Bij godsdienstles was voor Riemersma de leerling belangrijker dan de lesstof

Gooitzen Riemersma (68) uit Dokkum was zestien jaar docent godsdienst/ levensbeschouwing in Kollum en Buitenpost. In Heilig Boontje heeft hij belevenissen uit die tijd opgetekend.

Gooitzen Riemersma: ,,Godsdienstdocenten zijn beroemd en berucht. Omdat ze dingen altijd wel wat ‘anders’ doen.”

Gooitzen Riemersma: ,,Godsdienstdocenten zijn beroemd en berucht. Omdat ze dingen altijd wel wat ‘anders’ doen.” Foto: Marchje Andringa

Tot zijn vijftigste was Gooit- zen Riemersma vertegenwoordiger. Hij verkocht ,,gordijnen en tapijt”, en later zat hij in de verkoop van kunststofkozijnen. Hij was een ,,gemakkelijke prater’’ en had naar eigen zeggen een goede baan. Rond zijn veertigste besloot hij om de opleiding hbo-theologie aan de NHL in Leeuwarden te gaan doen. ,,Eigenlijk alleen voor mezelf. Omdat ik in theologie geïnteresseerd was.”

Hij had niet gedacht dat de opleiding nog een keer van pas zou komen bij ander werk. Maar zijn loopbaan liep anders: ,,Ik raakte wat sneu mijn werk als vertegenwoordiger kwijt in 2002. Toen moest ik dus gaan solliciteren.” Riemersma weet nog dat hij twee advertenties zag staan. ,,Eentje als receptionist bij het Fries Museum, de andere als docent godsdienst/levensbeschouwing aan het Lauwerscollege in Kollum. Toen dacht ik: hé, ik heb een opleiding theologie, misschien kan ik daarmee wel voor de klas staan.”

Hij belde met de toenmalige directeur en die raadde hem aan diezelfde dag nog een brief te schrijven. ,,De volgende dag had ik een sollicitatiegesprek en een dag later stond ik voor de klas. Het ging echt snel.” Ineens gingen er nog meer deuren open, want hij kon ook lesgeven op de locatie Buitenpost (mavo, havo en vwo) van dezelfde scholengemeenschap. En hij kreeg een parttime benoeming in Anjum als kerkelijk werker bij de Gereformeerde Kerk aldaar. Later volgde dertien jaar Holwerd, in dezelfde functie.

Anekdotes

Het boekje Heilig Boontje gaat over de tijd op de scholengemeenschap. ,,Ik schreef wel eens wat dingen op die ik als docent beleefde. Anekdotes, niet als volledig verhaal, maar meer in steekwoorden. Dingen die opmerkelijk waren en die ik graag wilde onthouden.” Toen hij twee jaar geleden met pensioen ging, besloot hij dit verder uit te werken met behulp van een collega en een bevriende journalist. ,,De verhalen zijn echt gebeurd, maar de namen zijn gefingeerd. Oud-leerlingen die het boekje lezen, zullen zich er zeker in herkennen.”

Dat blijkt ook al uit de reacties die Riemersma krijgt. ,,Ik had er honderd exemplaren van laten maken, maar die zijn allemaal al op. Mijn Facebook-account ontplofte toen ik er iets over meldde. Allemaal berichtjes van: ‘Ik wil ook graag een boekje’ en ‘Leuk!’, bij veel oud-leerlingen komen de herinneringen aan toen weer boven.”

Riemersma vertelt hoe hij ,,de zesde docent’’ was die het mocht proberen als godsdienstdocent. ,,Ik was zij-instromer maar tuinde in dezelfde valkuil als zoveel jonge docenten: ik wilde aardig gevonden worden. Als vertegenwoordiger moet je ook vriendelijk zijn – en dat is ook mijn aard – maar ik heb dat in het begin voor de klas wel moeten bezuren. Wat ben ik veel uitgetest, door die pubers...”

Dat bleken ‘domweg gewoon ettertjes – maar zo zal later blijken, ook wel lieve ettertjes’, schrijft Riemersma met een knipoog. ,,Veel van die weerbarstige tieners hebben mij een geweldige tijd gegeven. Prachtige uitspraken, mooie momenten, hilarische gebeurtenissen en ontroerende zaken heb in het boekje proberen weer te geven.”

Bij binnenkomst stond hij steevast in de deuropening en kreeg iedereen een high five

Bijvoorbeeld het groepje van acht meiden die wel héél goed samen wist te werken. ,,Per twee meiden maakten ze verschillende bladzijden uit het werkboek en schreven die dan van elkaar over. Ik kwam er pas na twee jaar achter...”

Riemersma begon zijn lessen altijd met een vast riedeltje: ,,‘Wie heeft er wat leuks, geks, belachelijks, stoms, avontuurlijks of droevig meegemaakt, wie wil zijn verhaal even kwijt?” Dat leidde altijd wel tot verhalen. Van verkering of over een nieuw mobieltje. ,,Maar ook verdrietige zaken, zoals ziekte van een geliefde en de dood van een dierbare. Soms ging er geen boek open tijdens de les, maar werd het een praatles.”

Dat is volgens Riemersma iets wat hoort bij het vak van godsdienstdocent. ,,Bij godsdienst hoefde ik niemand klaar te stomen voor een examen. Er was wel een programma, maar je had ook veel vrijheid om het zelf in te vullen.”

Films met boodschap

Zo was Riemersma iemand die regelmatig films met een boodschap toonde in de les, zoals Pay it forward (over naastenliefde), de komedie Bruce Almighty met Jim Carrey maar ook The Passion of the Christ uit 2004, over het lijden en sterven van Jezus. ,,De recensies van die film waren nogal heftig en ik was erg terughoudend. Maar ik besloot om deze toch te zien, met een vierde klas. Ik zei tegen de leerlingen ‘dat ze wel met hun neus in een boek mochten duiken als ze het niet konden aanzien’. Een aantal leerlingen dook inderdaad in een boek. Eén meisje liep zelfs de klas uit. Ze wás kwaad op mij. ,,Hoe haalt een godsdienstdocent het in zijn hoofd om zo’n film aan een klas te laten zien!”, zei ze.

Ze was niet gelovig, wist Riemersma en waarom deed het haar dan zoveel? „Nee, ik ben niet gelovig, maar deze film laat wel zien hoe het echt is gebeurd met Jezus tweeduizend jaar geleden”, antwoordde ze. ,,Ik was met stomheid geslagen en vond het bijzonder dat een niet-gelovig meisje zo’n uitspraak deed. De film heb ik nooit meer laten zien.”

Hij leerde als docent veel van zijn leerlingen en die hielden hem soms ook een spiegel voor. ,,Ik heb het hart op de tong en ben iemand die direct is. Meestal kan dat wel, maar soms ook niet.”

Kauwgom

Er staat ook grappige verhalen in, zoals dat hij leerlingen voor straf zelf met een plamuurmes de kauwgom liet verwijderen onder de tafels. Of dat hij iemand uit de les probeerde te sturen, maar diegene niet weg wilde gaan. ,,Toen zijn wij als hele klas maar vertrokken.”

Riemersma probeerde een goede band op te bouwen met zijn leerlingen. Bij binnenkomst stond hij steevast in de deuropening en kreeg iedereen een high five. En als de leerlingen de klas verlieten, zei hij altijd: ‘Pas goed op jezelf’ en vervolgens vulden de leerlingen aan ‘en ook op een ander’.

Een keer per jaar was er de barbecue bij hem thuis op de woonboerderij, toen nog in Wetsens, waar zijn mentorleerlingen naar uitkeken en waar ze tot in de late uurtjes rond het kampvuur zaten. ,,Het ultieme geluk.”

Terugkijkend noemt Riemersma het vak godsdienst/levensbeschouwing ,,een prachtig vak”. ,,Het gaat over geluk, maar ook over diep verdriet. Er was een dodelijk ongeluk van een meisje uit de eerste klas. De dood van heiten en memmen en pakes en beppes van leerlingen. Ook bij docenten de dood van geliefden. Wat heb ik veel individuele gesprekken gevoerd met leerlingen of met een vriendje of vriendinnetje erbij.”

Geloof niet opgedrongen

Hij heeft in zijn lessen nooit zijn geloof ‘bij de leerlingen door de strot proberen te drukken’, schrijft Riemersma. Wel hoopte hij iets van hoe hij ,,zelf liberaal het geloof beleeft” uit te leggen. ,,Maar nooit opdringerig.” Twee jaar geleden ging Riemersma met pensioen bij het Lauwerscollege. Hij is nu alweer een aantal jaren kerkelijk werker in de Vrije Evangelische Gemeente aan het Zuidvliet in Leeuwarden. ,,Daar geniet ik ook erg van. Hier mag ik namelijk ook alle sacramenten bedienen, zoals voorgaan in Avondmaalsvieringen en kinderen dopen. Dat mocht ik in de Protestantse Kerk niet.”

Hij hoopt dat mensen Heilig Boontje met een glimlach zullen lezen. ,,Godsdienstdocenten zijn beroemd en berucht. Omdat ze dingen altijd wel wat ‘anders’ doen. Dat zullen velen nog weten. Het heeft mij veel gebracht, en ik hoop mijn leerlingen ook.”

Heilig Boontje. Gooitzen Riemersma. 12,95 euro. Te bestellen via: gooitzenriemersma@gmail.com

Nieuws

menu