwinnen en slacht er in fantastyske bal.”

Het boekje, voor kinderen van vier jaar en ouder, is net als voorgaande delen tweetalig en op rijm geschreven. ,,It is dêrtroch hiel tagonklik, mar ek fleurich en luchtich.” Mooi detail vindt ze de nazit in het dorpscafé. ,,Dy heart der fansels ek by. Se prate nei oer de wille dy’t se hân hawwe en dat ferlieze dan net útmakket. In moai boadskip.”

De illustraties van Harmen van Straaten zorgen eveneens voor een vrolijke noot: ,,Syn tekeningen binne fantastysk en der sit, ek foar folwoeksenen, goed wat humor yn. De pipermûzefamylje keatst bygelyks tsjin trije iikhoarntsjes. Dat fûn ik hilarysk tekene. De yllustraasje befetsje ek alderhanne subtile Fryske tintsjes.”

Filosoferende mol

is nog zo’n titel waarin beeld en tekst vooral samen imponeren, vindt Abels-Gorter. Het boek is een coproductie van schrijver en dichter Eppie Dam en beeldend kunstenaar Janine van Zeeland. Tot 2018 kenden zij elkaar niet. ,,Mar de keunst brocht harren byinoar, hiel bysûnder.”

Een gedeelde liefde voor de dierenverhalen van Anton Koolhaas, inspireerde de twee tot 42 eigen schilderijen en 42 bijbehorende gedichten met het dierenrijk in de hoofdrol. Van Zeeland schildert de dieren die ze ziet vanuit haar atelier in Kollumerpomp, de geboorteplaats van Dam die nu in Sloten woont. ,,Har wurk is prachtich werjûn yn it boek, sels de fervestruktueren binne op guon foto’s sichtber. De Mug is troch de moaie kleuren ien fan myn favoriten.”

Roze haas

De context komt van Eppie Dam. ,,Syn gedichten jouwe in djippere betsjutting oan watst sjochst.” Zo komt onder meer een roze haas voorbij. ,,Dy wrakselet mei syn aard. Op it skilderij sjochst allinnich de rêch fan de hazze, troch it gedicht stapst efkes yn syn tinzen en krigest in gefoel by it byld. Ek it fjouwerlûk oer de âlde, grize mol fûn ik hiel moai beskreaun. Dam lit him filosofearje oer de fjouwer tiden fan it jier, dy’t er allinnich meimakket as er syn holle sa no en dan boppe de grûn útstekt.”

Van 3 juli tot en met 15 augustus zijn de gedichten en schilderijen uit Een dier is ook maar een mens bij De Schierstins in Feanwâlden te zien. ,,In eksposysje dêr’t ik troch it boek graach nei ta wol, om de wurken ek ris yn it echt te sjen.”

Ultrakorte verhalen

Met de zomer in aantocht wil Abels-Gorter tot slot tippen. ,,Noflik lêsfoer foar bygelyks mei yn de tas nei it strân ta.” Dichter, schrijver, muzikant en Dichter fan Fryslân Nyk de Vries verpakt ,,benammen weromtinken oan syn bernetiid yn Fryslân yn ultrakoarte, komyske teksten”, omschrijft ze. ,,Allegear út it libben helle en foar in protte, tink ik, hiel werkenber.”

Het was wel even wennen aan zijn ‘humor út de Wâlden’, zegt ze. ,,En oan de faak ûnferwachte omslaggen yn de ferhalen, mar dat set ek oan ta neitinken. Echt hiel knap dat er dy mei ferhaaltsjes fan meastentiids mar tsien oant fyftjin sinnen fan de earste side ôf boeie kin.”

Ook in dit geval maken de illustraties het boek af, vindt ze. De tekeningen zijn gemaakt door illustrator en troubadour Willie Darktrousers (Emiel Joorman uit Donkerbroek). ,,Se bringe de teksten echt ta libben.”