Piet Hein Hilarides (83) uit Leeuwarden recordhouder aantal uitgefietste Elfstedentochten: 'Trochgean is makliker as ophâlde'

De 83-jarige Piet Hein Hilarides uit Leeuwarden schreef deze zomer fietshistorie. Voor de 65e keer fietste hij de Elfsteden Rijwieltocht. Geen enkele fietser deed het vaker.

Piet Hein Hilarides (83) fietste deze zomer voor de 65e keer de Elfstedentocht. Een absoluut record.

Piet Hein Hilarides (83) fietste deze zomer voor de 65e keer de Elfstedentocht. Een absoluut record. Foto: MARCHJE ANDRINGA

,,Ik bin benijd hoe lang dit rekord it folhâldt”, zegt Hilarides. Er zijn enkele mannen van 77 die de Fietselfstedentocht zestig keer hebben volbracht, zo weet hij. ,,Dus as ik ophâld kin it sa mar ferbettere wurde. As jo in bytsje kondysje hawwe en geregeld fytse, dan kin elkenien de âlvestêdetocht wol fytse.”

Een kennis van hem uit Drachten fietste een paar jaar geleden nog de Elfstedentocht op zijn 89e. Hij deed dat met een groepje van zes vrienden en familieleden voor de dertigste keer en zette toen een punt achter zijn fietsloopbaan. ,,It is makliker om troch te gean as om te stopjen”, weet Hilarides inmiddels. ,,Dy kunde fan my wist: tritich kear en dan is it dien. Safier bin ik noch net.”

Met helm op vallen 80-plussers niet meer op

Sinds 1977 volbrengt Hilarides op bijzondere wijze de Elfsteden Rijwieltocht. Niet op pinkstermaandag zoals zo’n vijftienduizend fietsers dat normaal gesproken doen, maar in de week of weken voorafgaand.

Op de dag zelf is hij druk op de stempelpost bij de Oldehove. ,,Je misse de sfear fan de dei en yn in grutte groep fytst it soms ek fansels, mar it hat ek foardielen”, vindt Hilarides. De tocht alleen of met een fietsmaat is minder risicovol. Zeker nu de jaren klimmen. ,,Mei in helm op sjocht men net sa gau oft immen tachtich-plus is.”

‘Se leauwe my sûnder stimpels ek wol’

Vanwege corona ging de tocht vanuit Bolsward vorig jaar en dit jaar niet door op pinkstermaandag. Dit jaar heeft de organisatie bedacht dat fietsliefhebbers de tocht toch kunnen fietsen en daarvoor ook een medaille krijgen. Tot en met 5 september kan met een speciale app de Fietselfstedentocht gefietst worden.

Hilarides heeft de app niet gedownload. Hij kent de route op zijn duimpje. Al jaren haalt hij zelf onderweg stempels; bij een postkantoor, benzinestation, winkel of horeca-gelegenheid. Op de avond van tweede pinksterdag ging hij met zijn fietsvrienden uit Leeuwarden steevast naar Bolsward om een medaille op te halen in de tent of in de Doelen. Daarbij liet hij ook zijn stempels zien. ,,Se leauwe my sûnder stimpels ek wol, mar it heart derby.”

Vorig jaar fietste hij de Elfstedentocht ook, maar kreeg toen geen medaille. Dus eigenlijk is het zijn 66e tocht. Maar daarover doet Hilarides niet moeilijk. Al zijn medailles bewaart hij in twee dozen. Hij hoopt dat ze later in een museum ondergebracht worden. ,,It is in moaie kolleksje”, zegt de oud-docent Frans.

Postzegels met fietsen

Naast het fietsen spaart Hilarides postzegels waarop fietsen staan. Hij is lid van een internationale postzegelclub. Dankzij internet zijn de contacten tegenwoordig snel en gemakkelijk gelegd. ‘s Zomers ziet hij echter weinig om naar de postzegels. Zodra het weer het toelaat, gaat hij een blokje om. Vaak alleen, maar ook geregeld met zijn buurman, die ooit tweemaal de Elfstedentocht op de schaats deed. ,,Mar buorman hie altyd gau sealpine. Al hat er no lêsten op ynternet in goed seal fûn.”

In het toerfietswereldje is Hilarides een bekend gezicht. Hij was medeoprichter van fietsclub Frisia en in 1965 richtte hij samen met enkele anderen de Drentse Rijwielvierdaagse op. In het eerste jaar waren 239 deelnemers, het jaar daarop 750, vervolgens 1350 en 2500. Bij de 25e editie waren er 32.000 fietsers. Bij de laatste editie in juli waren er zeven startplaatsen.

Hilarides deed mee vanuit Diever en fietste samen met zijn dochter elke dag veertig kilometer. ,,Doe’t se ien en twa jier wie, siet se by my op ‘e rêch. Wat hawwe wy doe in reaksjes krigen. De iene fûn it grappich; de oare hie it op bernemishanneling.” Bij de 25e editie reed koningin Juliana hem voorbij. ,,Se gie sa hurd dat de autoriteiten koene har kwealik byhâlde.” Bij de vijftigste editie sprak hij met Willem-Alexander. ,,Ik wie doe de iennichste fan de oprjochters dy’t noch libbe.”

In de loop der jaren is fietsen een echte volkssport geworden. Dat was het voorheen niet, stelt Hilarides. ,,Der hat ris in Amerikaanske hertsjirurch yn ‘e jierren sechstich of sa sein dat fytsen goed foar ‘lijf en leden’ is en dat hat holpen yn ús lân.” De mentaliteit van het fietspeloton is de laatste jaren enorm verbeterd, merkt Hilarides op. ,,Elkenien is no folle mear dissiplinearre. Tweintich, tritich jier ferlyn wiene se folle wylder.”

850.000 kilometer gefietst

De oud-Boazumer heeft in de loop der jaren, waarbij hij zo’n 850.000 kilometer fietste, maar een paar fietsen versleten. Hij weet nog precies wanneer zijn meest geliefde fiets in Leeuwarden werd gestolen en somt prompt het framenummer op. ,,Dat ha ik altyd ûntholden.” Het betrof een Eroba. Het fietsmerk werd ooit in het Limburgse Echt gefabriceerd en bestaat al lang niet meer. Het langst fietste hij op een Gazelle uit 1955. Goed voor meer dan 275.000 kilometer op de teller.

Een paar maand geleden kreeg hij van de fietsenmaker te horen dat de remmen niet meer te leveren waren en dat betekende het einde van de fiets. Het stuur, voorwiel en trappers van de oude fiets werden op de nieuwe toerfiets met 27 versnellingen gezet. Het was de leenfiets die hem goed was bevallen. ,,Al kom ik der no wol achter dat hy krekt in maatsje te grut is. Ik ha maat 59 en dit is maat 60. De stang komt my yn it paad te sitten. Ik tink dat ik dochs mar oer moat op in frouljusfyts. De leeftyd begjint te tellen.”