Maria had waarschijnlijk bij ons niet eens een sollicatiegesprek gekregen

Het verhaal van Kerst is een typisch voorbeeld van: het kan niet. Want hoe is het mogelijk dat juist Maria gekozen werd om de Messias ter wereld te brengen?

Een fresco uit 1966 in een kerk in Barcelona van de aankondiging door de engel Gabriël van de geboorte van de Messias, gemaakt door Fidel Trias Pages en Raimon Roca.

Een fresco uit 1966 in een kerk in Barcelona van de aankondiging door de engel Gabriël van de geboorte van de Messias, gemaakt door Fidel Trias Pages en Raimon Roca. Foto: Shutterstock

We komen steeds dichter bij Kerst, de vierde adventskaars wordt morgen aangestoken in de kerk, het wordt steeds lichter. Bij Kerst hebben we vaak mooie romantische gedachten – hoewel dit jaar wel anders door corona en de lockdown. De meeste mensen vinden de periode van advent en Kerst een gezellige tijd. We versieren onze huizen met een boom en lichtjes en met kerststukjes. We nodigen familie en vrienden uit voor een bezoek of wij gaan op bezoek. Samen eten en drinken en een en al gezelligheid.

Als we een kerststalletje hebben of ergens zien, dan bekijken we een vredig tafereel met Jozef en Maria en herders en wijzen uit het oosten en een os en een ezel en een baby in een voerbak. Best romantisch allemaal. Zou Maria het ook allemaal romantisch hebben gevonden? De lezing uit het Lucas-evangelie vertelt ons daar meer over.

De engel Gabriël

Maria die als jong meisje een engel op bezoek krijgt, lezen we in de evangelielezing van de vierde advent. ‘Gabriël ging haar huis binnen en zei: ‘Gegroet Maria, je bent begenadigd, de Heer is met je. Ze schrok hevig bij het horen van zijn woorden en vroeg zich af wat die begroeting te betekenen had. (Lucas 2: 28 en 29).

Het zal je maar gebeuren! ‘Maar de engel zei tegen haar: ‘Wees niet bang, Maria, God heeft je zijn gunst geschonken. (Lucas 2:30)

Hoe zou ze ook niet kunnen schrikken! Wees niet bang Maria, dat is nergens voor nodig, je bent begenadigd, de Heer is met je. Je zult zwanger worden en een zoon baren en je moet hem Jezus noemen. ‘Maar dat kan helemaal niet,’ zegt Maria ‘want ik ben nog niet getrouwd en ben met geen man naar bed geweest. Het kan niet’.

Dat is een van de rode draden in de Bijbel: het kan niet . In de Bijbelse verhalen gaat het heel dikwijls over situaties die niet kunnen, die voor mensen onmogelijk zijn. Een paar bekende voorbeelden zijn Abraham en Sara die te oud zijn om kinderen te kunnen krijgen. De ouders van Simson en Samuel en Johannes de Doper, ze zijn onvruchtbaar. Het kan niet. Het lijkt wel dat God steeds tot uiting wil laten komen dat het heil niet van mensen (met name ‘grote mannen’?) komt maar van Godswege. Zo ook bij Maria, de heilige Geest zal over haar komen en de kracht van de Allerhoogste zal haar als een schaduw bedekken.

Niet geschikt

Het gaat in de Bijbel zo vaak anders dan in onze werkelijkheid. In het Oude Testament lezen we over profeten en rechters en koningen die geroepen worden, meestal tegenstribbelend want ze vonden zichzelf doorgaans niet geschikt en als ze bij ons zouden solliciteren zouden ze waarschijnlijk afgewezen worden. Jezus zal later ‘gewone’ mensen als discipelen kiezen en geen hooggeleerde theologen.

Nu is de engel Gabriël door God naar Maria gezonden maar wie is Maria nou eigenlijk? Jawel, een verre nazaat van David maar dat was inmiddels wel vergane glorie. Maria, een jong meisje uit een nietig dorpje. God blijkt een voorkeur te hebben voor mensen die onzeker of (faal)angstig zijn en de niet hooggeplaatsten. Het zou veel logischer zijn om een Godeskind in een paleis geboren te laten worden bij rijke ouders en van groot aanzien.

Het gaat in de Bijbel zo vaak anders dan in onze werkelijkheid

Maria, een gewone jonge vrouw is later een symbool geworden van gehoorzaamheid, reinheid en deugdzaamheid. Door onze katholieke medegelovigen vereerd en door ons protestanten misschien wel te veel veronachtzaamd.

Na de eerste schrik hoort Maria dat haar door God gegeven Zoon een groot man zal worden en Zoon van de Allerhoogste worden genoemd, en God, de Heer zal hem de troon van David geven. Tot in eeuwigheid zal hij koning zijn over het volk van Jakob, en aan zijn koningschap zal geen einde komen.

Maria, een Joodse jonge vrouw wonend in een land waar de Romeinse bezetter heerste. Is dit de beloofde Messias? De Messias die de Romeinse bezetter het land uit zal gaan jagen? Je zou het toch denken. Evenwel zal blijken dat ook dit geheel anders zal gaan dan wij mensen doorgaans verwachten. Dit kind zal een kind van vrede zijn. Aan zijn koningschap zal geen einde komen. Dat is ook gebleken en bewezen de afgelopen tweeduizend jaar.

Dienend

Miljoenen mensen hebben door de eeuwen heen dit kind als koning in hun leven toegelaten. Hebben Zijn boodschap van vrede ontvangen en doorgegeven. Net als Jezus niet heersend maar dienend. Zeker, allemaal gewone mensen, met vallen en opstaan, met alle lek en brek, met alle fouten die er gemaakt zijn de afgelopen eeuwen en die er nog steeds worden gemaakt

Ook mensen die misschien wel met de woorden van Maria zeggen: ‘De Heer wil ik dienen; Laat er met mij gebeuren wat U hebt gezegd’.

Het is bijna Kerst, het Licht dat dit kind van Maria heeft gebracht aan alle mensen is Gods kind. Laten ook wij in dat Licht leven en op onze beurt lichtjes zijn voor de mensen om ons heen.

Gooitzen Riemersma is voorganger van de Vrije Evangelische Gemeente in Leeuwarden (Zuidvliet 14). Dit is het laatste deel in een serie waarin Friese voorgangers schrijven over de tekst van het Oecumenisch Leesrooster