Bijbelgenootschap bereikte vorig jaar meer mensen, maar ziet achterban vergrijzen

Het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap bereikte in 2020 aanzienlijk meer mensen dan in 2019. In het jaarverslag buitelen de groeicijfers over elkaar heen: 85.000 meer downloads van de app, 156.000 meer lezers van het blog, 7500 meer gedrukte leesplannen verspreid. Maar tegelijkertijd zijn er zorgen voor de toekomst: het aantal leden en donateurs neemt af.

Bijbel en geld.

Bijbel en geld. Foto: Shutterstock

Voor de inkomsten is het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) voor een groot deel afhankelijk van leden die maandelijks een vast bedrag overmaken en van donateurs die aan incidentele acties schenken. Die inkomsten bleven in 2020 verrassend op peil, terwijl het NBG juist op een flinke daling had voorgesorteerd. Vooral de extra inzamelingsactie voor vluchtelingen in Syrië, Irak en Libanon die vlak voor Kerst werd ingezet boekte resultaat: dit was de meest succesvolle actie van 2020. Grotere fondsenwerfacties van het NBG leveren gemiddeld ongeveer een ton op; de kerstactie meer dan drie keer zo veel. Ook lagen de inkomsten uit nalatenschappen vorig jaar flink hoger dan begroot.

Maar een nalatenschap betekent vaak óók een lid minder: de achterban vergrijst, jongeren zijn moeilijk te binden - zo zijn er zorgen die herkenbaar zijn voor het brede christelijke veld. „Al jaren weten we dat ons ledenbestand groot is, maar afneemt”, vertelt woordvoerder Peter Siebe.

Hoge prioriteit

Het NBG is voor de inkomsten vooral aangewezen op donaties van christenen, maar ‘het aantal christenen in Nederland is de laatste decennia gedaald en zal naar verwachting blijven dalen’, staat in het jaarverslag. Het NBG kent wel nieuwe aanwas, maar dat is onvoldoende om de uitval te compenseren. 3740 mensen meldden zich in 2020 als lid, maar het totale aantal leden daalde van 110.543 naar 109.870.

Het vinden van nieuwe en jonge leden moet daarom hoge prioriteit krijgen, staat in het verslag. Maar dat is niet makkelijk, weet ook Siebe. „De vergrijzing is een probleem waar veel christelijke organisaties mee te maken hebben. Wij hebben niet dé oplossing, maar we proberen mensen te inspireren en hopen hen zo te winnen voor onze missie: de Bijbel dichtbij brengen. Dat doen we via producten als leesroosters, onze websites, de app Mijn Bijbel en de adventskalender.”

Teruggang in komsten

De hoop is dat die producten dusdanig gewaardeerd worden, dat mensen ontvankelijk worden voor een lidmaatschap. „We zetten in op de relatie, en hopen dat mensen dan warm worden voor onze missie.”

Maar voor 2021 verwacht het NBG vooralsnog een flinke teruggang in de inkomsten. Voor 2020 was rekening gehouden met 6,8 miljoen euro, maar dat werd uiteindelijk 7,3 miljoen, 514.000 euro boven begroting. Voor volgend jaar rekent het NBG op ruim 6,5 miljoen euro via donateurs en leden.

Effect van corona

De voorzichtige inschatting voor dit jaar heeft volgens woordvoerder Siebe niet alleen te maken met dalende ledenaantallen, maar ook met de coronacrisis: „De begroting voor 2021 werd gemaakt in het afgelopen najaar, toen de corona-epidemie weer aanwakkerde. We konden niet overzien wat daarvan de financiële gevolgen zouden zijn voor 2021, en hebben daarom voor een terughoudende begroting gekozen.”

Het effect van de coronacrisis was voor het NBG vorig jaar sterk merkbaar bij giften uit collectes en van verenigingen. Kerken collecteerden minder en verengingen zetten geen inzamelingsacties op touw, waardoor die inkomsten achterbleven: er was begroot op 1,1 miljoen euro, maar het bleef steken op iets meer dan 750.000 euro. De verkoop van boeken toont eenzelfde beeld: er was gerekend op ruim 1,1 miljoen euro omzet, maar dat kwam net onder de 750.000 euro uit.

Solidariteitsfonds

Zo namen de totale inkomsten af, terwijl de uitgaves stegen. Ook dat had met corona te maken: het NBG stortte 472.000 euro in het solidariteitsfonds van de United Bible Societies (UBS), waarmee Bijbelgenootschappen die door de coronacrisis in financiële problemen raakten worden gesteund. ‘We realiseerden ons gedurende dit jaar eens te meer hoe bijzonder de missie is waar wij aan mogen werken. De Bijbel, Gods boodschap van liefde voor de wereld, zet ons daadwerkelijk in beweging, en verlicht onze weg als we dat zo nodig hebben’, schrijven voorzitter ds. Karin van den Broeke en directeur dr. Rieuwerd Buitenwerf van het NBG in het jaarverslag.

Voor 2021 hoopt het NBG op veel aandacht voor de Bijbel vanwege de introductie van de herziene versie van de Nieuwe Bijbelvertaling in oktober: NBV21 . De verwachting is dat die de laatste maanden van het jaar zo goed verkoopt, dat de totale inkomsten van de uitgeverij daardoor verdubbelen ten opzichte van 2020, naar ruim 1,8 miljoen euro.