Dit artikel is vandaag gratis

Jubileum voor het Pinksterfeest in Veenklooster. Al vijftig jaar samen God eren in het bos

De Dienst te Velde in 2017. Foto: Marcel van Kammen

Dit weekend wordt stilgestaan bij het jubileum van het Pinksterfeest in Veenklooster. Al vijftig jaar wordt er gevierd in de bossen.

‘Pinksteren. Jezus kennen, Hem bekend maken’. Het is het spandoek dat velen zullen kennen die ooit naar het pinksterweekend in Veenklooster gingen. Hoe vaak liep ik zelf al niet onder dat spandoek door? Ik zat nog op de lagere school in Berltsum. Op Pinkstermoandei gingen we als gezin ‘nei Feankleaster’. In de beginjaren in de kindertent, waar je dan een knutselwerkje moest maken en waar het één groot feest was. Daarna kwamen de heiten en memmen hun kroost weer ophalen.

Later mochten we mee naar de Dienst te Velde, in het bos. Voor je gevoel kon je daar over de hoofden lopen. Maar als je jong bent is alles groot. Hoe was het dan echt?

Aparte sfeer

Harry Nienhuis (78) uit Buitenpost was in de jaren zeventig al vrijwilliger bij het Pinksterfeest in Veenklooster. Hij weet nog dat Pieter van der Zwaag (1928-2016), oprichter van het Pinksterfeest en de latere initiatiefnemer van Het Lichtpunt in Kollumerzwaag, vond dat het prediken van het evangelie ,,niet alleen bij woorden kon blijven, maar ook daden nodig waren”.

Wat was de aantrekkingskracht van Veenklooster volgens Nienhuis? ,,Het was iets heel anders dan mensen gewend waren. Het met zó veel mensen samen zijn in het bos, in de openlucht, met een muziekkorps, dat zorgde voor een aparte sfeer.”

Nienhuis heeft er nog diverse oude krantenknipsels van bewaard.

Start in 1973

De ontstaansgeschiedenis gaat dus terug naar de jaren zeventig. Het is de tijd van de gereformeerde zending, die de landelijke actie ‘Kom over de Brug’ houdt. Daar wordt in 1972 in één avond 52 miljoen gulden voor opgehaald in het land.

Pieter van der Zwaag zet zich ervoor in vanuit de Gereformeerde Kerk van Kollumerzwaag. In dat jaar ontstaat bij hem ook het idee om jaarlijks een zendingsdienst te houden in de buitenlucht en Veenklooster wordt de locatie. Een jaar later, in 1973, op Pinkstermaandag is het zo ver. ,,Toen waren er al zevenduizend mensen. Een jaar later vijftienduizend mensen”, aldus Nienhuis.

Veenklooster wordt al snel een begrip. Ook omdat grote namen er komen om te preken, zoals Sipke van der Land, Jaap Zijlstra en Ype Schaaf. Het blijft niet bij de pinkstermaandag, ook de zondagmiddag wordt erbij getrokken. Er komen grote tenten en gospelgroepen wordt gevraagd om te zingen op verschillende locaties. Het zorgt voor een speciale sfeer in het bos. Het feest groeit uit tot bezoekersaantallen van 20.000. De NCRV maakt tv-opnames.

Het is een evenement dat gedragen wordt door veel vrijwilligers uit de regio, ook uit Het Lichtpunt, waar Nienhuis ook vrijwilliger wordt. Kerken in Fryslân worden benaderd om jaarlijks een gift over te maken om het allemaal mogelijk te maken. ,,Dat dogge wy noch hieltyd’’, vertelt de huidige voorzitter Lieuwe Bijleveld. Bij sommige diaconieën is de gift een vaste post. Maar tegenwoordig zoekt de organisatie ook sponsors via bedrijven. Om zo ,,wat mear fleis op de bonken” te hebben, zoals Bijleveld het omschrijft. Want vaak kon het begrotingstechnisch allemaal nét. Of moest er een extra actie gehouden om het feest ook het volgend jaar weer te kunnen houden.

De brand

In het geheugen gegrift staat bij de wat oudere mensen ook de brand in 1980. Toen de grote tent in vlammen op ging, maar er uitgeweken kon worden naar de net gebouwde ligboxenstal van een boer in de buurt. ,,Ik herinner mij de brand nog heel goed”, aldus Nienhuis. ,,De brand was aangestoken, maar de daders zijn nooit opgespoord. Het brandde als een fakkel, want het podium was van strobalen met planken erop. De tent was van katoen.”

Daarna werd er enkele jaren ’s nachts gewaakt om de tent te bewaken. ,,Om te voorkomen dat er weer baldadigheid zou plaatsvinden.”

Aan lange tafels werd op pinkstermaandag gezamenlijk de broodmaaltijd genuttigd. ,,De hele tent was dan vol met drieduizend mensen. Mijn vrouw was ook altijd bij bediening betrokken. ” Op zaterdagavond kwamen er zangavonden. ,,Samenzang met verschillende koren. Zoals Joy for People, maar ook het korps van het Leger des Heils.”

Gert en Hermien

Gert en Hermien, in die tijd heel populair, kwamen ook een keer optreden in Veenklooster. ,,Die hadden verwacht dat er een heel grote caravan zou zijn om zich te verkleden. Zij wilden beslist een heel grote, luxe kleedkamer, maar het moest gewoon achter het podium. Ze waren daar zó ontstemd over dat ze linea recta zijn teruggereden. Dat zorgde toen wel voor consternatie.”

Slechts drie keer kon het Pinksterfeest niet doorgaan. In 2001 met de mkz-crisis en de laatste twee jaren (2020 en 2021) door de coronapandemie.

,,Mijn herinneringen aan het Pinksterfeest zijn heel positief”, zegt Nienhuis. ,,Vijftig jaar Pinksterfeest is écht een mijlpaal. Ik ben zondagmiddag ook bij de speciale viering. Normaal fiets ik de laatste jaren op pinkstermaandag de Elfstedentocht, maar nu wil ook bij de Dienst te Velde zijn.”

Op tweede pinksterdag wordt er tijdens een ‘bankstellentalkshow’ teruggeblikt op vijftig jaar Pinksterfeest Veenklooster.

Festivalsfeer

Veenklooster veranderde wel. Er kwamen andere sprekers, ook uit niet-PKN-kerken. En de loop ging er qua mensen uit. Volgens Lieuwe Bijleveld omdat er ook andere pinksterfeesten gingen groeien, zoals Opwekking. Het bestuur probeert nu ook in Fryslân een soort van ,,festivalsfeer” te realiseren bij het vierdaagse evenement.

Wat het gevoel is van Veenklooster? ,,Ik tink dochs it mei-inoar wêzen út al die tsjerken. In tsjinst yn de bosk. Dêr mei it hiele gesin hinne en miskien ek noch wol mei pake en beppe.’’

Dat je samen bent en viert hoe de Heilige Geest werd uitgestort, zoals in de Bijbel beschreven. Bijleveld weet dat de bezoekersaantallen van destijds niet meer haalbaar zijn. Er is tegenwoordig zo veel te kiezen in het pinksterweekend, en ook de tijd is anders. De secularisatie werkt ook niet mee. Als er dit weekend zo’n tweeduizend mensen komen is hij tevreden. Zeker na de twee jaren van corona. ,,Wy meitsje der in moai feest fan.”

Voor het hele programma: www.pinksterfeest.com

Nieuws

menu