Hoe ziet Noord-Nederland er in 2035 uit? Volgens de werkgevers heel anders dan nu. Met meer ov, meer woningen en meer groene energie

In 2035 rijdt een doorsnee inwoner van Noord-Nederland via de Lelylijn van zijn circulair gebouwde woning in Beetsterzwaag naar zijn werk in de waterstoffabriek in Groningen, terwijl hij via het 6G-netwerk een vakantiehuisje in de Drentse bossen en een elektrische vliegvakantie vanaf Vliegveld Eelde boekt. Dat is althans de visie van werkgeversorganisatie VNO-NCW MKB Noord. Maar is er ruimte voor al die ambities?

De treinverbindingen in 2035 in Noord-Nederland, als de werkgevers hun zin krijgen.

De treinverbindingen in 2035 in Noord-Nederland, als de werkgevers hun zin krijgen.

De werkgevers hebben hun visie gisteren aangeboden aan de fractievoorzitters van de Tweede Kamer, en zal die de komende periode voorzien van het nodige lobbywerk. ,,Het belangrijkste is dat dit in het regeerakkoord komt”, vertelt voorzitter Joyce Walstra namens de werkgevers.

Lelylijn en energie

De belangrijkste punten in de visie zijn volgens haar de Lelylijn, die de Randstad en Noord-Nederland beter moet verbinden, en het koploperschap van Noord-Nederland op het gebied van de energietransitie en circulariteit. In de visie wordt onder meer gepleit voor de aanleg van waterstofinfrastructuur, de elektrificatie van het verkeer, de opkomst van bio-tech landbouw, de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie, duurzame energieproductie op zee, en ook de bouw van zo’n 220.000 woningen.

Maar veel ambities in de visie vragen om ruimte. En om bijna elke vierkante centimeter wordt nu al flink gesteggeld, bijvoorbeeld tussen boeren, natuurorganisaties, en woningbouwers. Gaan al die forse ambities niet juist ten koste van alles wat het Noorden mooi maakt, zoals rust, ruimte, en natuur? ,,Nee, we pleiten voor 220.000 huizen”, aldus Walstra. ,, Dat zijn drie middelgrote steden erbij. We bouwen Noord-Nederland niet vol, en het moeten woningen zijn die goed passen in het landschap. Het worden geen wolkenkrabbers.”

Talent trekt weg

,,Het is verschrikkelijk noodzakelijk”, vervolgt Walstra. ,,Over een paar jaar krijgen we op het gebied van IT, zorg, welzijn en onderwijs enorme problemen als het gaat om de arbeidsmarkt. Het talent trekt nu weg, en de ouderen worden ouder. Als we niet in staat zijn om talent en werknemers naar Noord-Nederland te halen. dan hebben we een groter probleem dan drie middelgrote steden erbij. Dan lopen we leeg.” Ze baseert zich daarbij op conclusies van een onderzoek dat mede werd gedaan door de Rijksuniversiteit Groningen.

Dus moet Noord-Nederland vooruit, aldus de werkgevers. Zodra de belangrijkste punten in het regeerakkoord staan, moet volgens Walstra gekeken worden wat er nodig is qua menskracht en geld om de ambities te bewerkstelligen.

Over waar al die extra woningen, infrastructuur en bedrijven moeten komen, laat Walstra zich nog niet uit. ,,Ook daar moeten we goed uitkomen. Ruimtelijke ordening is de verantwoordelijkheid van overheden, en we gaan goed met hen kijken waar de mogelijkheden liggen. Als ik nu iets roep, is dat niet handig.”

Waarom Noord-Nederland?

Het Noorden zal niet de enige regio zijn die momenteel lobbyt in Den Haag. Waarom zouden de beleidsmakers nu juist de noordelijke visie eruit moeten halen? ,,Omdat we in Noord-Nederland een unieke combinatie van zaken hebben”, betoogt Walstra. ,,We hebben een prachtig mkb, met veel familiebedrijven en bedrijven die op hoog niveau innoveren. We hebben een mentaliteit van ‘niet zeggen maar doen’, en daarmee leveren we kwaliteit. En we zijn de enige regio met veel ruimte. Bovendien zijn de kennisinstellingen goed, en zijn de huizenprijzen betaalbaar. We moeten trots zijn op onze regio.”

Of zoals in de visie staat: ‘’ We zijn als het Noorden geen eindpunt of verre uithoek, maar de verbindende schakel in een zich snel ontwikkelend Noord-Europa.’

Recent kwamen de provincies Drenthe, Flevoland, Fryslân en Groningen en de gemeenten Assen, Emmen, Groningen en Leeuwarden ook met een toekomstvisie voor het noorden: Deltaplan Noord-Nederland. Er zijn veel overeenkomsten tussen beide visies.