Pelgrimage naar Dokkum moet ridders en edelvrouwen van de Orde van het Heilig Graf van Jeruzalem inspireren

Ruim dertig leden van de katholieke Ridderlijke Orde van het Heilig Graf bezoeken komend weekend Dokkum. In hun pelgrimage staan ze stil bij de spiritualiteit van Bonifatius en Titus Brandsma. ‘Edelvrouwe’ Agda Wachter (60) uit Stiens houdt zaterdag een lezing over Bonifatius.

Leden van de Ridderlijke Orde van het Heilig Graf

Leden van de Ridderlijke Orde van het Heilig Graf Foto: Ridderlijke Orde van het Heilig Graf

Wat is de Ridderorde van het Heilig Graf van Jeruzalem?

„De orde is een katholieke organisatie die in de twaalfde eeuw is opgericht ten tijde van de kruistochten. De orde is voortgekomen uit de beveiligers van de pelgrimsroute naar Jeruzalem en later werden ook pelgrims in de Heilig Grafkerk tot ridder geslagen. Tegenwoordig zet je je als lid van de orde in voor de christenen in het heilig land. Door middel van fondswerving en gerichte acties worden er door de orde wereldwijd geld en goederen ingezameld om scholen, weeshuizen, ziekenhuizen, woningen en bejaardencentra te stichten en te renoveren, waarbij wij in Nederland ons de laatste jaren hebben ingezet voor bijvoorbeeld de woningen van christenen in Bethlehem. Via de caritas proberen we zo om het leven van de christenen in het heilig land te verbeteren.”

„Wereldwijd telt de orde zo’n 35.000 leden, in Nederland zijn er ongeveer 330. Die leden zijn katholiek en hebben meestal al jaren ingezet voor maatschappelijke en kerkelijke organisaties. Maar de leden bezinnen zich ook persoonlijk en gezamenlijk op de kern van het christelijk geloof. Centraal in de spiritualiteit van de ridderorde staat het geloof dat de mens niet ophoudt te bestaan met de dood, maar dat mensen dan overgaan in tot een nieuwe dimensie van ‘leven’: het ‘zijn’ bij God, die ons in de verrijzenis, zoals dit wordt genoemd, is voorgegaan. Een pelgrimage naar het heilig land hoort ook bij het lidmaatschap: dat moet ieder lid minimaal eens in zijn leven doen. Dan bezoek je de plaatsen die er toe doen in het leven van Jezus. Dat inspireert voor activiteiten in het dagelijks leven.”

Heeft u die pelgrimage al gedaan?

„Ja, ik heb het in 2018 meegemaakt. We reisden langs de Jordaan, bezochten plaatsen als Nazareth en Jeruzalem. Je beleeft op die momenten hoe Jezus geleefd heeft. Het is niet in woorden te vatten, je valt bijvoorbeeld gewoon stil als je bij de Jordaan staat. Dat is een heel bijzondere ervaring.”

„In 2017 heb ik ook mijn investituur gedaan, dat betekent dat je volwaardig lid bent. In 2014 werd ik gevraagd om lid te worden. Dan ben je eerst een aantal jaren novice: in die periode moet je onderzoeken of je kunt gaan leven vanuit de spiritualiteit van de orde en je aan de gevraagde inzet voor de caritas kunt voldoen. Voor zo’n onderzoek ga je bij jezelf te rade, onder meer in retraites. Als je dan na verloop van tijd concludeert dat je de gevraagde inzet voor de samenleving kunt waarmaken, dan kun je dat kenbaar maken en word je opgenomen in de orde in de zogenaamde investituur. Dat is een plechtigheid waarin je ten overstaan van de grootprior, een bisschop van de orde, je trouw aan de orde belooft en hij jou in de orde opneemt.”

Sindsdien bent u edelvrouwe, wat betekent dat?

„Binnen de orde zijn ridders en edelvrouwen. De mannen zijn ridder, de vrouwen edelvrouwe. Vanaf dan zet je je actief in om de sociale projecten van de orde in het Heilig Land tot een succes te maken; je bezint je met de medebroeders en medezusters op de essentie van het christendom en je laat je inspireren en motiveren door de gemeenschapsband.”

Kunnen de Dokkumers de ridders en edelvrouwen zien komend weekend?

„Nou, daar zijn we vanwege corona heel terughoudend in. We hebben deze pelgrimage goed voorbereid, en we willen echt geen risico’s lopen. Zaterdagochtend geef ik in de kapel een lezing over de spiritualiteit van Bonifatius, maar dat is een besloten bijeenkomst. ’s Middags gaan de leden van de orde in kleine groepjes op pelgrimage door Dokkum langs een aantal inspirerende momenten uit het leven van Bonifatius. Daar zullen we meditatief nadenken over de spirituele betekenis van Bonifatius. Daarna sluiten we de dag af met een eucharistieviering in de Sint-Bonifatiuskerk, maar die is ook weer besloten.”

„Zondag sluiten we in de ochtend aan bij de Bonifatiusdag in Dokkum. Daarbij zijn de parochieleden natuurlijk ook welkom, maar daarvoor moet je je wel van te voren opgeven. Na de viering volgt een lezing van Hein Blommestijn over pater Titus Brandsma, die mogen de mensen die bij de viering waren ook bijwonen. Afsluitend maken de leden van de orde dan een ronde langs de kruisstaties bij de kapel, die Titus heeft laten ontwerpen.”

Waarom gaat de pelgrimage naar Dokkum?

„Vanwege de coronacrisis konden we afgelopen tijd nauwelijks pelgrimages houden, terwijl die juist heel belangrijk zijn. Het biedt inspiratie en persoonlijke ontwikkeling, waarmee je je weer kunt inzetten voor de samenleving. Toen een paar maanden geleden de berichtgeving over het coronavirus wat positiever werd, zijn we gaan nadenken over de mogelijkheden. Eerst zijn we begonnen met kleine pelgrimages, voor twee of drie personen. Maar we willen ook weer met wat meer mensen bij elkaar komen en daarvoor leent de Bonifatiuskapel in Dokkum zich heel goed: de kapel is zo groot dat we er veilig, op afstand, met 35 mensen bij elkaar kunnen zijn.”

„Ik vind het wel heel bijzonder dat de pelgrimage nu naar een plek in Fryslân gaat. Als vanzelfsprekend zijn in het zuiden van het land meer pelgrimageplekken aanwezig. Maar Dokkum is een stad vol historie, met ook veel religieuze historie.”