Amerikaanse ‘Red State Christians’ wilden in 2016 gezien worden

De stem van de christelijke kiezer zal vandaag mede bepalen of Joe Biden de nieuwe president wordt, of dat Donald Trump een volgende termijn van vier jaar krijgt. Gekeken wordt zeker naar de Red State Christians uit 2016.

Donald J. Trump en First Lady Melania Trump op 20 januari 2017, tijdens een feest in Washington ter gelegenheid van zijn inauguratie als president.

Donald J. Trump en First Lady Melania Trump op 20 januari 2017, tijdens een feest in Washington ter gelegenheid van zijn inauguratie als president. Foto: EPA

In 2016 won Donald Trump de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten, mede dankzij de steun van heel wat christenen. Angela Denker, die zowel journalist is als predikant, wilde weten wie deze christenen waren en wat hen bewoog om op Trump te stemmen. Zij is predikante in de Evangelisch-Lutherse Kerk, een van de progessievere kerken die er in de VS zijn.

Denker wilde de Trumpstemmers begrijpen in hun keuze. Daarom besluit ze een aantal maanden rond te trekken in de staten die in 2016 Trump aan de verkiezingswinst hielpen en in gesprek te gaan met de christenen die daar wonen: de zogenaamde Red State Christians.

Rondreis

Op haar rondreis raakt ze in gesprek met christenen met een heel verschillende achtergrond en geloofsbeleving: evangelicalen, protestanten, katholieken, Arabische christenen, enzovoorts. Zo wil ze te weten komen waar de steun voor Trump vandaan komt.

Het is een heel wisselend beeld dat uit de gesprekken naar voren komt. De een staat al vanaf het begin van Trumps campagne achter hem. Een toonaangevende evangelical zoals Jerry Falwell kiest nog voordat de voorverkiezingen binnen de Republikeinse Partij voorbij zijn, voor Trump als kandidaat. Datzelfde geldt voor de conservatieve katholieken in New Hampshire, waar Trump verrassend wint - en daardoor aan zijn zegetocht begint.

De dag nadat Trump gewonnen heeft, komt de een in feeststemming de kerk binnen, terwijl de ander diep geraakt is

Andere gesprekspartners staan aarzelend achter Trump. Ze gedogen hem eerder en zien in Hillary Clinton een groter gevaar - en scharen zich daarom maar uit arren moede achter Trump. Denker noteert hoe de verkiezing van Trump op 8 november 2016 voor enorme verdeeldheid zorgt, met name binnen de megakerken waar ook veel latino’s en Afro-Amerikanen onderdeel van zijn: de dag nadat Trump gewonnen heeft, komt de een in feeststemming de kerk binnen, terwijl de ander diep geraakt is.

Verdeeldheid

Denker ontdekt dat de verdeeldheid echter niet met Trump begonnen is. Hij buit die verdeeldheid wel uit en versterkt die verdeeldheid. Die verdeeldheid onder Amerikaanse christenen is er echter al onder Barack Obama. Een deel van de Red State Christians die ze spreekt, heeft in 2008 op Obama gestemd, maar zijn teleurgesteld geraakt in zijn politiek en in zijn houding. De rode draad van de steun voor Trump is dat ze zich niet gezien voelen door Obama en niet gezien voelen door de media.

Ten tijde van Obama’s presidentschap merken ze dat de media met allerlei vooroordelen over hen als conservatieve christenen spreken. Ze voelen zich niet serieus genomen. Het gevoel niet meer gezien te worden en niet meer mee te tellen is een belangrijke factor om voor Trump te gaan. Ze zijn het zat om tot de verliezers te behoren. Ze zien in Trump een winnaar, die hen ook kan laten winnen. Hij kan de progressieve lijn van Obama, die een bedreiging is voor de conservatieve evangelicals, protestanten en katholieken, doorbreken.

Hij belooft Amerika weer groot te maken. Met zijn ruwe, grove taal blijkt deze miljonairszoon hun taal te spreken en hun wereld te begrijpen

Voor lang niet iedereen speelt het geloof een doorslaggevende rol in wat ze in het stemlokaal beslissen. Met name in de gebieden die in 2008 en 2012 voor Obama kozen, is de economie de reden om voor Trump te gaan. Hij belooft Amerika weer groot te maken. Met zijn ruwe, grove taal blijkt deze miljonairszoon hun taal te spreken en hun wereld te begrijpen. Trump heeft haarfijn aangevoeld dat in de verkiezingen de tegenstelling tussen de elite en het gewone volk een factor van betekenis is en heeft zich gepresenteerd als de man van het gewone volk.

Te hoge verwachtingen

Wellicht zijn er te hoge verwachtingen van Obama geweest, waardoor men zich teleurgesteld van hem heeft afgekeerd. Ze hadden het idee dat Obama de raciale tegenstellingen binnen de VS kon overbruggen. Omdat ze dat niet zagen gebeuren onder zijn bewind, zijn ze teleurgesteld. Met hun keuze voor progressieve thema’s, waarbij economische thema’s vergeten werden volgens de kiezers, hebben de Democraten in deze staten zich vervreemd van hun traditionele achterban.

Fascinerend is de constatering dat veel Amerikanen met een achtergrond in het Midden-Oosten achter Trump staan. Deze Arabische Amerikanen zijn veelal christen en waren dat al toen hun families nog in het Midden-Oosten woonden. Omdat Trump uitsprak dat hij Islamitische Staat zou bestrijden, zien ze in hem een beschermer van het christendom van het Midden-Oosten.

De vrouwonvriendelijkheid van Trump is blijkbaar ook een katalysator geweest waardoor vrouwen voor hun eigen positie op zijn gekomen

Denker is op ook zoek naar manieren om de tegenstellingen te overwinnen. Ze ontdekt dat de achterban van Trump veel genuanceerder is dan in de media wordt afgeschilderd en dat de keuze voor hem vaak een gebrek aan beter is.

Tijdens haar rondreis ontdekt ze dat onder de oppervlakte niet alleen een conservatieve onderstroom is, maar dat er ook veel verandert. Denker laat zien dat de positie van vrouwen in de conservatieve achterban van Trump verandert. Ook omdat Trump, ondanks zijn vrouwonvriendelijke uitspraken, meer dan zijn achterban gewend is vrouwen op topposities benoemt.

Lees ook: Achtergrond: Trump of Biden blijft onbeslist op verkiezingsdag

Tegelijkertijd is onder Trump de MeToo-beweging op gang gekomen, waardoor vrouwen opkomen voor een veilige sfeer om te leven en te werken. De vrouwonvriendelijkheid van Trump is blijkbaar ook een katalysator geweest waardoor vrouwen voor hun eigen positie op zijn gekomen.

Dialoog

Het boek van Angela Denker is geschreven vanuit de hoop op een dialoog: door met elkaar in gesprek te gaan, leer je elkaar kennen en leer je elkaars keuzes te begrijpen. Wanneer die dialoog steeds wordt gevoerd, bestaat er een kans dat de verdeeldheid vermindert en de vooroordelen worden weggenomen.

Als ik het boek van Denker lees, is de stem van Trump vaak vooral een roep om gezien te worden. Daarbij namen zijn kiezers de negatieve kanten van Trump voor lief, omdat zij het belangrijker vonden dat signaal af te geven.

N.a.v. Angela Denker, Red State Christians. Understanding the Voters Who Elected Donald Trump Fortress Press, 23,99 euro

Achtergrond: Niet elke stem telt even zwaar in de Verenigde Staten

In vrijwel alle opiniepeilingen ligt de Democratische presidentskandidaat Joe Biden voor op zittend president Donald Trump. Maar de Democraten juichen niet te vroeg. Nog afgezien van de foutmarges in de nationale peilingen waardoor de balans kan uitslaan in het voordeel van Trump, kan een Amerikaanse president ook worden gekozen zonder meerderheid van stemmen.

Nieuws

menu