Er zijn weinig plekken fijner dan Zuidwest-Fryslân

Qua harde economische cijfers is Zuidwest-Fryslân landelijk een bescheiden regio, maar gekeken naar brede welvaart behoort die tot de nationale top. Maar hoe bestendig is die welvaart?

In Zuidwest-Friesland wordt het goede leven geleefd, zoals afgelopen zomer op het terras in Stavoren. De brede welvaart ligt bijzonder hoog in deze regio.

In Zuidwest-Friesland wordt het goede leven geleefd, zoals afgelopen zomer op het terras in Stavoren. De brede welvaart ligt bijzonder hoog in deze regio. Foto: archief Simon Bleeker

Het gaat in het leven niet alleen om geld en bezit, weten ook economen inmiddels. Die kijken daarom steeds vaker naar de ‘brede welvaart’. Daarbij worden ook zaken als gezondheid en maatschappelijke betrokkenheid meegerekend. ‘Dit gaat verder dan het bruto binnenlands product (bbp)’, vat de Rabobank samen. Die onderzocht met de Universiteit Utrecht de brede welvaart op regionaal niveau.

Als alleen gekeken wordt naar het bbp is Zuidwest-Fryslân een kleinduimpje. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek is er maar een handjevol regio’s waar het bbp en het bbp per inwoner lager liggen. Hoe anders is de ranglijst als gekeken wordt naar brede welvaart. Dan troeven Utrecht en de Gooi- en Vechtstreek Zuidwest-Fryslân af.

Het goede leven wordt in Zuidwest-Fryslân genoten en elders verdiend

Volgens econoom Sjoerd Hardeman van de Rabobank zijn de afgelopen decennia alle regio’s erop vooruitgegaan qua brede welvaart. ,,Vooral qua inkomen en qua baanzekerheid.” Wat Zuidwest-Fryslân uniek maakt is dat de woontevredenheid niet achteruit ging. ,,In eigenlijk alle regio’s is dat wel het geval. Dan doet Zuidwest-Fryslân het dus per saldo beter.” Dit komt mogelijk doordat de woningmarkt nog niet zo verhit is als elders in het land. Hoogleraar Erik Stam (Universiteit Utrecht) zegt in aanvulling daarop dat ook milieu (lage fijnstofuitstoot, hoge biodiversiteit) en veiligheid in Zuidwest-Fryslân goed scoren.

Noord-Fryslân en Zuidoost-Fryslân staan in de landelijke middenmoot qua brede welvaart. Dat het zuidwesten eruit springt komt volgens Hardeman mogelijk doordat dit gebied goed verbonden is met de productieve Randstad. ,,Het goede leven wordt in Zuidwest-Fryslân genoten en elders verdiend.” Volgens Stam speelt ook mee dat in Noord-Fryslân het inkomen en de baanzekerheid achterblijven, en dat in het zuidoosten men minder tevreden is over de sociale contacten.

Groot-Amsterdam

Zuidwest-Fryslân bewijst dat een hoog bbp niet per se leidt tot een hoge brede welvaart. ,,Dat zie je ook aan Groot-Amsterdam. Dat is qua productiviteit een toonaangevende regio, maar staat qua brede welvaart lang niet bovenaan. Daar ligt de uitdaging: hoe zorgen we ervoor dat daar waar de productie plaatsvindt, een balans komt met brede welvaart? En dat productiviteit niet ten koste gaat van milieu, en de balans tussen werk en privé? We moeten verder kijken dan alleen produceren en consumeren.”

Het is de vraag of de toename van brede welvaart de coronacrisis overleeft. De eerste signalen wijzen erop dat de die vooralsnog overeind bleef, ondanks een daling bij sociale contacten, huisvesting, en subjectief welzijn. Wel vlakte de toename in de eerste maanden van de crisis duidelijk af. En de grootste klap wordt later verwacht, aangezien bij eerdere crises de brede welvaart later werd geraakt dan het bbp en bovendien trager herstelde. De onderzoekers vinden daarom dat beleidsmakers nu al actie moeten ondernemen om de brede welvaart hoog te houden.

Wat moeten zij dan doen om de brede welvaart te behouden? ,,We hebben vooral een advies over wat ze niet moeten doen: alles kapot bezuinigen”, aldus Hardeman. ,,Er zijn nog weleens politici die suggereren dat bezuinigingen onontkoombaar zijn. Laat dan de vorige crises een les zijn.”

Vacatures

Baliemedewerker

Stedelijk Museum Meppel

Lid Raad van Toezicht

Zonnehuisgroep Noord

Financieel Manager

De Zwarte Hond

Nieuws

menu