Gerrit Haaksma in Ferlies yn lockdown.

Mindfulnesscoach alias 'zweefteef' ontdooit Wâldpyk Douwe als zijn vrouw door corona overlijdt

Gerrit Haaksma in Ferlies yn lockdown. Foto: Tryntsje Nauta

En dan opeens sta je er helemaal alleen voor. De boodschappen die je net hebt aangeschaft, haal je met een diepe, verveelde zucht één voor één uit de tas en legt ze nauwgezet op tafel. Een pak melk, wat aardappelen, flesje kurkuma –“…flesje koerkoema?”- én een liter jenever.


Het rouwboeket met de linten van eer en betuiging haal je met alle zorg van het pluchen tafelkleed en kijkt naar de lege stoel. Háár stoel. Achter je hangt de trouwfoto van 45 jaar geleden met daaronder de foto van je enige dochter. Daarnaast een reproductie van zonnebloemen. Nu ze er niet meer is, wordt elke dag bepaald door het ritme van de christelijke scheurkalander die eindigt met: “Jezus leeft, jij ook?”

In Ferlies yn lockdown , geschreven door actrice Tet Rozendal, ontmoeten we op deze manier Douwe. Een ruwe bolster uit de Wâlden, een echte Wâldpyk: ongeschoren, rood dooraderd gezicht, oorringetjes, shag rokend, wallen onder ogen en haar in coupe-wervelwind. Maar een man met uiteindelijk een klein hartje.

We ontmoeten niet alleen Douwe op deze manier, maar heel veel Douwes die in het afgelopen jaar hun geliefde hebben verloren aan corona. Zomaar. Zonder afscheid. Als alleenstaande word je ongevraagd teruggeworpen in een lege kamer, een leeg bestaan en zoek het maar uit. Letterlijk afgesloten van de buitenwereld, want je kan niet getroost worden vanwege besmettingsgevaar en de anderhalve meter afstand. Maar de impact van die afstand is vele malen groter dan de betekenis in lengte.

Borrelglaasje

Gelukkig heeft Douwe nog zijn dochter Anke die hem voorziet van boodschappen die ze bij de deur aflevert. Via een intercom praten ze met elkaar, uit Anke haar bezorgdheid en houdt Douwe de boot van bemoeienis af. Hij is een kerel, heeft zich altijd kranig gehouden en hij redt het ook nu wel weer. Denkt hij, en nipt aan zijn borrelglaasje. Mooi, realistisch beeld.

Tet Rozendal schreef voor een deel uit lockdownervaring en is er met deze solovoorstelling meer dan in geslaagd het persoonlijke drama boven zichzelf te laten uitstijgen. En met Gerrit Haaksma heeft ze een acteur gevonden die voorbij de tekst weet waarover het gaat. Waarover het móet gaan! Zijn zelfgesprekken met Durkje zijn overleden vrouw, snijden je -op de manier waarop hij dat verhit en tegelijkertijd ingetogen doet- soms door hart en ziel. Spel en tekst vallen naadloos als puzzelstukjes in elkaar. En zijn worsteling met het op slag rudimentaire leven weerklinken in elke hoek van herkenning.

De bodem is onder zijn bestaan weggevaagd en kerk, shantykoor, God noch gebod kan meer dienen als anker van troost. Zelfs de mindfulnesscoach die hem is aangedragen door zijn dochter, slaagt er online op het eerste gezicht niet in zijn harnas van argwaan en koppigheid te doorbreken. De ‘zweefteef’, zoals hij haar in de hilarische maar ook wel wat cliché-achtige scene typeert (houd het klein!), gaat toch onvermoeid door en plant een klein zaadje van reflectie en zelfinzicht. En heel langzaam ontdooit Douwe, raakt zichtbaar verward van emoties uit vervlogen dagen en hervindt zich uiteindelijk in het antwoord van zijn verloren vrouw op de geruststellende vraag wat het belangrijkste in het leven is: houden van. Dit antwoord blijkt voor Douwe zelfs groter te zijn dan ‘In part fan dy’ dat uit de luidspreker zijn verlies inleidt.

Ferlies yn lockdown (première) geschreven door Tet Rozendal en gespeeld door Gerrit Haaksma, Buitenpost (Paviljoen Mem) 48 bezoekers.