Is echt minder dan 0,1 procent van de bevolking in Albanië christen?

‘In Albanië heeft minder dan 1 procent van de mensen een levende relatie met Jezus.’ Een zendingswerker die bezig was met het maken van een tekst voor studenten van een bijbelschool in Nieuw Zeeland schreef dit om hen te attenderen op stageplaatsen in Albanië. Maar klopt deze bewering wel?

Albanië kent een rijke christelijke historie, die onder meer terug te zien is in de gebouwen in het landschap.

Albanië kent een rijke christelijke historie, die onder meer terug te zien is in de gebouwen in het landschap. Foto: FD

De zendingswerker, die deze zin had opgeschreven voor zijn wervende tekst, vroeg of zijn verhaal een juist beeld schetste van Albanië. En ik vond het een opvallende zin, die mij prikkelde. Er ontstond een gesprek tussen meerdere zendingswerkers, waar ik bij aanwezig was.

Om meerdere redenen had het niet mijn voorkeur om deze zin te gebruiken. De belangrijkste reden was dat ik niet kan oordelen wanneer iemand een levende relatie met Jezus heeft. Alleen God kan in de harten van mensen kijken.

Daar werd tegenin gebracht dat meerdere zendingswerkers nooit iets van liefde voor Jezus hadden vernomen in gesprekken die zij hadden gehad met katholieken en orthodoxen in ons land. Dat mag zo zijn, maar die individuele gesprekken waren voor mij niet genoeg bewijs om op te schrijven dat minder dan 1 procent van de mensen een levende relatie met Jezus heeft.

Zoeken naar verbinding

Omdat ik minder dan 1 procent een deprimerende gedachte vond, ben ik op onderzoek uitgegaan, in de hoop dat het beeld ten positieve zou veranderen. Volgens de statistieken is in Albanië ongeveer 17 procent christen. Het leeuwendeel van deze groep is katholiek of oosters-orthodox. Deze mensen lezen in dezelfde Bijbel als wij. Dat dit niet automatisch betekent dat het geloof op dezelfde manier wordt ervaren, moge duidelijk zijn. Niet voor niets zijn er in Nederland ook heel veel verschillende kerkelijke stromingen.

Ik ben graag op zoek naar verbinding, zeker als het gaat om het geloof in Jezus Christus. Ik zie iemand daarom al snel als een broer of zus in het geloof. Daarbij moet ik wel zeggen dat de vormen die binnen de Rooms-Katholieke Kerk en Oosters-Orthodoxe Kerk in Albanië gebruikt worden, ver van mij afstaan.

Maar voor deze gelovigen is het wellicht ook apart hoe ik mijn geloofsleven inricht. Wil het gebruik van hun rituelen zeggen dat katholieke en orthodoxe christenen geen levende relatie met Jezus hebben? Nogmaals, daar wil ik niet over oordelen.

Opnieuw geboren

Toen ik met mijn christelijke Albanese taaldocente verder praatte over dit onderwerp, werd mijn beeld niet positiever. Zij is zelf evangelisch christen en komt uit een katholieke familie. Zij zei tegen mij: ‘Het geloof in Jezus zei mij niets toen ik opgroeide. Nadat ik Christus écht leerde kennen, ben ik opnieuw geboren.’ Ik vroeg vervolgens: ‘Klopt het dat minder dan 1 procent van de Albanezen een levende relatie met de Heer heeft?’ Ze antwoorde: ‘Ja, volgens mij heeft zelfs minder dan 0,1 procent van de Albanezen een relatie met de Heer.’

Hoewel ik dus op een rooskleuriger beeld hoopte, werd het beeld helaas nog minder rooskleurig. Niet 1 procent, maar slechts 0,1 procent. Hoe zit het dan met alle katholieken en orthodoxen? Het verwijt dat hen binnen protestantse en evangelische kringen veel wordt gemaakt is, dat zij cultuurchristenen zijn. Met andere woorden: slechts omdat hun vader of moeder christen was, zeggen zij van zichzelf dat zij christenen zijn. Het geloof zou hen tegelijkertijd eigenlijk niet zo veel doen.

Rijke christelijke historie

Maar is dat ook echt zo? Het klopt inderdaad dat het christelijk geloof al generaties ver teruggaat in Albanië. Er zijn vele oude kloosters en kerken (of restanten ervan) te vinden in het land. Het geeft mij als christen een warm gevoel om te weten dat Albanië zo’n rijke christelijke historie kent, die teruggaat tot de eerste eeuw.

In deze hoek van Europa is de apostel Paulus zelfs actief geweest. We kunnen over zijn reis in deze hoek van Europa lezen in de Bijbel, nadat hij in Handelingen 16 het visioen kreeg: ‘Kom over en help ons’.

Het is logisch dat christenen in dit land trots zijn op het feit dat de christelijke geschiedenis zo ver teruggaat. Mijn fietsenmaker is oosters-orthodox. Toen ik hem vroeg wat het geloof voor hem betekende, begon hij ook snel over de historie. ‘Mijn vader was orthodox en ook zijn vader en zijn vader. Dit gaat terug tot de apostel Paulus.’

‘Maar wat betekent dit voor je dagelijkse leven?’, vroeg ik. ‘Ik bid elke dag, het is het belangrijkste in mijn leven.’ Hij heeft dus een actief geloofsleven dacht ik bij mezelf. Het gaf mij de hoop dat katholieken en orthodoxen wellicht een sterker geloof hebben dan door velen wordt gedacht.


Bauke Deelstra is samen met zijn echtgenote Evie uitgezonden naar Albanië namens ECM Nederland. Reacties: bauke.deelstra@ecmi. org