Theatervoorstelling 'Ferlies yn lockdown' bij MeM in Buitenpost gaat over verlies en eenzaamheid: hoe een stoere Wâldpyk dichter bij zijn gevoel komt

Ruwe bolster Douwe moet het alleen zien te rooien als zijn vrouw overlijdt. Hoe ga je om met eenzaamheid en verdriet als je niet gewend bent je gevoelens te tonen? Daarover gaat theatervoorstelling Ferlies yn lockdown, die donderdag in Buitenpost in première gaat.

Gerrit Haaksma als Douwe in Ferlies yn lockdown.

Gerrit Haaksma als Douwe in Ferlies yn lockdown. Foto: Tryntsje Nauta

Het script van Ferlies yn lockdown is geschreven door theatermaakster Tet Rozendal . Ze verwerkte hierin haar eigen ervaringen nadat ze door een ongelukkige val op haar hoofd ruim twee jaar uit de roulatie was. Net toen ze weer opkrabbelde, ging het land in het voorjaar van 2020, de eerste lockdown, op slot. ,,Ik seach kollega’s út it teäterwrâldsje abrupt ta stilstân kommen.” Van alles naar niets en het wel willen maar niet kunnen; Rozendal herkende er veel van zichzelf in toen haar eigen drukke leven stopte na die val in 2017.

Ze moest wat met haar ervaringen, besloot ze, vooral met de thema’s verlies en eenzaamheid én het feit dat ze uiteindelijk houvast haalde uit mindfulness. Zo ontstond Ferlies yn lockdown , een theaterstuk over Wâldpyk Douwe (Gerrit Haaksma), een stoere doener die zijn vrouw Durkje aan corona verliest.

Na een leven lang samen wordt hij op zichzelf teruggeworpen. Zijn huis is door thuisisolatie een gevangenis geworden. Zijn dochter (Tet Rozendal) videobelt met hem en maakt zich zorgen. Hoe moet haar vader helemaal alleen dit grote verlies verwerken? Ze geeft hem een online mindfulnesscursus cadeau. Maar hoe gaat een rouwdouwer als Douwe daarmee om?

Eenzaamheid

Rozendal wilde niet dat de voorstelling over haarzelf zou gaan, daarom koos ze een man als personage. ,,It giet om de metafoar”, zegt ze. Na een verlies van een dierbare, maar ook bijvoorbeeld in een burn-out of depressie of na een ongeluk, zoals Rozendal, kun je je heel eenzaam voelen. ,,Hoe geane jo dêr mei om? Wat kin jo helpe?” Ook de coronacrisis draagt bij aan deze metafoor. ,,Foar guon ek in tiid fan ferlies. Om’t ik doe al skoften stil stie, wie ik fierder yn it omgean mei gefoelens fan ûnwisssigens en net witte hoe lang oft it duorjen giet.”

Zelf had de theatermaakster veel baat bij mindfulness. Als mens zijn we in situaties van verlies geneigd achterom te kijken, zegt ze. ,,Nei it fijne libben dat wie, mar der net mear is. Of nei de takomst: hoe sjocht dy derút?” Meditatie kan dan steun bieden, heeft Rozendal ervaren. ,,Troch der te wêzen mei wat is, koe ik wer ûntspanne en - fan dêrút - fierder komme.”

Komische toestanden

Bij de onbehouwen Douwe ligt dat anders en dat levert komische toestanden op. Mindfulness is een ver-van-zijn-bedshow voor hem. De onbeholpenheid waarmee hij de cursus in gaat, geeft de voorstelling lucht. En herkenning. Want hoeveel mannen als Douwe zijn er niet, die het lastig vinden om hun gevoelens uit te spreken? ,,Manlju litte harren leafde faak sjen mei praktyske saken, net troch harren út te sprekken. It stik giet ek oer heit-en-dochter-relaasjes.”

Incasseren

Ferlies yn lockdown zou afgelopen november in première gaan, maar moest worden uitgesteld vanwege de aangescherpte coronamaatregelen. Rozendals incasseringsvermogen werd danig op de proef gesteld: zowel acteur Joop Wittermans die Douwe zou spelen als de regisseur waren dit voorjaar niet beschikbaar.

Ze lacht. ,,Ja, wér in grut ferlies. Symboalysker koe net.” Maar als ze iets heeft geleerd de afgelopen jaren is het om de situatie te nemen zoals deze is. Met Gerrit Haaksma (onder meer Kredyt, Krimp ) en Brigitte Odett (onder meer Rozendals Nachtvlinder en Mata Hari ) is naar eigen zeggen een prachtig nieuw team gevormd. ,,En it skript hat langer yn de marinade lein, dat hat de foarstelling ek goed dien. Franjes binne fuort helle, sy is der mear puer troch wurden.”


Ferlies yn lockdown speelt tot in ieder geval 26 juni in paviljoen Mem in Buitenpost, tot 23 juni uitverkocht. Nieuwe speeldata worden vermeld op paviljoenmem.nl