Uit een proef met maïs op veengrond blijkt: werken in stroken behoudt de kwetsbare veenlaag

De traditionele manier van maïsteelt op veengrond verstoort de bovenste grondlaag sterk, wat de oxidatie van veen versnelt. Strokenteelt kan deze effecten voor een groot deel voorkomen. Uit proeven in het Friese veengebied blijkt dat ook de draagkracht verbetert.

De oogst van maïs.

De oogst van maïs. Foto: Shutterstock

Volgende week kunnen geïnteresseerden op vier bedrijven in het veenweidegebied komen kijken bij de proeven die duidelijk moeten maken dat een andere bewerking van de grond een goede gewasopbrengst kan combineren met minder inklinking van de veengrond. Projectleider Dirk Johan Feenstra van LTO Noord is positief over de ervaringen van de afgelopen jaren.

,,We werken bij deze proeven met de strokenfrees. Dat betekent dat je de bemesting en het inzaaien uitvoert in kleine stroken in de grond. De rest van de bodem blijft het gehele jaar intact. En dat heeft een gunstig effect op de draagkracht, vergeleken met grond die is geploegd. Vooral wanneer de omstandigheden natter zijn, zoals nu, is dat met oogsten een groot voordeel.”

Voor het bodemleven is het ook beter én het zorgt er volgens de projectleider voor dat de oxidatie van de veengrond wordt tegengegaan, wat weer belangrijk is omdat bij oxidatie CO2 (broeikasgas) vrijkomt.

Het demonstratieproject is onderdeel van het Veenweideproject van de provincie Fryslân en wordt uitgevoerd met LTO Noord, Nordic Maize Breeding en vier loonbedrijven, bij vier veehouders. Bij iedere boer gaat het om percelen van twee tot drie hectare waarbij op de ene helft de grond wordt bewerkt op de reguliere wijze, en op de andere helft met een strokenfrees wordt gewerkt.

Stokslabonen en sorghum

Bij de proeven wordt er ook gekeken naar het eventueel meezaaien van stokslabonen, een eiwitgewas. Dat betekent dat er iets minder maïs wordt ingezaaid, om plek te maken voor deze vlinderbloemigen. Deze planten kunnen stikstof uit de lucht opnemen en die omzetten in eiwitten.

In een deel van het proefveldareaal is sorghum gezaaid. ,,Een graangewas dat lijkt op snijmaïs maar een beter ontwikkeld wortelstelsel heeft”, legt Veenstra uit. ,,Vooral in droge jaren is dat een voordeel. Het kan ook wat later worden gezaaid dan maïs.”

Sorghum levert in deze vrij natte zomer minder op dan verwacht. ,,Het is niet het beste jaar. Voordeel van dit gewas is dat dit op zuurdere grond kan worden geteeld, ,,zoals op veen.” Bij de teelt van sorghum wordt dit jaar ook geëxperimenteerd met verschillende rijbreedtes. Er zijn stukken ingezaaid in stroken op 75 centimeter van elkaar, en in stroken op 37,6 centimeter van elkaar.

Op de stukken land waar met de strokenvrees is ingezaaid, is ook bemest in deze stroken. ,,Daarbij is er een rijenbemester gebruikt, in de meeste gevallen een bouwlandinjecteur.”

Sowieso betere draagkracht

Na de oogst zal er meer duidelijk worden over de uiteindelijke opbrengsten en voederwaardes van de verschillende proefvelden en de gevolgen voor de bodem. Wat Feenstra betreft is nu al helder dat de draagkracht sterk verbetert wanneer alleen de strokenfrees wordt gebruikt en ploegen achterwege blijft. ,,Vorig jaar zagen we dit al in de herfst tijdens de oogst. Het was toen al redelijk nat. De grond waarbij alleen de strokenfrees is gebruikt, was beter te bewerken.”

Geïnteresseerden die volgende week maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag de demonstratievelden willen bekijken, kunnen zich opgeven bij Bianca Domhof van LTO Noord (bdomhof@ltonoord.nl). De belangenvereniging wil dit graag in verband met voorzieningen en coronamaatregelen. Via de site van de vereniging zijn locaties en tijden te bekijken onder het kopje ‘regio’s en provincies’.