Landbouw met meer kringloop gaat los in het Noorden

Vier grote agrarische coöperaties die vooral bekend zijn op het gebied van zuivel- en akkerbouwproducten steken de komende jaren tientallen miljoenen in een eiwittransitie in Noord-Nederland. Dat moet ertoe leiden dat er efficiënter met deze grondstof uit de veehouderij en akkerbouw wordt omgegaan, stikstofuitstoot vermindert en het milieu verbetert.

Coöperaties, onderzoek en boeren maken de wens van minister Carola Schouten de komende jaren concreet.

Coöperaties, onderzoek en boeren maken de wens van minister Carola Schouten de komende jaren concreet. Foto: Jilmer Postma

Ook moet het zorgen voor een beter boereninkomen. Agrifirm, Avebe, Cosun en FrieslandCampina onderzoeken met het UMCG hoe de transitie met klimaatneutrale ketens vorm kunnen krijgen. Landbouworganisatie LTO is ook betrokken. Het project moet uiteindelijk ook in de rest van het land gangbare praktijk worden. Dat werd gisteren bekendgemaakt in een digitale bijeenkomst van deskundigen.

Het betreft volgens Peter Bruinenberg van Avebe een periode van tien jaar met honderd miljoen aan investeringen en ontwikkeling van nieuwe processen. Eiwitproductie moet veel meer lokaal plaatsvinden als vervanging van de soja-import en er moet in de keten een grote efficiëntieslag worden gemaakt.

Projecten

Concrete plannen die er op stapel staan zijn: bouw van een proeffabriek voor verwerking van bietenblad (nu blijven die op het land liggen), inzet op nieuwe eiwitrijke gewassen, bouw van een fabriek voor de verwerking van eiwitgewassen voor de humane voeding, energiezuiniger drogen van (eiwitrijke) akkerbouwproducten en meer inzicht in de gezondheidseffecten van voeding uit onder andere de alternatieve eiwitgewassen.

Ook de AgroAgenda, een samenwerkingsverband van boeren, burgers en andere betrokkenen bij de landbouw(productie), is bezig met een project om te zorgen voor meer kringlooplandbouw. Dit betreft een landelijk initiatief met ook regionale insteek. ,,Het moet leiden tot topvoedsel uit een rijk landschap”, zei voorzitter Frans Keurentjes. Er komt volgens hem een aanjaagteam voor ondersteuning van projecten in kringlooplandbouw.

We moeten werken aan een vorm van landbouw die bestendig is met behoud van de draagkracht van het ecosysteem

Het ministerie van Landbouw is in Noord-Nederland bezig met het in kaart brengen van beperkingen in regelgeving en goede voorbeelden te zoeken van bedrijven die al bezig zijn met kringlooplandbouw. Effect moet zijn dat belemmerende wetgeving wordt aangepast en dat kennis van goede bedrijfsmodellen wordt gepromoot bij branchegenoten.

Onderzoekers

De universiteiten in Groningen en Wageningen zijn bezig met een onderzoek naar hoe de landbouw de kringlopen beter kan sluiten. ,,We moeten werken aan een vorm van landbouw die bestendig is met behoud van de draagkracht van het ecosysteem. Dat betekent een goed inkomen, goede arbeidsomstandigheden, dierenwelzijn en een beter ecosysteem”, zegt hoogleraar Dierlijke productiesystemen Imke de Boer.

Ze zoekt met een onderzoeksgroep naar voorbeelden van boeren of samenwerkingsverbanden die al op de goede weg zijn. Ze kijken daarbij nadrukkelijk naar de Noardlike Fryske Wâlden, zo liet ze zich ontvallen. Een grote omslag op korte termijn van de hele landbouw, ziet ze niet voor zich. ,,Beter is het om vooral in te zetten op het op korte termijn starten van kleine maar wél diepgaande veranderingen.”

Opinie: Nieuw Europees landbouwbeleid legt bom onder duurzame toekomst

Deze week lekte in Brussel echter uit dat in achterkamertjes een nieuw beleid is bekokstoofd, dat een duurzame toekomst geen stap dichterbij brengt. Business as usual: machtsblokken van de grootschalige landbouwindustrie hebben tegen de roep van wetenschap en natuur- en milieuorganisaties in een forse invloed gekregen op Europese politici en pleiten voor verdere intensivering in plaats van verduurzaming.