Het is knokken voor literaire ambities in 'My Salinger Year', een aandoenlijke film voor tieners met ambitie | Recensie

My Salinger Year speelt zich af in 1995 en is gebaseerd op ware gebeurtenissen. Alles draait om de nog jonge Joanna Rakoff, die haar comfortabele Californische leven achterlaat om haar geluk te zoeken in New York City. ,,Ik wil niet gewoon zijn, ik wil buitengewoon zijn”, zegt ze aan het begin van de film.

Scène uit My Salinger Year

Scène uit My Salinger Year Foto: Philippe Bosse

Joanne (Margaret Whalley) vindt administratief werk bij wat ooit een groot literair bureau was. Het stoffige kantoor wordt gerund door de bazige Margareth (Sigourney Weaver). Eén van de belangrijkste klanten van het bureau is niemand minder dan de 76-jarige J.D. ‘Jerry’ Salinger, de legendarische auteur van de Amerikaanse bestseller Catcher in the Rye (in Nederland in 1951 uitgegeven als De vanger in het graan ).

Pikant detail is dat de moordenaar van John Lennon werd aangetroffen met juist dit boek in zijn handen. Hij had Salinger een brief geschreven, maar kreeg nooit antwoord.

‘J.D. Salinger haat fanmail’

Het is aan Joanne om alle fanmail en hartstochtelijke bekentenissen van jongeren en ouderen (onder anderen Vietnam-veteranen), volgens de Salinger-standaard te beantwoorden met de woorden: ‘J.D. Salinger haat fanmail en weigert op uw brief in te gaan.’ Na beantwoording verdwijnen alle brieven in de papierversnipperaar. En dan moet ze ook nog teksten ingesproken door haar baas via een dictafoon - ondanks de komst van de eerste computers - op ouderwetse typemachines verwerken.



In zijn boek beschrijft Salinger het korte leven van de zestienjarige Holden Cauffield nadat hij van een internaat is verwijderd. Een tragikomische zoektocht naar zichzelf loopt uit op een grote depressie. De terughoudendheid van Salinger (1919- 2010) om met zijn bewonderende publiek om te gaan of zich aan interviews te onderwerpen, maakt de mystiek rondom zijn auteurschap voor het grote publiek alleen maar groter. Zou hij nog steeds schrijven en waarover dan?

Geboeid door alle emoties

Terug in haar appartement, trekt Joanne in bij een nogal narcistische vriend met literaire ambities - waar hij uiteindelijk niks van bakt. De brieven blijven door haar hoofd spoken. Ze raakt geboeid door alle emoties en gedachten die Salingers bewonderaars in hun brieven hebben gestopt.

De briefschrijvers komen ook regelmatig in beeld en lezen voor uit hun eigen brieven. Tegen het bureauprotocol in gaat ze een aantal van hen persoonlijk terugschrijven met invoelende teksten én vriendelijke adviezen. Het komt haar op een stevige reprimande te staan. Interessant is ook dat ze de bestseller zelf niet heeft gelezen. Ze koestert zich liever in de liefde van anderen ervoor.

Af en toe een glimp

Salinger zelf krijgen we niet te zien. Of toch wel: zijn foto hangt pontificaal in de gangen van het kantoor. Soms zien we even een glimp van hem als hij een werkafspraak heeft op en nabij het kantoor. Joanne spreekt hem af en toe aan de telefoon. Het is Salinger die haar aanzet om in zichzelf te investeren en net als hij ook te gaan schrijven. Zelf investeren in haar doet hij dan weer niet.

Het gaat in deze film dan ook niet zozeer om Salinger als wel om Joanne die haar eigen leven in het jaar op het kantoor ziet veranderen en uiteindelijk voor zichzelf kiest. De echte Joanna Rakoff – ze is één van de producers van deze speelfilm - heeft inderdaad een opmerkelijke schrijfcarrière gemaakt. De grondige verandering die Joanne meemaakt op het bureau verwerkt ze in 2014 in een eigen boek dat in een verfilmde versie de openingsfilm wordt op het filmfestival van Berlijn in 2020.

Een aandoenlijke film dus voor tieners met ambitie. Maar of ze zich herkennen in de hoofdrolspeler is de vraag. Ik denk dat leeftijdgenoten van nu misschien wel even ambitieus zijn, maar hopelijk meer stimulerende mensen op hun weg vinden om carrière te maken en eigen doelen na te streven.

My Salinger Year van Philippe Falardeau is te zien bij Slieker, Leeuwarden, ***/ waargebeurd verhaal dat niet echt beklijft.