Dit artikel is vandaag gratis

Oproep tot verootmoediging en gebed | Theologenblog

Jaap Dekker. Foto: TUA/Melle Rozema

Christelijke jongeren maken zich ernstig zorgen over de klimaatverandering. Bij veel kerken en voorgangers herkennen ze die zorgen niet. Een dag van verootmoediging en gebed kan helpen.

In zijn bijdrage aan het coronadebat riep Kees van der Staaij (SGP) het kabinet vorige week op om met de kerken over verootmoediging te spreken en gezamenlijk een biddag uit te roepen, net als in november 1918 tijdens de Spaanse griep. Zijn typisch theocratische oproep wekte een voorspelbare spotlust op. De suggestie om dan meteen te danken voor de vaccins en zijn achterban te stimuleren in het gebruik daarvan, was nog de mildste variant. Toch zijn verootmoediging en gebed zeker op hun plaats, maar niet enkel vanwege de coronacrisis, want die is onlosmakelijk met een veel groter probleem verbonden.

Uit een recent onderzoek van onder meer MissieNederland, Tearfund en Micha Nederland blijkt dat christelijke jongeren zich ernstig zorgen maken over de klimaatverandering. Hun geloof daagt hen uit om zelf iets te doen, maar kerken en voorgangers inspireren hen daarin maar weinig. Ze hebben vooral behoefte aan praktische tips (63 procent), samen bidden (61 procent) en hoop (49 procent). Terecht zien de onderzoekers hierin een uitdaging voor de kerk om jongeren serieus te nemen. Het raakt mij dat jongeren ook het samen bidden noemen. Zou die dag van verootmoediging en gebed waar Van der Staaij toe oproept dan niet een mooi begin kunnen zijn?

Verwoesting van de tempel

Het klaag- en boetegebed van Jesaja 63:7–64:11 kan hierbij een inspiratiebron zijn. De concrete aanleiding voor dit gebed lag in de verwoesting van de tempel. Dat is iets anders dan de aantasting van de schepping die vandaag gaande is. Maar omdat de Bijbel ook Gods scheppingswerk als de bouw van een tempel beschrijft, als een heiligdom voor God, is die vertaalslag wel te maken. Confronterend detail: de vijanden die het heiligdom vertrappen zijn wij in dat geval zelf.

In dit gebed spreekt een voorganger in solidariteit met het volk als geheel. Zijn gebed is het waard om in de adventstijd helemaal te lezen. Het bevat een indringende smeekbede om de komst van God vanuit een diep gevoelde machteloosheid die ik ook bij jongeren en bij mijzelf herken. Wij zitten vast in schadelijke levenspatronen die God zelf in zijn reactie typeert als het dekken van de tafel voor de god van het geluk en het vullen van kruiken voor de god van het fortuin (Jesaja 65:11).

Op eigen kracht komen wij er niet meer uit. De biddende voorganger ervaart daarin ook Gods oordeel en vraagt waarom de Heer ons onbuigzaam heeft gemaakt, letterlijk: ons hart heeft verhard (Jesaja 63:17). Dat zinspeelt op Jesaja’s opdracht van destijds (Jesaja 6:10), maar bepaalt mij erbij dat ook mijn consumptieve en scheppingsvijandige levensstijl een fuik is die mij dwingt er steeds verder in te zwemmen. Schuldbelijdenis en klacht komen vervolgens treffend samen: ‘De weg van de zonde volgen we al zo lang, kunnen we dan nog worden gered?’ (Jesaja 64:4)

Hoe zwaar de zonde weegt

Van de SGP heb ik in dit verband weinig verwachting, hoe sympathiek Van der Staaij mij ook is. Als het om klimaatverandering en de rol van de mens daarin gaat hebben de mannenbroeders nog onvoldoende gepeild hoe zwaar de zonde weegt. Blijkens het genoemde jongerenonderzoek geldt dat helaas ook nog voor veel kerken en voorgangers onder alle gezindten. Die dag van verootmoediging en gebed is daarom zo gek nog niet.

Het mag ook wel een jaar zijn, een soort sabbatsjaar, om een nieuwe levensstijl aan te leren van blijmoedige en hoopvolle gerechtigheid. Het zou een prachtig getuigenis zijn als de kerken zelf hiervoor het initiatief nemen. De jongeren willen vast wel helpen om daar samen invulling aan te geven.

Jaap Dekker is bijzonder hoogleraar ‘Bijbelonderzoek en christelijke identiteit’ op de Henk de Jong-leerstoel. Hij schrijft dit artikel als lid van de gezamenlijke onderzoeksgroep BEST (Biblical Exegesis and Systematic Theology) van de Theologische Universiteiten in Apeldoorn en Kampen.

Nieuws

Meest gelezen