Drie observaties van René de Reuver over de kerk in Fryslân

René de Reuver, scriba van de Protestantse Kerk, sprak vorige week tijdens een werkbezoek in Fryslân onder meer met kerkenraadsleden en predikanten uit Achlum, Lippenhuizen en Langezwaag. De Reuver deed drie observaties.

Het gezelschap tijdens het bezoek aan de kerk in Langeweer. vlnr: ds. Sietske Blok, Jan Quarré, Trea Abma, Jurjen de Groot, Wim Beekman, René de Reuver en Nynke Dijkstra. Foto: Marloes Nouwens

Het gezelschap tijdens het bezoek aan de kerk in Langeweer. vlnr: ds. Sietske Blok, Jan Quarré, Trea Abma, Jurjen de Groot, Wim Beekman, René de Reuver en Nynke Dijkstra. Foto: Marloes Nouwens

1. Volkskerk 2.0

De kerk blijkt in Fryslân in toenemende mate een spilfunctie te vervullen in het dorp. Niet in de zin van de oude volkskerk: de kerk waar iedereen van het dorp bij hoort, maar als voorziening voor het dorp.

De dominee is een vertrouwd figuur op het dorp, het eeuwenoude kerkgebouw hoort bij het dorp. Nagenoeg iedereen wil zich hier wel op een of andere wijze voor inzetten. Bij uitvaarten spreekt de dominee in kerk of dorpshuis, overleden dorpsgenoten, zowel kerkelijk als niet kerkelijk, worden in de kerk herdacht. Ds. Margarithe Veen, predikant van Achlum-Hitzum, spreekt tieners die niet naar de kerkdiensten komen van tijd tot tijd bij haar thuis aan de keukentafel.

In de dorpen Langezwaag en Lippenhuizen krijgen alle dorpsgenoten die extra aandacht kunnen gebruiken bloemen uit de kerk. En de kerk realiseerde een soort parentshouse , waar een dorpsgenoot die in scheiding ligt tijdelijk kan wonen.

De kerken zijn klein, kwetsbaar maar springlevend

Dankzij financiële buffers uit het verleden kan veel werk rond de kerk uitbesteed worden. Zo houdt men tijd over om aandacht te geven aan de mensen op het dorp. Kortom, de kerk is steeds meer spil van het dorp. Volgens classispredikant Wim Beekman is dat niet alleen in deze drie dorpen het geval. De kerken zijn klein, kwetsbaar maar springlevend, aldus Beekman. Dat sluit aan bij het idee van de volkskerk: een kerk voor en van het volk. Weliswaar nu niet als lid, maar als vrijwilliger en als dorpsgenoot. De verzuiling voorbij.

2. De godslamp brandend houden

De uitdaging voor de kleine dorpsgemeenten is om als kerk van het dorp te zijn, om naast alle goede en mooie activiteiten in en met het dorp ook ‘het geheim te bewaren’ of, zoals Beekman het zegt ‘de godslamp brandend te houden’.

De uitdaging is om het evangelie in daden en woorden te communiceren

De predikanten die wij spraken herkennen de uitdaging om geen veredelde maatschappelijke organisatie te worden. De uitdaging is om als volkskerk 2.0 het evangelie in daden en woorden te communiceren. Dit vraagt zeker ook van de voorgangers veel creativiteit en moed.

Als landelijke kerk ligt hier een opgave om met hen mee te denken en hier aandacht voor te vragen. Dat doen we onder meer via de dorpskerkenbeweging.

3. Kerkenraad nieuwe stijl

Opvallend is dat in alle drie de dorpen die we bezochten hetzelfde verhaal werd verteld: aan vrijwilligers voor een incidentele klus geen gebrek, alleen kerkenraadsleden (ambtsdragers) zijn nauwelijks te vinden.

Kerkenraadsleden zijn nauwelijks te vinden

De predikanten en voorzitters van de kerkenraden die we spraken doen een beroep op de landelijke kerk: help ons een lichtere vorm te vinden. Deze vraag is urgent in heel Fryslân, maakte Beekman duidelijk.

Volkskerk 2.0 vraagt om een andere aansturing. Hoe? In de praktijk zoekt men nu gewoon een oplossing die werkt. Alleen loopt de regelgeving en doordenking hierover nog achter. Het is de uitdaging voor de werkgroepen over het ambt en de ‘kleine gemeenten’ hier volgend jaar een antwoord op te formuleren.

Nieuws

menu