Nieuwe film 'De Kameleon aan de ketting' van regisseur Steven de Jong zit vol met vaart en humor | Recensie

Het Friese dorpje Lenten wordt in de nieuwe Kameleonfilm opgeschud door een misdaad op een zorgboerderij. Hielke en Sietse zijn dicht bij de oplossing en dan moet de Kameleon aan de ketting vanwege een dieselverbod.

Scène uit De Kameleon aan de ketting.

Scène uit De Kameleon aan de ketting. Foto: Just entertainment

De Friese tweelingbroers Hielke en Sietse Klinkhamer zijn terug in de bioscoop. In De Kameleon aan de ketting beleven ze weer een doldwaas avontuur. Het is inmiddels de derde Kameleonfilm van regisseur Steven de Jong: De schippers van de Kameleon verscheen in 2003 en Kameleon 2 in 2005. De broers worden vertolkt door een nieuwe tweeling. Verder zijn er veel bekende gezichten onder wie Cas Jansen als boerenknecht Gerben en Michiel Kerbosch (speelde in de televisieserie) als de niet altijd even slimme veldwachter Zwart.

Dode geiten

Er lijkt niet veel veranderd in Lenten. Maar dat is van korte duur. In een zorgboerderij vlak bij het dorpje worden op een avond allemaal dode geiten aangetroffen. De verstandelijk beperkte Nando - een ontwapenende rol van Nando Liebregts die het syndroom van Down heeft - zegt dat hij de dader is en belandt in de gevangenis. De broertjes Klinkhamer kennen hem goed en kunnen het niet geloven. Samen met Nando’s vriendinnetje, de alternatieve Jossie, gaan ze op onderzoek uit. Een regeringsambtenaar die het Friese platteland bezoekt, gooit roet in het eten.

Deze afgevaardigde van het ‘Ministerie van Milieu en Dieselzaken’ is een geestige knipoog naar het bureaucratische Den Haag. Samen met haar gevaarlijk uitziende handlanger slingert deze ijskoude tante iedereen in Lenten en omstreken op de bon. Diesel is vanaf nu verboden. Dit betekent geen stiekeme bootraces meer voor Hielke en Sietse. Ook de Kameleon moet aan de ketting blijven. Vader Klinkhamer denkt een oplossing te hebben. Dat komt goed uit, want zijn zoons zijn net iets op het spoor wat Nando kan vrijpleiten.

Parallelle montage

Met parallelle montage verweeft De Jong deze verhaallijn op fraaie wijze met een tweede verhaallijn. Gerben is smoorverliefd op verpleegster Chantel, gespeeld door Annelieke Bouwers, maar hij weet zich moeilijk te uiten. Onhandig staat hij met een rode roos voor zijn trekkers te oefenen hoe hij haar zal confronteren met zijn gevoelens. Zij is omgekeerd ook verliefd op hem en bereidt in het geheim een toneelvoorstelling van Een Midzomernachtdroom voor, een romantische komedie van Shakespeare waarmee ze haar affectie aan hem duidelijk wil maken. Jansen en Bouwers zijn in het echte leven al jaren getrouwd.

De Jong schreef het script voor De Kameleon aan de ketting samen met Dick van den Heuvel. Eerder werkten ze samen aan de De hel van ’63 (2009) en de televisieserie van de Kameleon (2018). Voor de ontknoping van de misdaad op de zorgboerderij zetten ze de kijker vernuftig op het verkeerde been. Uiteindelijk weten Hielke en Sietse het mysterie te ontrafelen. De keuze van de regisseur voor de inmiddels 15-jarige broertjes Sens en Imme Gerritsen is begrijpelijk. De blonde jongens komen uit Utrecht, maar ze kunnen zo doorgaan voor twee echte Friezen.

Gewaagde keuzes

Over het scherpe contrast tussen de groene Randstad en het vervuilende platteland dat wordt geschetst, kun je debatteren. Het verhaal is losgezongen van de originele jongensboeken van Hotze de Roos (1909-1991). Het is een gewaagde keuze om moderne thema’s als milieuverontreiniging en inclusiviteit in de film te verwerken. Misschien hebben de makers iets te veel ideeën in een film willen stoppen. Toch is dit een avontuur vol vaart - de scènes op het water zijn beslist spectaculair - en humor.

De Kameleon aan de ketting van Steven de Jong is te zien in Pathé Leeuwarden, De Bios Drachten, Cine Sneek en de Bios Heerenveen. *** / jeugdfilm vol vaart, scherp geschetst contrast