Dit artikel is vandaag gratis

Martinikerk Franeker 600 jaar oud: feestelijkheden beginnen met Sint Maarten

Dick Tolsma (r.) toont de voorzitter van de feestcommissie, Rolf Bremmer, het 600-eeuw oude balkwerk in de nok van de Franeker Martinikerk. Foto: Dick Tolsma

In 1421 legden de Groningers een schip met hout dat bestemd was voor de bouw van de Franeker Martinikerk aan de kant. Het is de oudste verwijzing naar de kerk, die daarom dit jaar zijn 600-jarig bestaan viert.

Hoe oud de Martinikerk in Franeker precies is, was lang moeilijk te zeggen. Zoals van zoveel middeleeuwse kerken bestonden er halve bronnen en vage vermoedens. Maar de feestcommissie van de Franeker kerk denkt nu zeker te weten dat de kerk in 1421 is gebouwd, vertelt Dick Tolsma, voorzitter van het college van kerkrentmeesters van de Protestantse Gemeente Franeker en secretaris van de nieuw opgerichte stichting 600 jaar Martinikerk Franeker.

„Vorig jaar werd in Dokkum gevierd dat de Grote Kerk daar 600 jaar oud was. Toen rees bij een paar oud-kerkrentmeesters de vraag hoe dat hier in Franeker eigenlijk zit. We zijn gaan zoeken en vonden toen het verhaal over 1421.”

Houten balken

In die jaren rommelde het in het Noorden. Twee partijen, de Schieringers en de Vetkopers, streden om de macht. Vanwege die politieke twisten liet de stad Groningen, die de Vetkopers steunde, in 1421 beslag leggen op een schip van de Franeker Sikke Sjaerdema, een aanvoerder van de Schieringers. De inhoud van het schip is destijds opgeschreven. De lading: houten balken ten behoeve van de bouw van de Franeker kerk.

Tolsma: „Balken horen boven in de kerk, dus het hoogste punt is in 1421 wel bereikt. Toen we dit bericht vonden, zijn we gaan kijken in de nok van de kerk. Ik hoopte daar een jaartal in de balken gekerfd te vinden, maar dat was er jammer genoeg niet. De kerk is ook vaak gerestaureerd natuurlijk. In de Tweede Wereldoorlog bijvoorbeeld lag het hele dak er af.”

Iedere maand een activiteit

Omdat het vanwege de voortdurende coronamaatregelen niet mogelijk is een groot evenement te organiseren, worden de feestelijkheden over een jaar uitgesmeerd, met elke maand een activiteit.

Donderdag 11 november, de naamdag van Maarten van Tours, veelal Sint-Maarten genoemd, beginnen de feestelijkheden. „Alle Franeker kinderen tot twaalf jaar zijn uitgenodigd om in de kerk het feest van Sint-Maarten te vieren. Ze worden door een Sint-Maarten te paard onthaald, we zingen liedjes in de kerk en een luisteren naar een verteller die het verhaal van Sint-Maarten doet: een Romeinse legerofficier die christen werd en om armen gaf. Later werd hij de eerste bisschop van Tours. Daarna lopen we met de kinderen in een lampionnenoptocht door de stad, waarbij Sint-Maarten ook meerijdt op zijn paard.”

Het de bedoeling dat er iedere maand een opvallende activiteit plaatsvindt in of om de kerk. De organist Jochem Schuurman geeft bijvoorbeeld een concert waarin hij 600 jaar kerkmuziek laat horen, er komt een pelgrimstocht van St.-Jacobiparochie naar de kerk, Fotokring de Zoeker uit Franeker houdt een expositie over de kerk, het Gregoriaans Koor Utrecht zingt gregoriaanse muziek en als afsluiter is in november 2022 een groot symposium gepland over de Franeker kerk door de eeuwen heen.

Nieuws

Meest gelezen