Film 'The Father' laat zien hoe het is om dementie te hebben | Recensie

Je bent steeds je horloge kwijt, en er zitten geregeld onbekende mensen in je huis. En dan gaat je dochter ook nog eens naar Parijs. In de film The Father probeert Anthony staande te blijven in een leven dat door zijn dementie steeds meer afbrokkelt.

Olivia Coleman en Anthony Hopins spelen de hoofdrol in The Father.

Olivia Coleman en Anthony Hopins spelen de hoofdrol in The Father. Foto: Sean Gleason

Wie de muziek kent waarmee de film The father begint, weet meteen dat die niet veel goeds voorspelt: The Cold Song , uit King Arthur van Henry Purcell. Daarin klaagt een geest dat hij het leven niet meer aankan. Zo is het ook met Anthony, bijna 80 jaar. Hij woont nog op zichzelf, in zijn eigen appartement in Londen. In ieder geval, dat denkt hij. In werkelijkheid woont hij in bij zijn dochter Anne (Olivia Coleman) en haar vriend Paul (Rufus Sewel). Zij hebben hun handen vol aan hem.

De verpleeghulp steelt

Anthony heeft weer eens een verpleeghulp weggejaagd. ,,Ze heeft mijn horloge gestolen”, klaagt hij tegen Anne. ,,Ben je hem niet gewoon kwijtgeraakt?” ,,Nee!” ,,Ligt hij niet onder het bad, bij de leidingen?” En ja, daar ligt hij. ,,Dus de hulp heeft hem niet gestolen?” ,,Nee, maar alleen omdat ik hem zo goed heb verstopt.”

Anne is niet voor niets op zoek naar een verpleegster. Ze gaat naar Parijs, samenwonen met haar vriend. Het is óf een verpleegster, óf een instelling. Je ziet al snel dat een verpleegster een gepasseerd station is. Maar Anne is daar nog niet aan toe.

Anthony (Hopkins) hallucineert

Wat de film bijzonder maakt is dat hij grotendeels uitgaat van het perspectief van Anthony, een prachtige rol van Anthony Hopkins. Langzamerhand kom je erachter wat er aan de hand is, hoe de verhoudingen liggen, en wie wel en niet nog een rol speelt in het heden. Anthony hallucineert namelijk, maar dat is voor de kijker niet meteen duidelijk. Je weet alleen dat er iets niet klopt, en dat weet Anthony ook. Zo voelt het dus om dement te zijn.

Het horloge symboliseert de tijd

De zoveelste nieuwe verpleeghulp Laura lijkt op Lucy, Anthony’s andere dochter. Zij is kunstschilder en maakt een wereldreis, vertelt hij trots met haar foto in de hand. Er volgt een pijnlijke stilte, want Lucy is al jaren dood. Wanhopig probeert Anthony – en de kijker met hem – het leven vast te houden.

Het horloge dat hij voortdurend kwijt is, symboliseert dat. Grip op de tijd, op de gebeurtenissen, weten wie er nu weer op de bank zit. De gaten in het geheugen worden knap weergegeven door de plotse opeenvolging van de scenes, die de kijker op het verkeerde been zetten.

Als een boom zonder bladeren

The Father is een hartverscheurend drama en het eindigt waar het wel moet eindigen: in een verpleeghuis, waar hij tegen de verpleegkundige zegt: ,,Het voelt alsof ik al mijn bladeren kwijtraak.” Als een boom in de winter staat hij daar in zijn pyjama, van alle decorum ontdaan. Hij weet dan zijn eigen naam al niet meer.

Voor de kijker blijft de verwarring tot op het laatste moment aanwezig. Is de verpleeghuisarts nu wel of niet de ex van Anne? Wat blijft hangen is echter niet de onttakeling van een ooit zelfstandige en intelligente man. De voortdurende liefde en zorg van Anne en de verpleegkundigen is ontroerend. Alleen de dementie, die is onverbiddelijk.

The father van Florian Zeller, met in de hoofdrollen Anthony Hopkins en Oliva Coleman, hartverscheurend drama, *****/ te zien bij Pathé