Dit artikel is vandaag gratis

Econoom bisdom Groningen-Leeuwarden: 'Parochies moeten meer samenwerken. Bezuinigen alleen is niet de oplossing'

De Sint Franciscusbasiliek in Bolsward. Een van de kerkgebouwen van de Zalige Titus Brandsmaparochie, die ontstond op 1 januari 2014 na de fusie van de parochies van Bolsward, Makkum, Witmarsum en Workum. Foto: Marchje Andringa

Drie kwart van de Nederlandse parochies heeft jaarlijks minder inkomsten dan uitgaven, meldde dinsdag dagblad Trouw. Econoom drs. Marisca Lulofs-van Rijnberk van het bisdom reageert.: ,,Bezuinigen alleen is niet de oplossing.”

Bijna acht op de tien van de katholieke parochies in ons land lijdt jaarlijks verlies? Schrok u van die cijfers?

,,Nee, dat komt niet als een verrassing. Natuurlijk is het wel confronterend.”


In hoeverre is hiervan ook sprake in het bisdom Groningen-Leeuwarden? En hoe staan de Friese parochies er gemiddeld genomen voor?

,,Het beeld dat landelijk bestaat, bestaat ook in ons bisdom. Ook voor de Friese parochies geldt dat. Wel is het zo dat de financiële en pastorale betrokkenheid in ons bisdom over het algemeen wat groter is dan elders in het land en dat is ook zo bij de Friese parochies.”


Het onderzoeksbureau Kaski liet in een prognose in 2010 weten dat in 2020 nog maar 25 van de 81 parochies in het Noorden een sluitend of positief saldo kunnen laten zien. Is dat uitgekomen?

,,Ten eerste: het getal 81 klopt niet meer, want na de fusies is sprake van negentien parochies. Het beeld is iets gunstiger na de fusies dan in 2010 was voorzien. Maar de ontwikkelingen zijn wel zorgelijk in die zin dat ongeveer de helft van de parochies een negatief exploitatieresultaat kent.”

In oktober heeft u de parochies opdracht gegeven om inzicht te geven hoe ze er nu voor staan. Heeft dat mede te maken met de financiële zorg die er is of parochies het wel (zelfstandig) redden op termijn?

,,Ja, we vragen de parochies om een integraal plan op te stellen gebaseerd op de kosten en baten van de gebouwen enerzijds en de ontwikkelingen in de geloofsgemeenschappen anderzijds. Met als doel financieel gezonder en inhoudelijk vitale parochies.”


Met een leeftijdsopbouw van een omgekeerde piramide is er ook weinig aanwas aan nieuwe leden die voor een omslag kunnen zorgen. Wat moeten parochies dan wel doen? Nog meer bezuinigen?

,,Dat lijkt onontkoombaar, maar dan wel met beleid. Bezuinigen alleen is niet de oplossing, Tellen is bijbels gezien gevaarlijk. Koning David wilde zijn leger tellen (2 Samuël 24), maar God laat het volk niet winnen door aantallen. Cijfers zijn niet waarop we ons in het pastoraat primair moeten richten. Er moet ook gekeken worden of en hoe de trend van weinig aanwas gekeerd kan worden, hoe we mensen kunnen bereiken. We investeren op dit moment veel in tieners en jongeren. Dat vertaalt zich niet direct financieel, maar heeft hopelijk wel een meerwaarde naar de toekomst.”

Waar moeten parochies zich op voorbereiden? Krijgen we nóg grotere streekparochies?

,, Nog een fusieronde zien we niet zitten, dan worden de afstanden letterlijk steeds groter. Wel moet er meer nadruk gelegd worden op de noodzaak tot samenwerking, die bewustwording is bij parochianen soms nog te gering. Hoe begrijpelijk ook, het zou mooi zijn wanneer parochianen minder gefixeerd zijn op de eigen kerk en ontdekken dat de kracht van samenwerking tot mooie, deels nieuwe, dingen kan leiden. Ook in een ander gebouw dan de eigen vertrouwde kerk.”


Met welke cijfers houden jullie zelf voor de toekomst rekening?

,,Dat is een lastige vraag. Puur op basis van de cijfers nu sluiten we ons aan bij de trend die door het Kaski wordt weergegeven: de inkomsten dalen met zo’n 2 tot 4 procent per jaar. Wanneer het niet lukt om de exploitatie van de parochies dichter bij nul te brengen, dan zal binnen enkele jaren die trend versterken en gaan de inkomsten harder teruglopen.”

Cijfers bisdom Groningen-Leeuwarden

Aantal katholieken: 99.750

Aantal parochies (geografisch): 19

Aantal priesters (werkzaam in de parochie). 23

Pastoraal werkers (werkzaam in de parochie): 18

Diakens (werkzaam in de parochie): 2

Aantal gebouwen: 79

Nieuws

Meest gelezen