Herman de Vries leidde een uitvaartdienst zonder gasten. Nu laat hij het rozenblaadjes regenen

Ds. Herman de Vries leidde onlangs een uitvaartdienst zonder gasten: geen van de genodigden had de moeite genomen naar Dokkum te komen. De Vries liet de uitvaartdienst doorgaan, maar hoefde na afloop geen van de klaarstaande gebakjes. „Soms zijn we te makkelijk met het bedenken van excuses om een uitvaart over te slaan.”

Glas-in-loodraam met Theresia van Lisieux in Watterdingen

Glas-in-loodraam met Theresia van Lisieux in Watterdingen Foto: Wikimedia Commons

De bijeenkomst raakte hem diep van binnen. „Je maakt wel vaker mee dat er weinig mensen zijn op een uitvaart, maar dat niemand komt heb ik nog nooit meegemaakt.” De Vries schreef er een ‘brief uit de hemel’ over, die hij publiceerde in kerkblad Geandewei . Dat maakte veel los: hij kreeg tientallen reacties.

‘Voorbij het einde van mijn leven zag ik in mijn afscheidsdienst hoe de dominee plechtig de lege zaal betrad. De spanning was voor mij wel gestegen. Het was immers bijna tijd en nog was niemand gekomen. Toch had ik jullie wel uitgenodigd’, opent De Vries de brief. „De overledene had haar uitvaart van tevoren helemaal geregisseerd: ze had zelf de tekst voor de kaarten gemaakt, ze had de liederen geselecteerd en ze had de gebakjes voor bij de koffie na afloop uitgekozen.”

Er is niemand gekomen

Na het overlijden vroeg De Vries bij het voorbereiden van de uitvaart de twee nabestaanden hoeveel mensen ze verwachtten. „Eerst hadden ze het over veertig of vijftig mensen, later belden ze me op dat het wat minder zouden worden, waarschijnlijk twintig of dertig. Op de dag van de uitvaart zelf wisten ze het niet. Uiteindelijk riep de uitvaartverzorger mij dat het tijd was om te beginnen. ‘Maar er is niemand gekomen’, zei hij erbij. Dat raakt je wel hoor.”

Vrijwel onmiddellijk besloot De Vries de dienst wel door te laten gaan. „Je kunt natuurlijk met zijn drieën bij de kist gaan staan, de zegen uitspreken en het daar bij laten, maar dat voelde niet goed. Met de dienst kon ik de overledene eren. Het werd een heel bijzondere dienst: ik hoefde me niet te richten op de mensen, want die waren er niet. Ik zag alleen de overledene in een open kist, op twee meter voor me. Ze glimlachte alsof ze al in de hemel was. De liederen die gespeeld werden klonken soms hemels.”

Na afloop stonden tientallen kopjes koffie en bordjes met gebak klaar. De Vries sloeg het over. „De aanblik deed mij pijn. En pijn wilde ik nu niet voelen. Het hemelse wilde ik zo lang mogelijk vasthouden. Omdat ik graag mag schrijven, en ik dat een prettige manier vind om zaken te verwerken, schreef ik die ‘brief uit de hemel’.”

Rozenblaadjes

‘Mijn brief voor jullie laat ik los. Ik geef hem mee met de witte rozenbladeren die vanuit de hemel de aarde zullen bereiken. Ik hoop dat jullie zo’n rozenblaadje zullen vinden en mij daarin zullen herkennen. Het zal mijn brief zijn en mijn afscheid voor jullie. Niets neem ik ook maar iemand kwalijk. In de hemel is geen verdriet of boosheid. Ik hield van jullie en houd nog steeds van jullie. Ik zal op jullie wachten en bid jullie vreugde toe en zegen’, schrijft De Vries uit naam van de overledene.

„Voor dat beeld van rozenblaadjes heb ik me laten inspireren door Theresia van Lisieux, een Franse heilige uit de negentiende eeuw. ‘Als ik sterf zal ik het rozenbaadjes laten regenen uit de hemel’, schreef zij. Daarmee benadrukte ze dat de doden nog veel kunnen betekenen voor de mensen op aarde. Daar geloof ik ook in: er zijn voorbeelden van mensen die engelen zien, we krijgen signalen van boven. Er zijn mensen die het onzin vinden als ik dat zeg, maar het staat zo in de Bijbel. We bidden wel, maar we vinden het raar als we antwoord krijgen. Ik sta daar anders in.”

Positief effect

De Vries kreeg veel reacties van mensen die zich aangesproken voelden door de brief. „Iemand mailde me dat zij misschien ook wel eens te makkelijk was geweest met het afzeggen van een begrafenis. Dát is zo’n rozenblaadje waar ik het over had: dat is een positief effect.”

Onder meer Janos Schellevis, voormalig predikant van de Protestantse Gemeente Appelscha en Hervormde Gemeente Ameland, las de brief in Geandewei . „Hij is nu predikant in Goes en gaat de brief ook in zijn kerkblad daar plaatsen. Het is een ontroerend verhaal dat veel mensen raakt.”

De nabestaanden van de overledene wonen niet in Fryslân, De Vries weet niet hoe zij de uitvaart hebben beleefd. „Op het moment zelf zeiden ze er niet zoveel over, en we hebben verder geen contact meer. Maar het kan niet anders dan dat ze het teleurstellend vinden: het is natuurlijk wel een signaal als niemand komt.”