Dit artikel is vandaag gratis

Welke rechten heeft een boom? De rechtbank in Leeuwarden behandelt zaterdag de (fictieve) zaak tussen de familie Van Houten en de familie Steensma

Advocaat Erik van der Goot doet mee aan de 'showrechtzaak' in het kader van Bosk. Foto: Marchje Andringa

Welke rechten heeft een boom? De rechtbank in Leeuwarden gaat zich hier zaterdag over buigen in een fictieve rechtszaak, maar met een echte rechter en echte advocaten.

Al ruim twee maanden wandelen er duizend bomen door het centrum van Leeuwarden. Deze week houdt een groot deel zich op aan het Wilhelminaplein waar de gemeenteraad tussen de bomen vergaderde en moties aannam om de natuur te beschermen en waar zaterdag een rechtszaak plaatsvindt, waarbij de vraag centraal staat welke rechten een boom heeft.

Van Houten vs Steensma

In de fictieve rechtszaak staat de familie Van Houten tegenover de familie Steensma (gespeeld door medewerkers van de griffie). De eerste heeft een boom van Arcadia op de kop kunnen tikken en in de tuin gezet, wat tegen het zere been is van de familie Steensma die fan is van de onderhoudsvrije tuin en niet zit te wachten op de bladeren van de boom van de buren.

Bruno Doedens, landschapskunstenaar en bedenker van Bosk, vertelt dat de casus staat voor een groter geheel. ,,Hoe gaan wij om met de natuur. We hebben allerlei systemen opgetuigd om onze complexe samenleving op te bouwen. Maar hoe belastend is dit voor de natuurlijke omgeving?”

,,We hebben in de afgelopen paar maanden vaker discussies gehad in het kader van Bosk en wat daaruit naar voren komt, is dat we een nieuw hoofdstuk nodig hebben in al die oude systemen om de natuur te ontlasten.” Nederland loopt daarin achter, vindt Doedens. ,,In Equador hebben ze een rivier rechten toebedeeld. Dat zou hier ook kunnen.” Maar ook op religieus gebied is het tijd voor een denkomslag: ,,We zouden de mens niet moeten zien als de top van een hiërarchie, maar als onderdeel van een ecosysteem.”

Pleitnota

Eric van der Goot van, Rotshuizen Geense Advocaten, gespecialiseerd in het bijstaan van overheden en zorginstellingen, verdedigt de familie Van Houten. In tegenstelling tot een regulier kort geding had hij de pleitnota al lang klaar. ,,Maar voor de rest benader ik het als een gewone rechtszaak.” Weliswaar gaat Van der Goot nu niet diep in op jurisprudentie en wetteksten. ,,Het gaat meer om het bredere perspectief.”

Zaken als deze zijn frequent in de rijdende rechter, maar in de rechtszaal zie je weinig van deze burengeschillen. Een rechter zal oordelen dat de buren het onderling moeten oplossen. Pas als er onevenredig veel overlast ontstaat kan de rechter ingrijpen. ,,,Laatst kwam ik er toevallig een tegen in de jurisprudentie. Daarin stelde een buurman door geplaatste zonnepanelen onrechtmatige hinder te ervaren door de felle schittering van het zonlicht. De aard en ernst van die hinder vond de rechter onvoldoende. En natuurlijk weegt de rechter ook de belangen mee van de buurman bij het behoud van zijn zonnepanelen.”

Maatschappelijk randje

Elmer van der Kamp van Trip Advocaten en Notarissen is gevraagd de tegenpartij te verdedigen: de familie Steensma. Ook voor hem (specialist in overheid en vastgoed) is het niet het type zaak dat hij normaliter op z’n bureau krijgt. ,,Maar aan deze zaak zit natuurlijk een maatschappelijk randje. Het is aan ons de taak om het bovenliggend thema naar boven te halen. In hoeverre mag je je eigen overtuigingen over klimaat bijvoorbeeld opdringen aan een ander. Of is er een goede reden om de boom te laten staan.”

Naast de rechtszaak zijn er in de afgelopen week vaker discussies geweest over de mens en natuur in het kader van Bosk. Doedens wil deze laten vertalen in een manifest en aanbieden aan de Tweede Kamer en hoopt dat de natuur dan eindelijk ook een stem krijgt. ,,Want als een bos kan wandelen, dan kunnen wij toch zeker veranderen?”

Het kort geding rondom Bosk start zaterdagmiddag om 14 uur en is gratis bij te wonen

Nieuws

menu