De blije wereld van schilder Bob Ross had een donkere zijde | Recensie

In de documentaire ‘Bob Ross: Happy Accidents, Betrayal & Greed’ laat regisseur Joshua Rofé zien welke smerige spelletjes zich volgens de zoon van de wereldberoemde tv-schilder achter de schermen afspeelden.

Bob Ross cultheld die landschappen met gemak op het witte doek toverde.

Bob Ross cultheld die landschappen met gemak op het witte doek toverde.

Bob Ross behoeft nauwelijks introductie. In de jaren 80 en 90 groeide de landschapsschilder met zoetgevooisde stem en afrokapsel uit tot een wereldberoemde televisiepersoonlijkheid. In een kleine dertig minuten toverde hij met snelle penseelstreken een kleurrijk natuur tafereel op het doek.

Ross toonde zich in zijn televisieprogramma The Joy Of Painting immer positief: ‘Voor narigheid kijk je maar naar het nieuws’. Maar zijn roem blijkt een donkere kant te hebben.

‘Fastfoodkunst’ wordt het werk van de cultheld wel genoemd

In de kunstwereld wordt het werk van Bob Ross (1942-1995) nauwelijks serieus genomen. ‘Fastfoodkunst’ wordt het soms schertsend genoemd. Eerlijk is eerlijk, de schilder heeft zijn populariteit voor een groot deel aan zijn charisma te danken. Zijn televisieoptredens hebben iets rustgevends, ja bijna therapeutisch.

Hij laat de kijker geloven dat het helemaal niet zo moeilijk is. Mede daardoor is Ross vijfentwintig jaar na zijn dood nog altijd populair. Via nieuwe kanalen, zoals YouTube, maken jongere generaties kennis met deze cultfiguur. En sinds vorig jaar is er dan toch voor het eerst een solotentoonstelling gewijd aan de tv-schilder te zien, in Museum More in Gorssel.

De titel van de nieuwe Netflix-documentaire, Bob Ross: Happy Accidents, Betrayal & Greed , laat weinig aan de verbeelding over. Toch blijft het beeld van de optimistische goedzak die met een jaloersmakend gemak bomen, beken en besneeuwde bergtoppen schildert intact. Als er al iets misgaat op het canvas, geeft Ross er snel een creatieve draai aan. Hij spreekt dan ook liever van een ‘happy accident’. Het zijn inmiddels gevleugelde woorden.

Ross was gek op landschap van Alaska waar hij als militair had gelegen

Ross was dol op de natuur. Veel van zijn schilderijen zijn geïnspireerd op het landschap van Alaska, waar hij twaalf jaar als beroepsmilitair gestationeerd is geweest. De documentaire behandelt zijn levensloop voordat hij bekend werd slechts kort en oppervlakkig. Zoon Steve geeft wel een aantal verhelderende inzichten, maar richt zich vooral op het echtpaar Kowalski, de ontdekkers en zakenpartners van zijn vader, die schijnbaar nergens voor terug deinzen.

De Kowalski’s dreigen om het minste of geringste met juridische stappen waardoor er maar weinig betrokkenen voor de camera hun verhaal durven doen. Steve en een aantal oude bekenden van zijn vader schetsen hoe het manipulatieve stel door de jaren heen op verbluffende wijze een commerciële industrie rond Ross optuigt. Op de achtergrond speelt een vermeende affaire. De anekdotes van Steve worden weergegeven in duistere schilderachtige illustraties. Hoe het echtpaar na Ross zijn dood (hij overleed op 52-jarige leeftijd aan lymfeklierkanker) handelt, is nauwelijks te geloven.

Onevenwichtig docu schuurt tegen true-crimegenre

Bob Ross: Happy Accidents, Betrayal & Greed voelt onevenwichtig doordat maar weinig mensen aan het woord zijn, die niet altijd het achterste van hun tong laten zien. De documentaire schuurt vaak tegen het true crime-genre aan en is zeker geen allesomvattende biografie.

Het is triest om te zien hoe de ongelukken in Ross zijn privéleven kennelijk een stuk minder gelukkig waren dan die op zijn schildersdoek. Zelfs na het hoopgevend einde, waarin volgelingen vertellen hoe Bob Ross hun leven ten goede heeft verandert, blijft de bittere nasmaak.

Bob Ross: Happy Accidents, Betrayal & Greed van Joshua Rofé is te zien op Netflix. ** / onevenwichtige drama met bittere nasmaak