Waarom Friese muziekkorpsen door de coronacrisis veel koralen spelen aan het begin van hun repetitie

De muziekkorpsen in Fryslân oefenen weer en ze spelen aan het begin van de repetitie meer koralen dan ooit te voren. Ging het ‘rode boekje’ voorheen na een kwartier in de tas; nu staat het boek met de geestelijke liederen wel een halfuur op de muziekstandaard. En dat heeft allemaal met de coronacrisis te maken.

Dirigent Guus Pieksma met zijn 'mienskipsorkest' afgelopen zomer in het centrum van Dokkum.

Dirigent Guus Pieksma met zijn 'mienskipsorkest' afgelopen zomer in het centrum van Dokkum.

Nu het korpsleven na anderhalf jaar weer langzaam uit de coronaslaap komt, is het slecht gesteld met de ammezuur van veel muzikanten. Door het ontbreken van de wekelijkse repetitie was er voor veel koperblazers weinig aanleiding om hun instrument aan de lippen te zetten. De lipconditie is daardoor enorm verslechterd en daarmee ook de toon die uit het instrument komt.

Om die lipconditie zo snel mogelijk weer op peil te krijgen, laat dirigent Ido-Gerard Kempenaar veel koralen spelen. Hij heeft zelfs een speciaal muziek revalidatieprogramma opgezet waarbij hij afwisselend hoge en lage akkoorden langdurig laat spelen door de musici. Hij verwacht dat goed geoefende muzikanten in een paar weken weer op het oude niveau zitten.

Doel

Kempenaar is dirigent van onder meer de Spijkerpakkenband die eind oktober van plan is om mee te doen aan de Nederlandse Brassband Kampioenschappen in Utrecht. De Spijkers komen uit in de kampioensdivisie. ,,Wy hawwe no wer in doel. Elkenien is dan wer motivearre om te blazen”, merkt Kempenaar. Met zijn andere orkesten, zoals Menaam, Doezum en Joost Wiersma Jistrum, heeft Kempenaar al najaars- en adventsconcerten ingepland. De repetities gebeuren vooralsnog wel op anderhalve meter afstand.

Dirigent Gerk Huisma van onder meer brassband De Lofklank uit Ureterp en het koperensemble van muziekcentrum de Wâldsang is ook blij ‘met de stip op de horizon’. Hij is tijdens de eerste repetitieavonden vooral bezig geweest met de basisregels. Veel aandacht was er voor samenspel, tegelijk inzetten en zuiverheid. Vooral jonge muzikanten zullen de komende tijd moeite hebben om snel weer op hun oude speelniveau te komen, denkt Huisma. ,,De jongerein hat de rûtine noch net. Oan de oare kant: bern leare ek wer hiel hurd.”

Bezetting is overal wat minder geworden

Dirigent Guus Pieksma leidt orkesten in onder meer Stavoren, Workum en Gaastmeer en diverse ensembles van beginnende muzikanten. Het is hem net als veel andere dirigenten de afgelopen weken opgevallen dat de bezetting overal wat minder is geworden. Het kan zijn dat sommige leden nog op vakantie zijn, maar het lijkt erop dat tussen de 10 en 20 procent van de muzikanten is gestopt door de coronacrisis. Aanwas van jonge leden is er door het ontbreken van muziekles niet.

Toch ziet Pieksma ook lichtpuntjes. Juist in coronatijd hebben verscheidene mensen het leren bespelen van een muziekinstrument opgepakt. Een van hen is Durkje van der Wal uit Elahuizen. Als kind speelde ze waldhoorn bij Concordia Balk. ,,Ik woe ek op folleybal en dat wie ek op moandeitejûn en dus gie ik fan it korps ôf”, vertelt de 54-jarige Van der Wal die het volleybal inmiddels vaarwel heeft gezegd.

Na dertig jaar niet gespeeld te hebben, meldde ze zich vorig jaar september aan voor het ‘mienskipsorkest’ in Woudsend. ,,Ik bin de ienige op waldhoarn. Dat is wol jammer, mar ik ha it tige nei myn sin. Wy ha fan’t simmer in muzikale fytstocht nei Dokkum dien en ûnderweis oeral blaasd. It wie geweldich”, zegt de herintreedster in de muziek.

Met zijn ‘mienskipsorkesten’ Top en Twel en Wâldsein houdt Pieksma medio september concerten in Oppenhuizen, Woudsend en Gauw onder het motto ‘Reis nei it gelok’. ,,De sitewaasje is noch wat soarchlik rûn koroana, mar wy as diriginten moatte de muzikanten mar wer motivearre.

Bij instrumentenfabriek Van der Glas in Heerenveen merken ze dat het muziekleven in Fryslân weer een beetje los begint te komen. De afgelopen anderhalf jaar was extreem rustig. Toch volgden er geen ontslagen. Als een instrument ter reparatie wordt aangeboden, dan gaat het eerst drie dagen in quarantaine, zegt reparateur koper Bert-Jan Vink.