Op weg naar Kerst: Eigentijds kerstverhaal via GPS in Sneek

Een gewone kerstnachtdienst zit er dit jaar ook voor de Protestantse Gemeente te Sneek niet in. Daarom werd er een alter- natief bedacht: een GPS-kerstwandeling door de stad, met een eigentijds kerst- verhaal.

Laurens Horjus, Gerrit Bloem en Einbert van Rees als de drie koningen

Laurens Horjus, Gerrit Bloem en Einbert van Rees als de drie koningen Foto: Niels de Vries

Normaal zou de Sneker Martinikerk komende donderdag twee keer goed bezet geweest zijn tijdens twee kerstnachtdiensten. Eén op de vroege avond en dan nog een viering om elf uur, waarin traditioneel het Stedelijk muziekkorps en fanfare De Harmonie meespeelden. ,,Om tolve oere hinne wie dy lêste tsjinst dan ôfrun en dan klonk ek noch it kariljon fan de Martinistsjerke. Hiel bysûnder is dat altiten”, vertelt voorganger Jan Willem Nieboer.

Enkele maanden geleden was echter al duidelijk dat dit jaar massale kerstvieringen uitgesloten zouden zijn vanwege de coronamaatregelen. De kerkelijke gemeente besloot het over een andere boeg te gooien. ,,Henriëtte Meijer fan de liturgykommisje tipte doe Soekkie-storys.” Dit bedrijf biedt de infrastructuur voor zogenaamde GPS-speurtochten, waarbij je aan de hand van coördinaten een bepaalde wandeling kunt maken, Op bepaalde locaties verschijnen dan opdrachten of filmpjes op je smartphone. Deze apps bouwen ze zowel voor iPhone als Android. ,,Dat wie in moaie kâns. Kinst mei sa’n speurtocht prachtich útpakke en dochs koronaproof dwaande wêze.”

In de maand november werden de opnames gemaakt voor de filmpjes in de GPS-wandeling

In voorgaande jaren organiseerde de Jeugdraad steevast met Kerst een herdertjestocht door de Sneker binnenstad voor gezinnen met jonge kinderen. De liturgiecommissie van de Protestantse Gemeente Sneek stelde voor om de handen ineen te slaan en in plaats van de kerstnachtdienst samen met de Jeugdraad een tocht voor jong en oud te organiseren in de vorm van een GPS-speurtocht met een eigen verhaal. ,,Doe moast der dus noch in moai ferhaal komme.”

Nieboer, die zelf ooit de driejarige regieopleiding amateurregisseur volgde, ging aan de slag om een passend kerstverhaal te bedenken. Als predikant schrijft en verzamelt hij al meer dan twintig jaar eigentijdse kerstvertellingen. ,,Ik wist noch fan dat prachtige krystferhaal dat kollega Ad Wijlhuizen, predikant yn Apeldoarn ea skreaun hie. It gong oer ien fan de hoeders. Neidat de ingels west hiene, seach er ta syn stomme ferbazing dat syn kollega-hoeders daliks op syk giene nei it krystbern. Dêr bleau er allinnich oer mei de kudde yn neare nacht. Hy wie lilk! Wat moast er no? Je litte de skiep dochs net allinnich. Dy ingels koene him mear fertelle...”

Lees ook: Op weg naar Kerst: ‘Kerstengelen’ bezoeken Eastermar

Dit element vormde de basis voor ‘Het verloren schaap’ dat hij vervolgens schreef. Een kerstvertelling die al wandelend 45 minuten tot een uur duurt. ,,Neist de hoeders hawwe de trije keningen in rol yn it ferhaal.” In de Bijbel hebben herders en koningen (wijzen) beide een eigen evangelie. ,,Lucas hat it oer de hoeders, Matteüs oer de keningen. Ast se beide yn ien ferhaal stoppest, jout dat gedonder. Wêrom? Omdat de keningen wend binne om de lieding te nimmen en net leauwe kinne wat de hoeders fertelle: dat it bern berne is yn in ‘voederbak’.”

In de maand november werden de opnames gemaakt voor de filmpjes die in de GPS-wandeling naar voren komen. Vijftien gemeenteleden werkten daar aan mee. ,,In prachtige groep minsken. We hawwe ek in soad wille hân by de opnames. Minsken sille echt ferrast wêze hoe’t it der útsjocht en wêr’t se allegearre komme.” Klaas Faber deed het camerawerk en monteerde alles. ,,Hy hat der in protte frije tiid yn stutsen.”

Niet alleen romantisch

Nieboer koos voor zijn vertelling bewust niet alleen voor het Lucas-evangelie, maar ook voor het schurende relaas van de evangelist Matteüs. ,,Meastal fertelle we mei krysttiid allinnich de ferzy fan Lukas. Omdat we fan dy kryststâl, hoeders en ingels sa’n romantysk krystge-foel krije.” In ‘Het verloren schaap’ is er ook ruimte voor de dreiging die in het Matteüs-evangelie zit. ,,Yn dat evangeelje wurdt Jezus berne yn Betlehem, mar wolkom wie er net. Kening Herodes fielde him bedrige troch dit Keningsbern en gie op syk nei him. Hy liet sels alle krekt berne jonkjes fermoardzje. Lokkich koene Joazef en Maria krekt op ’e tiid flechtsje, oars hie Jezus it net oerlibbe. Dy eleminten krije yn dit ferhaal ek plak.”

Zo ontstaat er een bijna krimi-achtige wandeling waar én de herders en Herodes zoeken naar het nieuw geboren kind in Sneek. De Dierenambulance van Sneek heeft een eigen rol in het verhaal. ,,Doe’t ik harren skille en frege foar in rol yn de fertelling, seine se fuortendaliks fan ja. Sa sjogge je dat sa’n beheining as koroana wer hiel nijsgjirrige dingen opsmyt.”

Voice-over

Nieboer zal zelf trouwens niet te zien zijn in Het verloren schaap omdat hij zich vooral bemoeide met de regie. ,,Mar myn stimme is wol te hearren as voice-over.”

De GPS-tocht begint bij de Zuiderkerk aan de Rienck Bockemakade en eindigt bij de Martinikerk, waar de slotscène op de telefoon verschijnt. ,,De slotsêne hie mei de krystnacht earst op in grut skerm yn tsjerke fertoand wurde sild. Dan hiene wy de tocht yn groepen fan tritich mei elkoar ôfslute kinnen.” De persconferentie van begin december gooide roet in het eten. De gemeente SúdwestFryslân gaf daar-op geen vergunning voor deze gezamenlijke afsluiting en het georganiseerd lopen van de tocht in de kerstnacht. ,,Dat snappe wy fansels bêst. Wy hawwe dêr no in alternatyf foar betocht.”

Een hoopvolle boodschap

De GPS-wandeling kan nu de hele kerstvakantie, van 20 december tot en met 3 januari op eigen initiatief gelopen worden. ,,Alle tiid dus om de GPS-tocht te rinnen. Op ’e jûntiid is it noch moaier om him te dwaan, want dan is de stêd ek moai fer-ljochte.” Nieboer benadrukt dat het kerstverhaal voor alle leeftijden is. ,,Bern sille der nocht oan hawwe, mar ek jongfolwoeksenen, en paken en beppen.”

Mensen die de wandeling willen maken, kunnen de route en de app downloaden via de website van de protestantse gemeente, waar een link te vinden is. Zo hoopt de Protestantse Gemeente te Sneek dat ook anderen van het verhaal zullen genieten.

Deelnemers gaan met een hoopvolle boodschap huiswaarts, verklapt Nieboer, zonder de clou van het verhaal weg te willen geven. ,,We ferbine it ferhaal van Kryst mei it Joadske ferhaal fan Pesach. Wy hawwe echt murken dat dit ek mei de spilers wat die. Dat der in soarte fan ferstilling kaam. Ik hoopje dat de minsken dy’t de tocht rinne dat ek sa belibje sille.”

Vanaf 19 december is de route te downloaden via pknsneek.nl

Nieuws

menu