UWV vreest veel terugvorderingen, flinke papierberg bij de afwikkeling van corona-noodsteun door de overheid

Drie maanden hebben bedrijven en organisaties nog om de gederfde inkomsten van april en mei vorig jaar vast te stellen, de eerste periode dat door coronamaatregelen veel bedrijvigheden plat lagen. Voorschotten voor loonsteun zijn al uitgekeerd en definitieve berekeningen van de schade moeten voor eind oktober bij het UWV binnen zijn. Bedrijven die dat niet op tijd doen, kunnen rekenen op terugvorderingen. Meer dan de helft is nog niet binnen, waarschuwt het UWV. Veel is al wel onderweg, leert een rondgang in Fryslân.

Het kantoor van het UWV in Den Haag.

Het kantoor van het UWV in Den Haag. Foto: Shutterstock

Van de werkgevers in Fryslân loopt 56,9 procent het risico op terugbetaling van de noodhulp via de NOW-regeling, waarschuwt uitkeringsinstantie UWV donderdag. Op basis van een landelijk onderzoek onder ruim 5400 aanvragers van de noodhulp blijkt dat in Fryslân tot nu toe 43,1 procent van de aanvragers een definitieve berekening heeft ingestuurd. Dat ligt rond het landelijk gemiddelde van 43 procent. In de provincie Groningen gaat het om 42,6 procent en in Drenthe is het 36,6 procent.

Van begin april tot eind mei 2020 vroegen landelijk ruim 139.000 werkgevers via de NOW-regeling een tegemoetkoming in hun loonkosten aan. Het aanvragen en ontvangen van het voorschot was de eerste stap van het proces. Van de werkgevers weet 37 procent zelfs niet dat zij de definitieve berekening van hun NOW-tegemoetkoming moeten insturen, stelt het UWV.

Zorgwekkend

Uit het onderzoek van UWV blijkt dat 2481 van de 4361 werkgevers in Fryslân hun definitieve berekening nog moet aanvragen. Dat kan tot en met 31 oktober. Janet Helder, bestuurslid bij UWV: ,,Er is nog tijd. Maar dat we nu op slechts 43,1 procent zitten, is wel zorgwekkend.”

Werkgevers die een accountantsverklaring nodig hebben, hebben een aanvullend probleem, stelt Helder. ,,Het is ontzettend druk bij boekhouders en accountants momenteel. Daarom is het echt belangrijk dat werkgevers weten dat ze zélf in actie moeten komen en dat ze nu aan de slag moeten.”

Berg administratie

Eigenaar Eric Humme van Thermen & Beauty Leeuwerikhoeve in Burgum (voor de eerste tranche ruim een ton aangevraagd met veertig man aan vast personeel) herkent dit. Het gaat om een grote berg aan administratie om alles op tijd bij elkaar te hebben en door een externe accountant te laten doorrekenen. ,,Ons bedrijf stond dan wel stil, maar we hebben veel tijd en energie moeten steken in het hele traject van de steunregelingen. In de afgelopen tijd hebben we de jaarrekening over 2020 in orde gemaakt en nu worden de gegevens ook nog door een externe accountant beoordeeld. Want dat moet: onze eigen accountant wordt niet als onafhankelijk gezien in dit traject. Voor ons betekent dit laten doorrekenen van de definitieve berekeningen wel iedere keer een extra kostenpost van 3000 tot 4000 euro. In september gaan de definitieve berekeningen voor de eerste tranche van de NOW-steun de deur uit.”

Humme vindt het dan ook logisch dat nu pas veel ondernemers bezig zijn met die stukken. ,,De jaarrekeningen zijn net opgemaakt en nu is dus pas duidelijk hoe groot het effect is geweest van de coronapandemie op de resultaten van de bedrijven in het afgelopen jaar.”

Dat het traject veel administratie met zich meebrengt is voor Humme ook logisch. ,,Er moet wel een goede controle zijn op het overmaken van de noodsteun. Je hoort ook her en der dat er onterecht steun is aangevraagd.”

Minder slecht

Het kan ook zijn dat gedurende de eerste maanden van de coronapandemie de zaken minder slecht zijn gegaan dan eerder verondersteld. Dan blijkt dat het voorschot te hoog is en dat er wellicht steun moet worden terugbetaald. Mede-eigenaar René den Hoedt van autobedrijf Van der Horst Groep (Leeuwarden en Dokkum) heeft dat met zijn bedrijf ondervonden. ,,We hebben eerst maximaal aangevraagd (bijna een ton, blijkt uit een UWV-overzicht, red.), maar nu blijkt dat we minder steun nodig hebben gehad. Voor de eerste tranche hebben ook wij al de definitieve berekeningen de deur uit.”

Dat geldt tevens voor Evangelische Boektiek in Dokkum, dat een bedrag van ruim duizend euro heeft aangevraagd in de eerste ronde. ,,Ook hier was het voorschot groter dan we op basis van de financiële situatie een jaar eerder nodig hadden”, laat een medewerkster weten.

AB Vakwerk

Uitzendorganisatie en detacheerder AB Vakwerk in Sneek laat tevens weten dat voorschotten niet altijd nodig waren. Over de eerste steunperiode is er voor verschillende bedrijfsonderdelen ruim twee miljoen euro aangevraagd. ,,En dat was over die periode zeker nodig”, zegt algemeen directeur Marco Meijer.

Ook over de tweede periode heeft het bedrijf steun aangevraagd. ,,Maar doordat werkzaamheden toen weer werden opgepakt, was dat niet nodig. Dat bedrag is teruggestort.”

Het Sneker bedrijf, met onder andere werknemers in de landbouw, voedingsbranche en winkels, heeft over de eerste vijf maanden van dit jaar in een latere NOW-ronde ook voorschotten aangevraagd. ,,Door de lockdowns heeft een deel van ons personeel in die tijd niet kunnen werken en zijn ze wel doorbetaald. We verwachten dat we een deel van die voorschotten wel nodig hebben.”

Nu de lockdowns achter de rug zijn, is een deel van het tijdelijke personeel nog steeds niet weer aan werk. ,,Het zijn er nog steeds vierhonderd minder. Van onze 2500 werknemers is ruim de helft in vaste dienst.”

AB Vakwerk heeft de definitieve berekeningen over de eerste tranche naar het UWV gestuurd.

Communicatie

Dat uit het onderzoek van het UWV blijkt dat een groot deel van de bedrijven en instellingen niet zou weten dat ze de definitieve berekeningen moeten aanleveren, is volgens Humme en Den Hoedt onbegrijpelijk. ,,De communicatie vanuit het UWV is gedurende het gehele traject prima op orde”, zegt laatstgenoemde. ,,Dat was heel duidelijk”, laat ook Humme weten. ,,We hebben heel veel herinneringen ontvangen via de mail dat we tot en met 31 oktober de definitieve berekening over de eerste tranche moeten inleveren.”

Niet alle ondernemers duiken zelf diep in de materie, zo weet Jasmijn Backx van Natuurlijk Kollumeroord, een toeristische accommodatie bij Kollumerpomp. ,,Wij zijn onderdeel van een groter geheel en laten dat over aan onze accountant. Hoewel we buiten het toeristenseizoen weinig vaste medewerkers hebben om loonsteun aan te vragen, hebben we dat toch laten doen.”

Deze onderneming heeft in de eerste tranche 10.000 euro aan steun aangevraagd.

Jarenlang extra administratie

Humme is blij dat de steunmaatregelen er zijn gekomen. Anders had hij het bedrijf niet kunnen voortzetten. Sinds twee maanden is de sauna in Burgum weer open. ,,Maar het duurt nog wel vijf jaar voor we financieel terug zijn naar de situatie van voor de coronacrisis. De komende jaren blijven in ieder geval nog in het teken staan van de steunmaatregelen. Omdat we zo lang dicht zijn geweest, hebben we meegedaan aan alle tranches van de regeling. En dat betekent om de zoveel tijd weer definitieve berekeningen insturen met alle administratie die daarbij hoort. Het UWV is met al die vele duizenden berekeningen van de eerste tranche wel een jaar bezig. We zijn dus zo jaren verder.”

Voor een klein deel van de bedrijven is de noodsteun te laat gekomen. Het aantal faillissementen is door de steunmaatregelen nu zelfs lager dan in de periode voor de coronacrisis, maar enkele bedrijven zijn ondanks de steun toch omgevallen. Zo blijkt uit het NOW-register van het UWV dat AutoSchat in Burgum 80.000 euro in de eerste tranche heeft aangevraagd. Vorige maand ging het bedrijf echter failliet.