Verwacht geen prairie of stoïcijnse cowboy die de held uithangt, westernfilm 'First Cow' kiest voor een verrassende invalshoek | Recensie

First Cow speelt zich af rond een bescheiden nederzetting in de uitgestrekte bossen van Oregon omstreeks 1820.

Still uit First Cow.

Still uit First Cow. Foto: Allyson Riggs

De opbloeiende vriendschap tussen Cookie (John Magaro), een zachtaardige kok voor een groep onbehouwen pelsjagers, en een Chinese immigrant genaamd King-Lu (Orion Lee) staat centraal in dit delicate drama.

Net als de kolonisten verkent regisseur Kelly Reichardt nieuwe gebieden en laat zij zien dat er meer mogelijk is binnen het westerngenre. Haar film biedt een verrassende kijk op de ontstaansgeschiedenis van de Verenigde Staten en de Amerikaanse Droom.

De western is een van de oudste filmgenres. Het slechts een minuut durende Kidnapping by Indians , een stomme film uit 1899 opgenomen in Blackpool Engeland, geldt als de eerste western. Vier jaar later verschijnt in Amerika het succesvolle The Great Train Robbery geregisseerd door filmpionier Edwin S. Porter.

John Ford

John Ford verandert de westernfilm in 1939 voorgoed met Stagecoach . Zijn innovatieve meesterwerk, voor een deel opgenomen in Monument Valley, vormt de blauwdruk voor latere westerns en betekent de definitieve doorbraak voor acteur John Wayne die sindsdien als de archetype cowboy wordt gezien.

De Hollywoodfilms van Ford en de (veelal in Spanje opgenomen) spaghettiwesterns van de Italiaanse regisseur Sergio Leone, die vanaf halverwege jaren zestig tot begin jaren zeventig populair zijn bij een groot publiek, bepalen voor een aanzienlijk deel de beeldvorming omtrent de pioniers die zich in de achttiende en negentiende eeuw in het Wilde Westen vestigen.

Europese kolonisten die aan de Amerikaanse oostkust voet aan wal zetten om vervolgens over de grote vlaktes (Great Plains) naar het westen te trekken is het conventionele verhaal. Indianen en outlaws vormen traditioneel de grootste bedreigingen.

Oog voor wat dichtbij is

Reichardt gaat voor een andere invalshoek. Verwacht dus geen prairie of woestijnlandschap en ook geen stoïcijnse cowboy die de held uithangt. First Cow is gesitueerd in het koude en modderige Oregon. In plaats van de gebruikelijke weidse shots kiest de filmer voor een smallere beeldverhouding, wat bijzonder goed uitpakt.

Reichardt heeft oog voor wat dichtbij is. In bekoorlijke, bijna meditatieve scènes zien we hoe Cookie bessen en paddenstoelen plukt in het bos. Het verhaaltempo in deze film is aangenaam kalm.

Beverpels

Kolonisten komen uit alle windrichtingen naar Fort Tillicum. Westerlingen, inheemse bewoners, Russen en Chinezen zijn naar het gebied getrokken voor de kostbare beverpels. Cookie en King vinden een ander verdienmodel uit.

Ze verkopen appetijtelijke baksels bereid met melk die gestolen is van een rijke Brit (een fraaie rol van Toby Jones) die het op het fort voor het zeggen heeft en als enige een koe bezit. Het is een geestige ontwikkeling die het oplichtersduo uiteindelijk in een lastig parket brengt.

Het script van First Cow is gebaseerd op The Half-Life (2004), een roman van Reichardts vaste scenarist Jon Raymond. Hun samenwerking leverde eerder onder meer het ontroerende Old Joy (2006), dat destijds op het International Film Festival Rotterdam met een Tiger Award werd bekroond, en de ecothriller Night Moves (2013) op.

Het originele verhaal van Raymond is door de schrijver en de regisseur flink aangepast voor deze verfilming. Sterker nog, de koe die in de film een sleutelrol speelt, komt in het boek helemaal niet voor.

Aandoenlijke vriendschap

De vriendschap tussen Cookie en King is aandoenlijk. Ze delen samen een droom om vooruit te komen in het leven. Reichardt toont tederheid te midden van een ruwe, masculiene wereld.

Op subtiele wijze laat ze zien hoe het kolonialisme en de onderliggende machtsverhoudingen werken. Na Meek’s Cutoff (2010), vertelt vanuit een vrouwelijk perspectief, slaagt de regisseur er opnieuw in een revisionistische western van formaat af te leveren.

First Cow van Kelly Reichardt is te zien in Slieker Film Leeuwarden. ***** / revisionistische western met verrassende insteek