Ed Dukkers: Tekens en signalen als metaforen voor het leven

In Afslag BLV van Museum Belvédère is de expositie Ed Dukkers. Restvormen te zien met een selectie uit het depot van Stichting Ed Dukkers. De expositie is een prelude op een boek, een uitgave die de stichting al met Thom Mercuur voorbereidde.

In Afslag BLV van Museum Belvédère is de expositie Ed Dukkers. Restvormen te zien met een selectie uit het depot,

In Afslag BLV van Museum Belvédère is de expositie Ed Dukkers. Restvormen te zien met een selectie uit het depot,

Thom Mercuur (1940-2016) maakte in 2005, toen hij nog directeur van Museum Belvédère was, al een tentoonstelling met werk van de Zandvoortse kunstenaar Ed Dukkers (1923-1996). Hierin stonden zijn modeltekeningen centraal, waarvan Dukkers er zijn leven lang een verbazingwekkende hoeveelheid maakte. Toen Mercuur overleed waren de voorbereidingen voor een nieuw boek over deze kunstenaar in volle gang. Om de financiering daarvan rond te krijgen, had Mercuur in zijn Tripgemaal juist een verkooptentoonstelling met zijn schilderijen ingericht. Die tentoonstelling is nooit geopend.

Stichting Ed Dukkers

Om af te maken waar Mercuur aan was begonnen én het boek alsnog te laten verschijnen, bood Museum Belvédère in overleg met Stichting Ed Dukkers ruimte voor een tentoonstelling. In de aanloop hiernaartoe, had de stichting de tijd om fondsen aan te schrijven voor de financiering en verzorging van het boek. Tussentijds ontving het museum een schenking van de stichting: een serie fraai getekende impressies van landschappen in Griekenland die Dukkers in de tachtiger jaren maakte. Deze werden in 2017 ook tijdens een kabinetpresentatie in het museum geëxposeerd.

Lees ook: Massaal protest tegen Fries cultuurplan

De bewuste publicatie is echter opnieuw niet van de grond gekomen, dit keer door ziekte en gebrek aan mankracht bij de stichting. Museum Belvédère hield de expositie van Dukkers ondanks deze tegenslag in de programmering. De expositie is te zien in Afslag BLV, de dependance waar het museum sinds een jaar extra tentoonstellingen organiseert. Dat resulteert nu in een mooie evenwichtige presentatie met zeker dertig van Dukkers schilderijen en een vitrine vol schetsboeken.

De titel van de expositie, Restvormen, is meerduidig. Die verwijst allereerst naar het werk dat overbleef na het overlijden van de kunstenaar, eerst opgeslagen in een depot in Nieuw-Vennep en sinds 2015 dankzij Thom Mercuur verhuisd naar Fryslân, naar Ried. De titel verwijst ook naar het resultaat van Mercuurs inspanningen, de werkzaamheden die hij nooit af heeft kunnen maken.

In de marge

Ed Dukkers was een kunstenaar die door vakbroeders zeer gewaardeerd werd, maar die in de marge opereerde. Hoewel hij deel uitmaakte van de tentoonstelling Jonge schilders met schilders als Karel Appel en Eugène Brands in het Stedelijk Museum in Amsterdam vlak na de Tweede Wereldoorlog, werd hij nooit een Cobra-schilder. Hij koesterde juist de schildertradities die hij gesublimeerd zag in schilders als Vermeer, Velázquez en Goya. Die benaderde hij echter op geheel eigen wijze. Zo zijn op de expositie in Heerenveen een aantal bijzonder geslaagde interpretaties van Vermeer terug te vinden.

Ed Dukkers was een kunstenaar die door vakbroeders zeer gewaardeerd werd, maar die in de marge opereerde

‘Restvormen’ staat ook voor de reducties die Dukkers op zijn omgeving en met name zijn modellen toepaste, waardoor zij in zijn beeldende werk als een soort signalen en tekens fungeren. Hij maakte ze tot metafoor voor het leven waar verlangen, wreedheid en dood deel van uitmaken. Deze drie aspecten zocht hij ook in de mediterrane wereld die indringend verbeeld wordt door cineasten als Fellini en Buñuel.

Land, zon en zee

De herder is een regelmatig terugkerend thema in Dukkers schilderijen. Het hoofd van de herder houdt het vaak midden tussen een man met baard en een doodshoofd. Voor Dukker een symbool van authenticiteit en een rauwere en geritualiseerde omgang met leven, dood en seksualiteit. Op de expositie is onder meer een schilderij te zien, met daarop een haak die zwaait in wit licht met daarnaast een hoofd dat ook een schedel zou kunnen zijn. Het hoofd lijkt opgebouwd uit de aardlagen van het Griekse landschap. Ed Dukkers hechtte veel waarde aan Griekenland. Hij zag het als de bakermat van onze cultuur en hield van het hete land, de zon en de zee.

Expositie ‘Ed Dukkers. Restvormen’, tot en met 15 september te zien in Afslag BLV in Heerenveen

Lees ook: Belvédère’s Afslag BLV is een blijvertje

Nieuws

menu