Friese ‘vrije prekers’ zoeken elkaar op in nieuwe vereniging

Haitze Wiersma en Piet Speelman hebben het Fries Prekerscollectief opgericht, een platform voor prekers die niet als predikant zijn opgeleid. Zaterdag komen Frieslands ‘vrije prekers’ voor het eerst bij elkaar. Speelman legt het initiatief uit.

Piet Speelman en Haitze Wiersma in de Laurentiuskerk van Folsgare. Samen richtten ze het Fries prekerscollectief op. Foto Simon Bleeker

Piet Speelman en Haitze Wiersma in de Laurentiuskerk van Folsgare. Samen richtten ze het Fries prekerscollectief op. Foto Simon Bleeker

Wat zijn vrije prekers?

,,Het is niet echt een officiële term, maar we gebruiken het voor mensen die preken in kerken, zonder dat ze daar een afgeronde theologische opleiding voor hebben gevolgd. Het zijn mensen die geen ds. voor hun naam hebben staan. Ikzelf heb zo’n veertig preekbeurten per jaar, dat doe ik naast mijn eigenlijke werk: samen met een dochter en een zoon ben ik eigenaar van een adviesbureau op het gebied van bedrijfs-certificering.”

Waarom hebt u geen theologie gestudeerd?

,,Toen ik een jaar of twaalf was zei ik tot God: ik wil later dominee worden. Toen ik dat later tegen mijn vader zei, knikte hij meewarig en moet gedacht hebben: dat wordt helaas niets met die jongen. Ik had namelijk een ernstig spraakgebrek en hoorde op school bij de middenmoot, geen studiehoofd dus. Ik ben weliswaar geen dominee geworden, maar God heeft dat gebed van toen goed onthouden en opende, ondanks mijn beperking, deuren van gemeentes en kerken. Ik preek nu al ruim 35 jaar bijna elke zondag ergens in Fryslân in kerken van diverse signatuur, waaronder mijn thuisgemeente, de Evangelische Gemeenschap in Sneek.

Wat bindt de vrije prekers?

,,Vrije prekers zijn in de meeste gevallen geen (afgestudeerde) theologen. Theologie is een wetenschap. Daar is niks mis mee, in tegendeel zelfs, maar het is geen garantie voor een, door de Geest geïnspireerde, Bijbels onderbouwde preek.”

,,Er is een grote verscheidenheid aan vrije prekers: je vindt ze bij alle kerkgenootschappen. Haitze Wiersma en ik hebben samen een cursus Passie voor preken voor vrije prekers opgezet in studiecentrum Compascuum Sneek. De vrijgemaakt predikant Jos Douma uit Zwolle onderwijst ons daar in ‘spirituele prediking’. Deelnemers komen uit de Christelijk Gereformeerde Kerken, de Protestantse Kerk in Nederland, baptistengemeenten, evangelische kerken en Pinkstergemeenten. Ondanks de verscheidenheid zijn er duidelijke overeenkomsten: we geloven allemaal in de Bijbel als het Woord van God en we verlangen geïnspireerd te zijn door de Geest. We willen Bijbelgetrouwe prediking verzorgen en zijn daarnaast erg betrokken bij Israël.”

Zijn het allemaal mannen?

,,Zeker niet, hoewel ik moet toegeven dat de grote meerderheid wel man is. Binnen de Protestantse Kerk is het aandeel vrouwen als predikant of kerkenraadslid best hoog, maar in evangelische- en baptistengemeenten staan vrouwen helaas doorgaans minder op de voorgrond.”

Vrouwen zijn zeker geroepen om de blijde boodschap te verkondigen

,,Ik ben zelf overigens van mening dat het op theologische gronden on-Bijbels is vrouwen niet te laten preken. Preken is verkondigen, uitroepen! Prekers zijn herauten. Vrouwen zijn zeker geroepen om de blijde boodschap te verkondigen. Maar in bijvoorbeeld kerkelijke vergaderingen kunnen vrouwen beter wel voorzichtig zijn; ze moeten mannen niet op hun nummer willen zetten. Die discussie kan beter thuis plaatsvinden. Dat heeft Paulus mijns inziens ook bedoeld in 1 Korintiërs 14:34 toen hij schreef dat vrouwen moeten zwijgen. Ik vraag ook altijd: dan mochten ze zeker ook niet zingen?”

U vertelde over de cursus in Sneek. Wat is dat voor cursus?

,,Op veel plekken in het land worden de cursussen Passie voor preken aangeboden, maar niet in Fryslân. Haitze Wiersma en ik vroegen ons af waarom we voor zo’n cursus ver zouden moeten reizen. Daarom hebben we het hier zelf opgezet. De cursus loopt op dit moment. Jos Douma deelt zijn kennis over de kunst van het preken. Daarbij gaat het niet om de technieken, de trucjes om mensen te boeien, maar om de kracht van de Geest. Het is een serie van vier bijeenkomsten, waarin we onderwijs krijgen en onderling ervaringen delen. Als we het allemaal interessant vinden plakken we er nog twee avonden aan vast.”

En daar nemen allemaal vrije prekers aan deel?

,,We zijn met een groep van zestien mensen. De meesten zijn vrije prekers, maar er zijn ook enkele predikanten bij en zelfs een jongen van zeventien jaar jong. Hij heeft nog nooit gepreekt, maar hij weet al wel dat hij dat later wil gaan doen.”

En met die groep start u het Fries Prekerscollectief?

,,Nee, daarvoor heb ik de kerkdienstenpagina uit het Friesch Dagblad erbij gepakt en iedere voorganger die geen ds. voor zijn of haar naam heeft staan een uitnodiging gestuurd. Dat zijn zo’n veertig mensen die ik heb uitgenodigd. En het leuke is dat ze allemaal positief zijn over het idee.”

,,Zaterdag hebben we de eerste bijeenkomst. Daar zullen niet alle veertig aanwezig zijn: niet iedereen kan of wil. Maar er komt wel een flinke groep. Er hebben zich nu al vijftien mannen en twee vrouwen aangemeld. Die verhouding is dan wel jammer, maar er zijn ook gewoon veel minder vrouwelijke vrije prekers.”

Wat gaat het Prekerscollectief in de toekomst doen?

,,Dat weten we eigenlijk nog niet precies. Op deze eerste bijeenkomst spreekt Lourens du Plessis, hij is als leraar verbonden aan de Evangelische Gemeenschap Sneek. Het is een eerste ontmoetingsbijeenkomst waar we ervaringen kunnen delen en van elkaar kunnen leren. We zullen daar ook aftasten welke ideeën de aanwezigen hebben. Misschien kunnen we twee keer per jaar samenkomen, misschien vijf keer – dat is ook afhankelijk van waar behoefte aan is.”

De bijeenkomst van het Fries Prekerscollectief is zaterdag van 10.00 uur tot 12.00 uur in de Hemkerk te Sneek. Wie belangstelling heeft kan contact opnemen met Piet Speelman telefoon 0515-335164

Nieuws

menu