Met de sluiting van het Karmelklooster in Drachten verliest Fryslân een uniek concertpodium en expositieruimte

Fryslân gaat vanaf komend weekeinde een uniek concertpodium en bijzondere expositieruimte verliezen. Het Karmelklooster in Drachten gaat namelijk dicht. Het wordt verbouwd tot woonruimte voor 32 mensen met dementie.

Ietje Hofstra-de Jager bij haar laatste expositie in het Karmelklooster.

Ietje Hofstra-de Jager bij haar laatste expositie in het Karmelklooster. Foto: Jilmer Postma

In 1993 kochten Jan en Ietje Hofstra het klooster aan de Burgemeester Wuiteweg van de zusters Karmelietessen, die hier sinds 1936 hadden gewoond en vooral gebeden voor het heil van de wereld. Na het overlijden van Jan in 2015 zette Ietje hun levenswerk voort om het gebouw te behouden voor de toekomst. Aanvankelijk met dochter Heleen, later met een kleine staf van vier mensen en een grote groep van zo’n zeventig vrijwilligers.

In de 28 jaar zijn er welgeteld 32 tentoonstellingen gehouden. De eerste was meteen een klapper. Het was een reizende tentoonstelling van het Anne Frank Museum in Amsterdam, die zijn première in het Karmelklooster beleefde. Alle scholen in de provincie kregen een uitnodiging om te komen kijken.

,,Ik herinner me dat we een brochure maakten en dat het Anne Frank Museum graag wilde dat er ‘gekleurde’ kinderen in kwamen te staan”, vertelt Ietje Hofstra-De Jager. ,,Wat hebben we toen ons best moeten doen om die te vinden in Drachten. Uiteindelijk hebben we er drie gevonden. Alle drie geadopteerd; ik meende uit Indonesië. De wereld van 1993 zag er heel anders uit dan nu. Van een azc hadden we nog niet gehoord.”

De laatste tentoonstelling, Huidhonger , is een voortzetting van de expositie die in maart 2020 noodgedwongen werd afgeblazen vanwege corona. ,,Bij de start in september 2019 had bijna nog niemand gehoord van huidhonger. Nu door corona weet bijna iedereen wat het is. De behoefte aan menselijk, aan lijfelijk contact, aan aanraking.” Tot en met zaterdag is Huidhonger nog te zien. Dat is ook de laatste dag dat het kloostercomplex met fraaie slottuin en binnentuin voor bezoekers toegankelijk is.

Bezoekers maakten altijd een foto van het gedicht

Het laatste concert werd afgelopen zondagmiddag gegeven door Gerrit Breteler en Peter van der Zwaag. Dankzij het droge weer kon dit in de tuin plaatsvinden. Er waren zo’n 120 bezoekers bij. ,,Het was best emotioneel. Je beseft, dit is het laatste concert hier op deze prachtige locatie. Dit podium verdwijnt”, zegt Hofstra-De Jager.

Het bijzondere aan de tentoonstellingen in het Karmelklooster was dat er vaak een koppeling werd gemaakt tussen kunst en poëzie. ,,Beeld en poëzie versterken elkaar. Wat me altijd weer opviel bij bezoekers: ze maakten heel vaak een foto van een gedicht.”

Men moet geduld hebben met onopgeloste zaken in het hart

Ietje Hofstra-de Jager (66) stak veel tijd in het samenstellen van een expositie. Vaak werd er ook een boek uitgegeven en werden er lezingen aan gekoppeld. Op de vraag wat ze na 15 augustus gaat doen, zegt ze: ,,Ik weet het nog niet. De Duitse dichter Rilke heeft iets moois geschreven over geduld. ‘Men moet geduld hebben met onopgeloste zaken in het hart.’ En hij zei: ‘Het komt erop aan alles te leven. Als je de vragen leeft, dan leef je misschien langzaam maar zeker het antwoord in.’ Dat heb ik ook ervaren met de verkoop van dit gebouw. Er waren zeven partijen geïnteresseerd. Van iemand die er een appartementencomplex van wilde maken tot iemand die er een tehuis voor oorlogsveteranen met PTSS van wilde maken. Het wordt nu een woonvorm voor 32 mensen met dementie en het grootste deel van het complex blijft zoals het is. Alleen aan de achterkant komt er een uitbouw van acht meter in de tuin.”

Zelf krijgt Hofstra-De Jager een van de zeven stalen gestalten van een monnik die in de tuin staan. Die gaat mee naar huis. De andere zes gaan terug naar Gerben de Boer uit Tirns, die ze gemaakt heeft. ,,Voor de rest doe ik het met de herinneringen en lieve brieven van bezoekers, reacties van gasten. Afgelopen zondag kreeg ik na afloop van het concert van een vrouw een schilderij dat ze had gemaakt van een concert vorig jaar in de tuin, waar ze bij was. Geweldig toch.”