Maart 2020 :vlaggen met de tekst 'Houd moed, heb lief'. in Heerenveen.  Links: beheerder Tonny van Balen, rechts ds. Anne-Meta Kobes, die actie mede bedacht.

Terugblik op coronajaar: Geen burn-out bij dominees, wel een vriend als klankbord

Maart 2020 :vlaggen met de tekst 'Houd moed, heb lief'. in Heerenveen. Links: beheerder Tonny van Balen, rechts ds. Anne-Meta Kobes, die actie mede bedacht. Fotograaf: Rens Hooyenga

De meest gestelde vraag dit jaar was misschien wel: ‘Hoe gaat het met je?’ En: er ontstond veel onverwachte samenwerking in kerken. De predikanten Wim Beekman en Anne-Meta Kobes blikken terug op het afgelopen coronajaar.

Wim Beekman, classis-predikant voor de provincie Fryslân:

,,Ik heb veel contact met predikanten gehad in het afgelopen jaar en dé vraag waar het allemaal om gaat en die je dan stelt: ‘Hoe gaat het met je?’ En dat is ook de vraag die predikanten, als collega’s, aan elkaar gesteld hebben. In sommige werkgemeenschappen van predikanten is er veel onderling overleg geweest en hebben voorgangers écht steun aan elkaar gehad. Andere werkgemeenschappen zagen elkaar amper, ook omdat dat fysiek niet kon. Ik heb voorgangers uitgenodigd voor zoom-meetings om zo bij te praten. Ook zijn er predikanten geweest die een goede vriend of vriendin als klankbord hadden. En zo konden reflecteren en ‘van zich af praten’.”

,,Ik heb de indruk dat het eigenlijk het afgelopen jaar heel goed is gegaan. Er is heel wat op predikanten en andere ambtsdragers afgekomen door de coronacrisis, maar mijn gevoel is dat het heel goed is opgepakt. Het vergt wel veel van ambtsdragers. Maar dat geldt voor ons allemaal. We zijn moe van corona. De geluiden dat voorgangers nu extra moe of uitgeput zijn, hebben mij niet bereikt. Ik heb nog van niet één predikant gehoord dat hij als gevolg van corona in een burn-out is beland.”

,,We kijken er allemaal naar uit dat het kerkelijk leven weer terug gaat naar normaal, al weten we niet hoe dat normaal eruit gaat zien. Na een crisis is meestal de natuurlijke reactie van mensen om terug te gaan naar hoe ze het daarvoor deden. Ik denk dat het met de kerken niet anders zal zijn. In eerste instantie omdat we gewend zijn om dingen op een bepaalde manier te doen. Maar dan zou toch ook het moment van reflectie moeten komen: wat kunnen we leren van de coronatijd? Wat kunnen we anders doen?


Coronanieuwsbrief

,,Ik heb in mijn coronanieuwsbrief namens de classis Fryslân gemeenten gewezen op de coronabrochure die de Protestantse Kerk heeft gemaakt, Kerk-zijn na corona . Ga daar mee aan de slag! Ik denk dat je als kerkenraad ook gewoon bij elkaar moet gaan zitten en elkaar dan de vraag moet stellen: hoe heb je het ervaren. Wat heeft deze coronatijd met je gedaan?”


Anne-Meta Kobes, predikant van de federatie Doopsgezind-Gereformeerd op Ameland, mede-initiatiefnemer van de actie Houd moed heb lief:

,,Een jaar crisis. Een jaar extra opletten, voorzichtig zijn bij elk contact, een jaar waarin de afleiding en verstrooiing minder binnen handbereik lag. Zo’n jaar was het. En vooral die waakzame houding en de constant sluimerende zorg van ziek worden of ziek zijn, vrat ook bij mij energie. Dat ik het afgelopen jaar ‘s avonds íetsje vaker vrij was, omdat het groepswerk sterk verminderde, vond ik dan ook heel fijn.”

,,Zo waren er eigenlijk wel meer dingen die onverwacht positief uit de hoek kwamen. De honderden mooie, opbeurende en ontroerende berichten die mij bereikten rondom de actie Houd moed heb lief, bijvoorbeeld. Dat die woorden zóveel mensen bereikten, door een ontembare bundeling aan creatieve kracht en inspiratie: dat was geweldig!”


Ameland

,,Het jaar bracht zo ook ruimte voor veel nieuwe dingen. Voor mij heel letterlijk: een nieuwe werkplaats en een nieuw land om te leven. De oversteek naar Ameland, in mei. Ik houd ervan om wortel te schieten op een nieuwe plek. Om te kijken of het kan. Daar kwam het afgelopen jaar onverwacht ruimte voor.”

,,Ik heb gezien dat de Facebook-groep Predikanten en pastores dit jaar enorm gegroeid is. Collega’s zochten écht steun bij elkaar. Tegelijk herken ik goed wat Kees van Ekris beschrijft: ‘De vermoeidheid zit vaak onder de radar’. Want wat is er hard gebikkeld de afgelopen maanden. Als je daar als dorpsdominee alleen voor stond is dat niet altijd gemakkelijk geweest, hoor ik wel om mij heen. Maar wat is er ook veerkracht getoond. Hier zijn bijvoorbeeld hervormd en doopsgezind-gereformeerd samen gaan vieren. Niet even af en toe, maar iedere zondag. Eén protestantse viering voor het eiland. En het gaat zo goed dat ik - na één maand - van sommigen nog niet weet of ze nu hervormd of van de federatie zijn.”

,,Er wordt echt meer samengewerkt. Dat dat energie kost begrijp ik goed. Juist bij de schouders die het meest gedragen, getrokken, gestut hebben. We manen elkaar daarom af en toe tot kalmte: neem de tijd, vergaloppeer je niet. Wát we doen, doen we met kwaliteit en het andere kan even wachten. We mogen denk ik ook de veerkracht vieren hoe het gegaan is: een klein drankje na de kerkenraad, een stuk taart erbij. Zorg voor ziel en lichaam. Dat hou ik mezelf voor richting de nieuwe tijd.”