Achtergrond: Oecumene in Grote Kerk Dokkum en Clemenskerk op Ameland laat zien hoe het zou moeten zijn

Vanaf zondag is er een nieuwe Tsjerke fan de Moanne voor de tv-vieringen van Omrop Fryslân. Voor de mei-maand werd gekozen voor Dokkum en Ameland. Ds. Ton van der Wekken bijt zondag het spits af, in de Grote Kerk in Dokkum.

Het is een mooi lijstje aan diensten wat er komende maand op het programma staat. En waarbij door de Wurkgroep Tsjerketsjinsten voortgeborduurd wordt op het beproefde recept om de veelzijdigheid van kerkelijk Fryslân, op lokaal niveau, voor het voetlicht te brengen. En waar kan dat beter dan in Dokkum en op Ameland? Er zijn daar veel verschillende kerken: van katholiek, doopsgezind, PKN tot evangelisch en die weten elkaar bij tijd en wijle al jaren te vinden als het gaat om gezamenlijke vieringen, vertelt ds. Ton van der Wekken.

Hij is predikant van de Christelijke Gereformeerde Kerk in Dokkum en gaat zondag in de eerste dienst van de maand mei voor. ,,Als kerkgemeenschappen in Dokkum doen we al heel vaak wat samen. Zoals op hoogtijdagen als Kerst, Pasen en Pinksteren, maar ook met de gezamenlijke viering met de Admiraliteitsdagen. Wat anderen misschien heel bijzonder vinden, vinden wij hier heel normaal.”

Primeur

Normaal dus. Maar toch ook wel weer bijzonder. Van der Wekken preekt bijvoorbeeld zondag in de Grote Kerk op de Markt in Dokkum. De Grote Kerk is een rijksmonument en werd omstreeks 1590 gebouwd en is diverse malen gerestaureerd. In 1688 werd een orgel gebouwd dat in 1979 werd vervangen door een Flentrop-orgel. Vier diensten vinden vanuit deze kerk plaats, waaronder de dienst van Hemelvaartsdag (13 mei). Terecht viel de keuze van de Omrop op de Grote Kerk, meent Van der Wekken. ,,Want het is ook een práchtige kerk. Of ik er al eerder heb gepreekt? Nee, voor mij is een primeur.”

Lees ook: De heilige Geest verdient meer ruimte in Rooms-Katholieke Kerk: „We moeten de Geest meer noemen”

Er zal muziek klinken van het combo Salvation, dat ook regelmatig meewerkt aan de vieringen in het eigen kerkgebouw De Oase van de CGK-gemeente. ,,Zo heeft iedere week een gemeente zijn eigen muzikale inbreng.”

Zwaarmoedig

Van der Wekken gaat preken over 1 Korintiërs 15:58. ,,Dat het werk van en voor de Heer betekenis en zin heeft, is het centrale thema. We zitten nu ruim jaar in de huidige coronapandemie en je hoort wel van groepen in de samenleving die zwaarmoedig zijn door alles, bijvoorbeeld jongeren. We willen zó graag terug naar normaal, hoe het vóór corona was. En dan zie je dus dat op Koningsdag de parken veel te vol zijn. Mensenmassa’s in het Vondelpark in Amsterdam, maar ook in de Prinsentuin in Leeuwarden.”

Het leven heeft altijd zin, door wat Jezus heeft gedaan. Het heeft betekenis gekregen door Zijn dood en opstanding met Pasen

Mensen in de samenleving hebben zich zo moeten aanpassen, dat ze soms een soort leegte, ,,zinloosheid voelen” over welke kant het op gaat. ,,Maar het leven heeft altijd zin, door wat Jezus heeft gedaan. Het heeft betekenis gekregen door Zijn dood en opstanding met Pasen. Dat zal ik zondag in de tv-dienst in de verkondiging zeggen.”

Veerkracht

Van der Wekken begrijpt wel dat het menselijke aanpassingsvermogen – ook in kerken – sinds vorig jaar op de proef is gesteld. ,,Anderhalve meter afstand houden, niet zingen met elkaar. Maar met een heel beperkte groep samen komen, of al maanden alleen online, je ziet dat mensen weer verlangen naar ontmoeting, wat ik ook heel goed begrijp. Maar we zullen met elkaar nog door deze zware periode heen moeten.”

Je ziet dat mensen weer verlangen naar ontmoeting, wat ik ook heel goed begrijp. Maar we zullen met elkaar nog door deze zware periode heen moeten

Hij zocht zelf als voorganger ook naar nieuwe wegen. Zo neemt de predikant video’s op waarin hij de Bijbel verbindt met de actualiteit. ,,Vorige week ben ik naar de sportschool geweest waar ik heb gebokst. Als metafoor dat Jezus ook klappen kreeg in het leven, maar dat Hij weer opstond.” Van der Wekken hoopt dat mensen in deze tijd ook de veerkracht kunnen vinden, niet opgeven. Duizenden mensen kijken naar zijn video’s, die maximaal vier minuten duren.

Lees ook: In memoriam: In Dronryp geboren Jacob Klapwijk (1933-2021) was een beminnelijk christen-filosoof

Daarnaast heeft hij sinds april vorig jaar een muziekprogramma vanuit de kerk, op woensdagavond, waarin mensen liederen kunnen aanvragen. Ook interviewt de predikant dan ,,allerlei soorten mensen”. Ook bekende: burgemeester Johannes Kramer, Kamerlid Harry van der Molen (CDA), SGP-fractievoorzitter Kees van der Staaij en ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers fungeerden al als gesprekspartners. Van der Wekken heeft zestig video’s gemaakt. Hij had gehoopt om ook een filmpje in de dienst van zondag te kunnen laten, maar dat bleek praktisch niet mogelijk.

Grotere uitdaging

Van der Wekken merkt wel dat een dienst die op televisie wordt uitgezonden een grotere uitdaging is. ,,Normaal maakt het niet uit of een dienst tien minuten langer duurt in je eigen lokale gemeente als de dienst online wordt uitgezonden. Maar hier ben je toch echt gebonden aan de zendtijd.”

Lees ook: Monument voor omgekomen vluchteling bij de Church of Our Saviour in Den Haag onthuld

Je moet je dus wel houden aan het aantal liederen dat je zingt of de lengte van de preek. ,,In zo’n format kan het niet anders, maar ik merk dat ik het niet gewend ben, al is het heel mooi dat we dit als kerken in Dokkum en op Ameland op deze wijze kunnen invullen.’

Normaal maakt het niet uit of een dienst tien minuten langer duurt in je eigen lokale gemeente. Maar hier ben je toch echt gebonden aan de zendtijd

In ieder geval is het ook een mooie maand om Tsjerke fan de Moanne te zijn. Het is voor de katholieken bijvoorbeeld de Mariamaand en bovendien zijn er twee kerkelijke feesten, Hemelvaart en Pinksteren.

De vieringen van 23 en 30 mei zullen beide oecumenische zijn. Met Pinksteren vanuit de Bonifatiuskapel en op 30 mei vanuit de Sint Clemenskerk op Ameland. In die laatste viering gaan rector Henk Nota, ds. Sijbrand Alblas en de nieuwe predikante op het eiland, Anne-Meta Kobes voor (zie kader).

Lees ook: Advies voor Protestantse Gemeente: sluit De Fontein in Dokkum en de Sint Catharinakerk in Aalsum

De Sint Clemenskerk werd landelijk bekend nadat deze in 2013 door brand werd verwoest en weer werd herbouwd. Op 25 november 2017 werd het kerkgebouw gewijd door bisschop Ron van den Hout. De Bonifatiuskapel is een bekende pelgrimsplek, die in 1934 is gerealiseerd. De kapel is een ontwerp van Hendrik Willem Valk. Ook de jaarlijkse Bonifatiusdagen vinden daar plaats.

Alle diensten beginnen om 10.00 uur.