Praten over euthanasie: dat kan in Londen alleen in de Dutch Church

Het debat rond vragen over het levenseinde bevindt zich in Engeland in een priller stadium dan in Nederland. Het is minder vanzelfsprekend om er openlijk over te spreken. In de Nederlandse kerk in Londen gebeurde het wel.

Foto: Pixabay

Foto: Pixabay

Half januari hadden we een bijzondere avond in de benedenzaal van de Nederlandse Kerk in Londen over vragen rond het levenseinde. Te gast waren Bert Keizer, als arts verbonden aan de Levenseindekliniek en columnist bij dagblad Trouw , en Sander Paulus, verslaggever bij RTL en maker van de documentaire De laatste dagen van Aurelia Brouwers . In deze documentaire volgt Paulus de laatste dagen van de 29-jarige Aurelia die vanwege psychisch ondraaglijk lijden heeft gekozen voor euthanasie.

Mooie opkomst in het @DutchCentre in Londen. Zo vertellen over mijn documentaire over Aurelia Brouwers. #euthanasie pic.twitter.com/zNzirrneVS

— Sander Paulus (@SanderRTLNieuws) January 23, 2019

Voorafgaand aan de avond had ik een voorgesprek met Keizer, Paulus en de gespreksleider, de Engelse journalist Chris de Bellaigue, schrijver van een lang artikel over de Nederlandse euthanasiepraktijk in het Britse dagblad The Guardian . Met zijn vieren keken we naar een korte samenvatting van de documentaire over Aurelia Brouwers, die we ’s avonds zouden vertonen.

Crypte

Na het zien van de beelden waren we even stil. De stilte werd verbroken door de journalist, die zei: ,,Wacht even, ik zit nu in de crypte van een kerk te kijken naar een documentaire over euthanasie samen met een arts verbonden aan een Levenseindekliniek en een dominee. Dat kan alleen in de Dutch Church !”

Wij willen als Nederlandse Kerk ook een ontmoetingsplek bieden voor Engelsen en Nederlanders

Ik zag deze opmerking als een compliment aan onze kerk en het Dutch Centre dat deze avond samen met ons organiseerde. Wij willen als Nederlandse Kerk namelijk niet alleen een kerk zijn voor Nederlanders in het Verenigd Koninkrijk maar ook een ontmoetingsplek bieden voor Engelsen en Nederlanders, een plek waar belangrijke levensvragen aan de orde kunnen komen en er open gesproken kan worden over maatschappelijke thema’s die spelen in de Nederlandse en de Britse samenleving. Juist in een kerk moet dat kunnen, is mijn stellige overtuiging.

Maar dat op een avond over stervensvragen het openlijk aanroeren van euthanasie en een vrijwillig levenseinde gevoelig ligt in Groot-Brittannië was ons in de aanloop naar deze avond snel duidelijk geworden. We hadden graag een Engelse arts gesproken, of een lid van de medisch-ethische commissie. Of iemand van een lobbygroep voor euthanasie in Engeland - in Groot-Brittannië is euthanasie namelijk bij wet verboden.

De lobbygroep die aanvankelijk interesse toonde, trok zich na een week terug

Maar dat bleek erg lastig. De lobbygroep die aanvankelijk interesse toonde, trok zich na een week terug. Leden van de medisch-ethische commissie waren niet bereid in het openbaar te spreken en de arts die we uiteindelijk wel vonden, stuurde een half uur voor het begin van de avond een bericht dat ze verhinderd was vanwege een spoedgeval.

Nederlandse praktijk

Het werd dus een avond waarin vooral werd ingezoomd op de Nederlandse praktijk. Hoe werkt de Nederlandse wetgeving op het terrein van euthanasie? Hoe wordt er in de praktijk met deze wet omgegaan? En wat zijn de vragen en dilemma’s die spelen bij artsen en patiënten als het gaat om een zelfgekozen levenseinde? Het al langer lopende debat hierover in Nederland heeft er toe geleid dat er ook meer aandacht is gekomen voor de mogelijke alternatieven daarvoor, zoals versterving en palliatieve zorg. Op onze avond in de Londense kerk ging het er juist over dat palliatieve zorg en euthanasie, volgens de sprekers, niet tegenover elkaar staan.

Wat als de zaal zich zou vullen met activisten, zowel felle tegenstanders als felle voorstanders van euthanasie

Na alle tegenslagen die we hadden ondervonden bij het vinden van sprekers uit de Britse praktijk waren we benieuwd wat voor publiek we zouden krijgen. Zouden er überhaupt Engelsen willen komen naar een dergelijke avond? En wat als de zaal zich zou vullen met activisten, zowel felle tegenstanders als felle voorstanders van euthanasie?

An overwhelming turn-out, very interesting discussions and an overall impressive evening at last night's End of Life debate @DutchCentre . Thanks to our moderator @bellaigueC and guest speakers @SanderRTLNieuws and Bert Keizer @Levenseindeklin pic.twitter.com/kSq6uOA3Ty

— Dutch Centre (@DutchCentre) January 24, 2019

Gelukkig bleken onze zorgen ongegrond. De zaal was goed gevuld met bijna honderd belangstellenden, onder wie veel Engelse artsen en verpleegkundigen. Het werd een bijzondere avond, waarbij spookbeelden over de Nederlandse euthanasiepraktijk konden worden genuanceerd. ,,Nee, je kunt in Nederland niet zomaar een spuitje krijgen. En ja, er gaat een heel zorgvuldig proces aan euthanasie vooraf Nee, niet iedere arts gaat mee in de wens van de patiënt. Ook is er veel aandacht voor alternatieve vormen van stervensbegeleiding.”

Emotioneel belastend

Tevens moet gezegd worden dat er artsen in Nederland zijn die euthanasie emotioneel belastend vinden. Ook door de druk die er door patiënten en naasten op hen wordt uitgeoefend, bleek enkele jaren geleden uit een onderzoek van de artsenfederatie KNMG.

Het gaat niet om een abstracte, ethische kwestie maar om mensen die worstelen met ondraaglijk lijden

De verhalen uit de praktijk van Bert Keizer en de beelden uit de documentaire van Sander Paulus maakten het gevoelige onderwerp bovendien tastbaar en persoonlijk. Het gaat niet om een abstracte, ethische kwestie maar om mensen die worstelen met ondraaglijk lijden en die geholpen willen worden.

Vanuit die insteek ontstonden er mooie gesprekken met de zaal. Gesprekken die doorliepen na afloop van het officiële gedeelte. Mensen waren blij dat ze op deze avond eindelijk eens open over het onderwerp euthanasie hadden kunnen praten. Dat ze iets hadden kunnen delen over de worsteling die ze in hun eigen praktijk ervaren, met patiënten die ondraaglijk lijden en die je voor je gevoel niet kunt helpen omdat de optie van euthanasie onbespreekbaar is.

Goed dat we dit gedaan hebben, zeiden we achteraf tegen elkaar. Wat fijn dat dit kan in de Dutch Church.

Bertjan van de Lagemaat is predikant in de Nederlandse Kerk in Londen. Reacties: ds.vdlagemaat@gmail.com

Nieuws

menu