Verplicht is de bouwvak al veertig jaar niet meer, toch ligt (bijna) alles in de bouw nog steeds wekenlang stil

Voor vele duizenden werknemers in de noordelijke bouw liggen de activiteiten de komende drie weken stil. Hoewel al veertig jaar niet meer verplicht, is er nog steeds sprake van een bouwvakvakantie. Incidenteel wordt er nog doorgewerkt, maar van meer spreiding van vakanties in de bouw is nog steeds geen sprake.

Bouwvakkers aan het werk op een bouwplaats.

Bouwvakkers aan het werk op een bouwplaats. Foto: CHRISTOF STACHE CHRISTOF STACHE

In de afgelopen decennia was er nog een voorzichtige trend te bespeuren naar meer spreiding van vakanties in de sector. ,,Er is zeker wel iets meer flexibiliteit”, zegt directielid Dirk Jan de Rouwe van Bouwgroep Dijkstra Draisma. ,,Maar het elastiek is nog steeds heel beperkt. Je bent toch afhankelijk van veel andere partijen in de branche die wel vasthouden aan de drie weken bouwvakvakantie in de eigen regio.”

Het bedrijf met ongeveer 250 man aan personeel vanuit Dokkum en Bolsward heeft de deuren voor het grootste deel van het personeel dan ook gesloten. Ongeveer dertig man werkt de komende drie weken door bij het bedrijf. ,,Ieder jaar gaat het ongeveer om een groep van een dergelijke grootte. Het gaat dan om storingsdiensten, reparatieklussen en een groep die werkt aan een aantal opdrachten. Vaak gaat het bij dit laatste dan om werk dat al is ingepland zoals in zorgcentra en bij scholen. Nu ook scholen dicht zijn, kunnen daar bijvoorbeeld verbouwklussen worden uitgevoerd.”

Kleine ploeg

De meeste bouwplaatsen zijn echter nog steeds dicht. In de eigen fabriek van het bedrijf in Dokkum is er een kleine ploeg mensen die de komende weken doorwerkt. Eerder dit jaar was er voor het personeel de mogelijkheid om aan te geven of ze daarvoor interesse hadden. Er worden onder andere kozijnen geproduceerd en gevel- en dakdelen voor woningen die later ter plekke verder worden afgebouwd. ,,Zo wordt er doorgewerkt voor een project van 92 woningen in Harlingen, It Swettehûs in Leeuwarden en een appartementencomplex in Alkmaar. Maar het gaat echter maar om een beperkt aantal projecten.”

Uit onderzoek van USP Marketing Consultancy in 2017 bleek dat er in de twee jaar ervoor een trend was dat steeds meer bedrijven volledig dicht gingen. Dat percentage nam toe van 28 procent naar 33 procent.

Grotere projecten

Ook Gijs Lokhorst, landelijk onderhandelaar voor cao’s in de bouw en infra bij het CNV, herkent het beeld dat nog steeds maar een beperkt aandeel van het personeel in de bouw doorwerkt in de bouwvak. Recente onderzoeken naar het al dan niet vasthouden aan een bouwvakperiode zijn er volgens hem ook niet. ,,Van wat wij meekrijgen wordt er maar op zeer beperkte schaal doorgewerkt. Het gaat dan vooral om grotere projecten. Maar in het mkb - het grootste deel van de 8000 tot 9000 bedrijven in onze branche - is er vooral toch veel gesloten.”

Tot veertig jaar geleden was branchebreed in de cao’s opgenomen dat bedrijven in de zomerperiode drie weken gesloten waren en dat personeel dan ook vrij had. ,,De wens was er, vooral bij wat ouder personeel en mensen die met hun gezinssituatie niet afhankelijk waren van de schoolvakanties, om op andere tijdstippen vrij te kunnen hebben”, zegt Lokhorst. ,,De praktijk is echter weerbarstiger dan we destijds dachten. Toeleveranciers en vele andere schakels in de keten houden vast aan de bouwvak. Wat ook meespeelt is dat je in een deel van de gevallen als bedrijf extra kosten moet maken voor het doorwerken omdat bijvoorbeeld niet alle materialen zo gemakkelijk voorradig zijn.”

Paraat

Ook bij bouwbedrijf Friso uit Sneek wordt er maar op zeer beperkte schaal doorgewerkt. Bij het bedrijf met meerdere locaties in het land werken ongeveer 550 mensen en zijn de vestigingen in het algemeen gesloten, zegt commercieel directeur Jan Wageman. ,,De bouwvakkers zijn vrij, maar servicediensten staan vanzelfsprekend paraat bij calamiteiten. Voor de rest zijn we gesloten. Ook onderaannemers en leveranciers zijn dicht. Incidenteel worden er projecten afgemaakt, maar in het algemeen ligt alles stil. We hebben voor onze opdrachten materiaal, installateurs en onderaannemers nodig. En die mensen zijn ook vrij.”

De Rouwe verwacht dat in die situatie niet snel verandering zal komen. ,,In onze branche ben je altijd in ploegjes aan het werk. Je bent op elkaar ingespeeld en dat is ook nodig. Het werkt dus ook het best dat je dan ook gezamenlijk op vakantie kunt.”

In de afgelopen weken is er door veel bouwondernemingen aandacht besteed aan de komende vakantieperiode. ,,Normaliter vieren we dit meer gezamenlijk, nu is er in verband met de coronasituatie een foodtruck bij de vestigingen langs geweest”, zegt Wageman. Bij Dijkstra Draisma heeft personeel een presentje ontvangen en is de zomervakantie volgens De Rouwe per groep werknemers onder het genot van een maaltijd of barbecue begonnen. ,,We hadden dit liever gezamenlijk gevierd, maar dat is dit keer niet anders. Nu hebben we iedere groep zelf de keus gegeven hoe ze deze periode in wat kleinere kring wilden afsluiten.”