De voorstelling ‘Holocaust-Hollywood’ komt hard binnen

Door de voorstelling Holocaust-Hollywood ging vorig jaar een dikke streep. Reden: corona. Theatermaakster Inez Timmer is dankbaar dat ze het theaterstuk over de Joodse Ilse Weber nu wel kan spelen.

Inez Timmer als Ilse Weber in de voorstelling Holocaust-Hollywood die ze met Tseard Nauta deze maand op het Comenius College speelt.

Inez Timmer als Ilse Weber in de voorstelling Holocaust-Hollywood die ze met Tseard Nauta deze maand op het Comenius College speelt. Foto: Piet Douma

Natuurlijk, het is anders dan actrice Inez Timmer en muzikant Tseard Nauta vooraf voor ogen hadden toen ze deze theaterproductie vorig jaar in het kader van 75 jaar bevrijding maakten. Geen theaterzaal en een gemêleerd volwassen publiek, maar de kelder van een schoolgebouw en scholieren die de voorstelling voor hun vak Culturele kunstzinnige vorming kijken.

,,It is foar harren in skoalles, mar dan yn in oare foarm”, zegt ze over de reeks voorstellingen die het duo deze maand speelt op het Comenius College voor vierdejaars havo- en atheneumleerlingen.

Heftig, merkt ze. ,,Der sitte altyd ûnferskillige bongels tusken dy’t der ‘geen ruk’ oanfine, mar oer it generaal is it deastil yn de seal. It boadskip dat wy oerbringe wolle, komt binnen.” Met Holocaust-Hollywood, de kinderen van Ilse Weber wil Timmer de jodenvervolging een gezicht geven.

,,Bern fan no witte mar in bytsje oer de oarloch, harren paken en beppen hawwe dy faak net mear meimakke. Op skoalle leare sy dat der sa’n seis miljoen Joaden omkaam binne. Tige abstrakt fansels. Mei it ferhaal fan Ilse Weber en har gesin jou ik de massa in gesicht, meitsje ik it persoanlik foar harren.”

Kamp

Het theaterstuk gaat over de Joodse Duits-Tsjechische kinderboekenschrijfster Ilse Weber die ook hoorspelen en gedichten schreef en muziek maakte. In 1942 werd ze met haar man en jongste zoon naar Theresiënstadt gedeporteerd. Haar man en oudste zoon overleefden de oorlog, Weber zelf werd in 1944 met haar zoontje vermoord in Auschwitz-Birkenau. ,,In jonge ferpleechster dy’t altyd foar oaren klear stie. Sels yn it kamp wie sy mei har muzyk en gedichten in beaken fan hoop foar in protte minsken. In tige ymposant ferhaal.”

De voorstelling laat zien hoe de wereld van de Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog kleiner en kleiner werd. Ook worden er paralellen getrokken met de huidige tijd. Zo komt de avondklok voorbij, evenals Kamp Moria en de propagandafilm van Theresiënstadt, dat door de Duitsers tot Joods modelgetto werd gemaakt. ,,Fake news dus, in tige aktueel téma. Dit stik lit sjen dat jo bûten jo eigen bubbel sjen moatte; helje ynformaasje út meardere boarnen.”

Timmer kruipt in de huid van Ilse Weber, haar oudste zoon wordt vertolkt door muzikant Tseard Nauta. Eppie Dam, winnaar van de Gysbert Japicxprijs, vertaalde een aantal gedichten en liedteksten van Ilse Weber naar het Fries.

Een schoolvoorstelling van Holocaust-Hollywood lag al wel in de planning, maar dan náást de avondvullende theaterversie die vorig jaar gespeeld zou worden. De onderwijsversie is korter en hier en daar aangepast aan haar doelgroep. Spelen in theaters, zoals de bedoeling was, zit er vanwege de coronamaatregelen nog altijd niet in. Komend najaar hopen Timmer en Nauta dat alsnog te doen.

‘Swiere kost’

Timmer is blij dat ze in deze onderwijssetting weer het podium op kan, al vindt ze blij niet het goede woord. ,,It is swiere kost, dat freget wat fan jo. It is oangripend en yntins om te spyljen”, zegt ze. Het is heel anders dan de komedie Rjocht yn ’t hert waarmee ze afgelopen najaar in de coronaluwe weken met Thijs Meester het podium beklom. ,,Dat wie in protte laitsjen en echt in kadootsje. Doe kaam dat eufoaryske gefoel fan: hearlik, wy meie wer. By dit stik is de lading oars. Dit móat spile wurde om’t it ferhaal sa wichtich is.”