De film 'Night of the Kings' toont gevangenisverhalen in de jungle als ode aan de verbeelding

Het Ivoriaanse gevangenisdrama Night of the Kings van regisseur Philippe Lacôte moet het hebben van de verbeelding. Met dans, zang, martial arts en pantomime wordt het bijna een hoorspel.

Scène uit Night of the kings.

Scène uit Night of the kings. Foto: Imagine Film

In de overbevolkte gevangenis La Maca, in de jungle van Ivoorkust, lijkt het soms alsof de gedetineerden zelf de touwtjes in handen hebben. Er is een bittere machtsstrijd gaande nu de grote leider Zwartbaard ernstig ziek is.

De bewakers zitten met de handen in het haar omdat er een maansverduistering op komst is. Volgens de traditie wordt er dan een verhalenverteller, genaamd Roman, aangewezen die zijn medegevangenen moet vermaken. Als hij zijn toehoorders niet tot zonsopgang weet te boeien, zal het zijn laatste nacht zijn.

West-Afrikaanse verteltraditie

De atypische gevangenisfilm Night of the Kings ( La nuit des rois ) haakt aan bij de West-Afrikaanse verteltraditie. Een verhaal over een Ivoriaanse bendeleider wordt verweven met prekoloniale geschiedenis, politieke realiteit en magische elementen. Deze exotische mix levert een bijzondere ode aan de verbeeldingskracht op. Philippe Lacôte (1969) zijn tweede speelfilm won dit jaar de prijs van de jongerenjury op het filmfestival van Rotterdam (IFFR) en de Camera Justitia Award op het mensenrechtenfilmfestival Movies That Matter.

Lacôte werd geboren in de havenstad Abidjan, vlakbij het beruchte MACA (Maison d’Arrêt et de Correction d’Abdidjan) waar veel politieke dissidenten vastzaten. Ook zijn moeder belandde om politieke redenen in deze gevangenis. Wekelijks ging hij bij haar op bezoek. De indrukken die hij daar als kind opdeed vormden de inspiratiebron voor zijn nieuwe film. Het ritueel van de Roman vond daar ook plaats, Lacôte hoorde het van een jeugdvriend die vastzat in La Maca, maar de verhalenverteller werd in werkelijkheid niet gedood wanneer hij voor zonsopgang stopte met vertellen. De filmmaker liet zijn fantasie de vrije loop.

Betoverende vertelkunst

Night of the kings begint als een rauwe film. Er wordt duidelijk gemaakt dat er in de gevangenis eigen wetten en regels gelden. Een zwijgzame gedetineerde die net is aangekomen vreest het ergste. Maar dan wordt de jongeling onverwachts door Zwartbaard benoemd tot Roman en ontpopt zich als begenadigd spreker.

Vanaf dat moment richt de regisseur zich vooral op zijn betoverende vertelkunst. Terwijl de maan buiten rood kleurt (een bloedmaan) gaan de gevangenen helemaal op in zijn verhaal over bendeleider Zama King dat een aantal onverwachte wendingen krijgt.

Zama King heeft echt bestaan. Hij was kindsoldaat tijdens de burgeroorlog in Ivoorkust (tussen 2001 en 2011), belandde vervolgens in de criminaliteit en werd uiteindelijk gelyncht. Lacôte gebruikt zijn geschiedenis als voorbeeld van hoe het mis is gegaan met zijn land. Acteur Bakary Koné komt uit dezelfde buurt als King.

De debutant weet de transformatie die Roman ondergaat op overtuigende wijze te vertolken. Daarnaast zijn er intrigerende bijrollen voor de Franse acteur Denis Lavant, als raadselachtige gevangene die met een kip op zijn schouder profetische woorden uitkraamt, en de Gouden Kalf-winnaar Issaka Sawadogo.

In deze gevangenisfilm wordt er geen complot gesmeed om fysiek te ontsnappen. De gedetineerden ontsnappen met behulp van hun verbeelding. Hoewel de film in de tweede helft wat aan kracht inboet, de matige special effects helpen ook niet echt mee, blijft Roman zijn verhaal overeind.

Ondersteund door dans, zang, martial arts en pantomime wordt het bijna een hoorspel. Lacôste doet hier een beroep op kunstenaars uit verschillende disciplines. Hij filmde niet in het gebouwencomplex zelf, maar een deel van de figuranten heeft wel echt in La Maca vastgezeten.

‘Night of the Kings’ van Philippe Lacôte is te zien in Slieker Film Leeuwarden. **** / exotische mix met veel verbeeldingskracht