Dit artikel is vandaag gratis

Joop Mulder Academie voor jong talent: leren van de meester tijdens het werken aan gemeenschapskunst

Het kunstwerk De Streken dat Marc van Vliet maakte als eerbetoon aan Joop Mulder krijgt dit jaar tijdens Oerol zijn vaste bestemming op Terschelling. Foto: Marc van Vliet

Geen klassikale lessen of een diploma na vier jaar, maar wel praktijkervaring opdoen onder de vleugels van een doorgewinterde kunstenaar. Dat wordt het concept van de Joop Mulder Academie voor jonge makers, die later dit jaar van start moet gaan.

Ze hadden het er in 2020 al een paar keer over gehad; over hoe het verder moest met zijn plannen voor landschapskunst als hij ze zelf niet meer kon uitvoeren. ,,Toen alleen in de zin van: ‘wat doen we als jij straks 70 bent en een keertje stopt’”, vertelt Wendy Gooren, zakelijk leider van Sense of Place, Joop Mulders landschapskunstproject voor het Waddengebied. ,,De academie als nalatenschap was toen al een optie die ter sprake kwam.”

Nieuwe generatie makers

De oprichting ervan gebeurt nu postuum. Mulder, naast grondlegger van Sense of Place ook die van het Oerol-festival op Terschelling, overleed op 10 januari van 2021 onverwachts op 67-jarige leeftijd. Gooren: ,,Met de Academie willen we nu zijn gedachtegoed en visie op landschapskunst overdragen op een nieuwe generatie makers. Kunstenaars, maar bijvoorbeeld ook ontwerpers.”

Sense of Place werkt enerzijds aan eigen projecten die ze aanjaagt en ontwikkelt. ,,Maar we krijgen ook geregeld vragen vanuit de gemeenschap, zoals via bewoners of dorpsorganisaties, of we hen willen ondersteunen bij het op nieuwe manieren vertellen van hun verhalen.”

Zo wordt voor Ferwert bijvoorbeeld gewerkt aan Lightlines, een tien kilometer lange lichtlijn met kunstwerken die de verbinding van het dorp met Ameland verbeeldt.

Meester-gezelprincipe

Onder de vlag van de Academie willen ze vanaf later dit jaar voor dergelijke projecten op zoek gaan naar nieuwe makers, legt Gooren uit. Zij worden volgens het meester-gezelprincipe gekoppeld aan een ervaren kunstenaar. ,,We hebben een artistiek adviesteam dat het gedachtegoed van Joop en de kwaliteit van nieuwe werken die we oppakken bewaakt. Dat team bestaat nu uit Marc van Vliet, Ruud Reutelingsperger, Esther Kokmeijer en Valerie van Leersum. Vier kunstenaars die Joop kenden en nu ook de talenten gaan begeleiden.”

Naast de technische kant willen ze de talenten bijvoorbeeld ook de maatschappelijke kant van het opereren in Waddengebied bijbrengen. ,,Het verbinden, bijvoorbeeld van de gemeenschap met natuurorganisaties en opgaven zoals dijkverbetering om samen tot iets moois te komen, beschouwen we als een van de grootste waarden van Sense of Place.”

Toekomstplannen

De komende jaren wordt ook verder gewerkt aan wat de oprichter met Sense of Place om te beginnen voor ogen had: een lint langs de Waddenkust creëren van kunstwerken die je laten stilstaan bij de kracht en kwetsbaarheid van het gebied.

Sinds de start in het Friese Culturele Hoofdstadjaar 2018 leverde Sense of Place onder meer al de kunstwerken Wachten op hoog water van Jan Ketelaar bij Holwerd en Paardendobbe van Marcel van Luit bij Marrum op. In totaal had Joop Mulder 36 landschapskunstwerken voor ogen die in 2028 klaar moesten zijn. ,,Dat exacte aantal hebben we losgelaten”, zegt Gooren. ,,We zetten nu vooral in op kwaliteit en kunstwerken die goed in het landschap passen, en het onzichtbare verhaal zichtbaar maken. Dat is belangrijker dan de hoeveelheid ervan.”

Lange adem

Een les uit het verleden, want de uitvoering van Sense of Place-projecten verliep tot nog toe niet altijd even soepel. Zo was er in het eerste jaar al flinke vertraging. ,,Het realiseren van landschapskunst is ook een kwestie van een heel lange adem. Met name omdat we bijvoorbeeld ook van de provincie afhankelijk zijn voor de vergunningverlening.”

Sommige projectideeën zijn gesneuveld. En op het gebied van financiën moet er door de organisatie nog altijd hard aan worden getrokken. Zo liggen er nog genoeg hobbels en uitdagingen voor ons, maar we hebben er alle vertrouwen in dat het goedkomt. Het draagvlak voor Sense of Place is altijd groot geweest.”

Terp fan de takomst

Voor 2022 staat in elk geval de opening van Terp fan de takomst op 16 juli op de agenda, een nieuwe buitendijkse terp als kunstwerk en belevingsplek van kunstenaarsgroep Observatorium. Het kunstwerk De Streken , een eerbetoon van Marc van Vliet aan Joop Mulder, krijgt tijdens Oerol zijn definitieve plek op Terschelling.

Dijk van een wijf

Ook aan Sense of Place-icoon Dijk van een wijf , een honderd meter lang en twintig meter hoog met gras overdekte liggende vrouwenfiguur, wordt nog gestaag gewerkt. ,,De benodigde vergunningen om het kunstwerk boven Oosterbierum aan het eind van de Slachtedyk te plaatsen zijn in kaart gebracht, en samen met onder meer Bouwgroep Dijkstra Draisma werken we nu de constructie verder uit.”

Het kunstwerk gaat het verhaal van het gebrek aan biodiversiteit vertellen, en laat zien hoe we dijken anders kunnen inzaaien om dat tegen te gaan. ,,Studenten van Hogeschool Van Hall Larenstein hebben hier voor ons een onderzoek naar gedaan.”

Wanneer het klaar zal zijn durft ze niet te zeggen. ,,Een exacte datum geven we bij zulke grote projecten maar niet meer. Dat dat niet verstandig is, is ook iets wat we gaandeweg wel hebben geleerd.”

Nieuws

menu