Onrust onder boeren: landsadvocaat bepleit het intrekken van vergunningen om de stikstofcrisis aan te pakken

Om de stikstofcrisis aan te pakken, is het ‘onontkoombaar om ook al direct in te zetten op niet-vrijwillige beëindiging’ van vergunningen van boerderijen die dichtbij een beschermd natuurgebied liggen. Dat schrijft de landsadvocaat in een advies.

Melkkoeien grazen in de wei.

Melkkoeien grazen in de wei. Foto: Shutterstock

Het advies was bestemd voor het ministerie van Landbouw, die berichtgeving daarover van het Algemeen Dagblad bevestigt. Eerder lekten al twee voorstellen uit van het kabinet om de stikstofcrisis op lange termijn aan te pakken. Die twee ‘varianten’ zijn naar verluidt voor advies bij een aantal instanties voorgelegd, waaronder de landsadvocaat.

Beide opties kosten miljarden voor de lange termijn en in geen van de varianten is het gedwongen stoppen van boeren uitgesloten. Voor het eerst lijkt onteigening van boeren daarom geen taboe meer voor het kabinet.

Ingrijpende gevolgen

In de varianten wordt het onteigenen van boeren als optie besproken, ,,maar daarbij wordt gewezen op de ingrijpende gevolgen daarvan, en op het feit dat onteigeningen tot langdurige procedures aanleiding kunnen geven”, zegt de landsadvocaat. ,,Maar vanuit juridisch perspectief kan dat geen reden zijn om die instrumenten niet in te zetten.”

De landsadvocaat, die de staat in juridische procedures bijstaat, schrijft verder dat het intrekken van een vergunning sneller soelaas kan bieden dan het onteigenen van boeren. Onteigening kan jaren duren, maar ‘met intrekking kan snel een effectief resultaat worden bereikt: minder depositie’. Met die term wordt stikstof bedoeld die neerkomt op de natuur.

Onrust aan de keukentafel

Het ministerie van Landbouw neemt het advies voor kennisgeving aan. Landbouwminister Carola Schouten baalt ervan dat er opnieuw informatie over het stikstofdossier op straat ligt. ”Ik vind het echt vreselijk dat het tot heel veel onrust aan de keukentafel leidt bij de boeren”, zegt zij in reactie op deze berichtgeving.

De demissionaire bewindsvrouw benadrukt dat er nog geen besluit is genomen. Een beslissing over het stikstofbeleid op de lange termijn is mogelijk aan haar opvolger. Wel benadrukt Schouten dat het demissionaire kabinet wil kijken ,,welke mogelijkheden er zijn om de boeren wel perspectief te geven”. Gedwongen stoppen is alleen een optie ,,als ultiem middel als het allemaal niet lukt”. Volgens de minister wil het kabinet hierin zorgvuldig met mensen omgaan.