Bestuur Protestantse Kerk geraakt door seksisme in kerk. 'Dit is schokkend en verdrietig'.

Het landelijk synodebestuur van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) heeft woensdag voor het eerst schriftelijk gereageerd op de berichtgeving rond veelvuldig seksisme in de kerk. Het kerkbestuur noemt het ‘schokkend en verdrietig’.

Synodevoorzitter van de Protestantse Kerk ds. Marco Batenburg.

Synodevoorzitter van de Protestantse Kerk ds. Marco Batenburg. Foto: Jan de Groen

Het moderamen van de generale synode is ‘geraakt door de berichten’, staat in een verklaring die is ondertekend door synodevoorzitter Marco Batenburg en diaken Jeannette Galjaard. ‘De brede herkenning van dit onderzoek, ook in de Protestantse Kerk, is schokkend en verdrietig.’ Negen op de tien vrouwelijke voorgangers ervaart seksisme bij haar werk in de kerk, zo bleek onlangs uit onderzoek van het Nederlands Dagblad.

Gelijkwaardigheid

‘Onderscheid maken op grond van geslacht, geaardheid of huidskleur en daarmee mensen wegzetten is neerbuigend en in strijd met alles waar het Evangelie voor staat. Binnen de Protestantse Kerk en daarbuiten horen we met elkaar om te gaan op basis van gelijkwaardigheid’, benadrukt het kerkbestuur.

Open brief

Net na de verschijning van het onderzoek reageerde scriba René de Reuver al. Hij noemde het toen ‘ernstig’. ,,Dit mag überhaupt niet voorkomen, en zeker op deze schaal niet”. De Oecumenische Vrouwensynode (OVS) vond die reactie te mager. Men had meer steun en een scherpere veroordeling verwacht, Daarom kwam de OVS op 16 juni met een open brief en schreef: ‘Juist binnen de kerk van Christus zou het over diversiteit en gender moeten gaan. Daarom willen we u oproepen dit gesprek te stimuleren, om te beginnen binnen de PKN.’

De synode sprak in november 2019 uit gemeenten te gaan stimuleren plaatselijk beleid over veilig omgaan met elkaar te formuleren. Het moderamen ziet echter ook dat ‘ongewenste intimiteiten en situaties van misbruik helaas ook in de Protestantse Kerk voorkomen.’

De landelijke kerk roept op om persoonlijke ervaringen hierover te delen. Als er een vertrouwenspersoon in een gemeente is aangesteld kan deze functioneren als een eerste adres. Ook ervaringen van gemeenten die seksisme bespreekbaar hebben gemaakt, zijn van belang om te delen. Vrouwen die grensoverschrijdend gedrag ervaren in een pastorale of gezagsrelatie, kunnen met hun verhaal terecht bij het Meldpunt SMPR.

Vrouw en ambt

De Oecumenische Vrouwensynode wees ook op het feit dat seksisme binnen de kerk vaak wordt ingegeven door een theologische visie op vrouw en ambt. ‘De visie op vrouw en ambt heeft vaak meer met seksisme te maken dan met doordachte theologie. Seksisme is overal, dus ook binnen de kerk. Juist daarom zou de rol van vrouwen in de kerk bespreekbaar moeten zijn. Zoals ook de omgangsvormen binnen een gemeente.’

Ook daar reageert de kerk nu inhoudelijk op. ‘Er zijn vrouwen die pijn lijden en leden aan het feit dat hun verlangen om in het ambt te dienen niet gehonoreerd wordt. Het moderamen erkent die pijn en hoopt dat het gesprek over de ruimte voor vrouwen in het ambt gaande zal blijven in de gemeenten.’

Naar beneden halen

Vrouwen en mannen zijn beide van grote betekenis met de hun door God geschonken gaven, aldus de verklaring. ‘Een houding en bijbehorende opmerkingen die vrouwen naar beneden halen en op wat voor manier dan ook niet serieus nemen, zijn ongepast en verwerpelijk.’

De landelijke kerk zal binnen de dienstenorganisatie gaan kijken hoe er vervolgstappen gezet kunnen worden om het onderwerp meer bespreekbaar te maken binnen de gemeenten. Concrete plannen zijn er nog niet.