Dit artikel is vandaag gratis

De paus erkent het wonder van Titus Brandsma: nu is de weg vrij naar een heiligverklaring

Titus Brandsma in de jaren twintig van de twintigste eeuw. Foto: FD

Paus Franciscus heeft de genezing van de Amerikaanse pater Michael Driscoll als een wonder op voorspraak van Titus Brandsma erkend. Dat maakt definitief de weg vrij voor de heiligverklaring van de Bolswarder karmelietenpater.

Volgens de website van het Vaticaan heeft de paus het advies overgenomen van de kardinalen en bisschoppen die lid zijn van de Congregatie voor de Heiligverklaringen. Dat bevestigt woordvoerder Lammert de Hoop van het Bisdom Groningen-Leeuwarden. ,,Donderdag is door het Vaticaan bekend gemaakt dat paus Franciscus het wonder erkent dat is voorgedragen in het kader van heiligverklaring . De paus maakt daarmee de weg vrij voor definitieve heiligverklaring.”

Titus Brandsma (1881–1942) uit Oegeklooster bij Bolsward wordt gezien als een van de meest inspirerende karmelieten van de moderne tijd. Wereldwijd zijn kerken, scholen en straten naar hem vernoemd. Hij stierf in 1942 in concentratiekamp Dachau.

Genezing

Na zijn zaligverklaring in 1985 was het wachten op de erkenning van een wonder om de stap naar heiligverklaring te kunnen zetten. Die horde werd afgelopen voorjaar genomen, toen een groep Vaticaanse theologen oordeelde dat de genezing van kanker van de Amerikaanse pater Michael Driscoll in 2004 als een wonder op voorspraak van Titus Brandsma mag worden gezien.

Volgens De Hoop is er nog geen datum bekend waarop de plechtigheid van de heiligverklaring zal plaatsvinden, maar hij verwacht dat dit pas ergens in het voorjaar of de zomer van 2022 wordt.

Onlangs werd al bekend dat het ‘ja’ van paus Franciscus de volgende belangrijke stap zou zijn, maar dat komt nu eerder dan verwacht, zo vindt ook bisschop Ron van den Hout van het bisdom Groningen-Leeuwarden: ,,Ik ben zeer blij en verrast over dit bericht. Het gaat nu ineens sneller dan ik had gedacht. Titus spreekt mij aan als een zeer veelzijdige heilige, actief voor kerk en samenleving op veel terreinen waarin hij zich verdiepte: katholieke emancipatie in Fryslân, onderwijs, journalistiek, mystiek en wetenschap.”

,,Zijn waakzaamheid en standvastigheid in oorlogstijd, leidend tot zijn martelaarsdood in het kamp Dachau, maakt diepe indruk. Voor mij is Titus als generalist, iemand die over grenzen blijft kijken en bewogen is, een inspirerend voorbeeld, juist in onze tijd van vergaande specialisatie en losraken van fundamentele christelijke waarden.‘’

Decreet

Volgens pastoor Arjen Bultsma uit Bolsward is het zo dat de paus nu feitelijk het decreet heeft goedgekeurd omtrent het wonder zoals dat eerder door de Congregatie voor de Heiligverklaringen was vastgesteld. ,,Daarmee is dat nu officieel en kan dat gepubliceerd worden. De volgende stap is dat het Consistorie van Kardinalen bij elkaar komt en daar de daadwerkelijke heiligverklaring gaat bespreken. Die gaan daarmee dan opnieuw terug naar de paus en pas dán zal officieel de heiligverklaring bekend worden gemaakt. Dit is eigenlijk een tussenstap in de vele stappen richting de heiligverklaring van pater Titus.”

Toch is het een belangrijke moment, aldus Bultsma, omdat nu wel duidelijk is dat Titus Brandsma de heiligenstatus zal krijgen. ,,De kans dat het nog misgaat is nul.”

Het is voor de Bolswarder parochie, maar ook voor Fryslân heel bijzonder. ,,We kijken er allemaal naar uit en ook in het land worden al allemaal voorbereidingen getroffen. Onder meer wordt er gedacht aan een pelgrimage naar Rome.” Bultsma verwacht ook dat er vele Friese gelovigen bij willen zijn.

Titus wordt genoemd in een pauselijk besluit ( Promulgazione di Decreti della Congregazione delle Cause dei Santi), wat te maken heeft met de heiligverklaring van negen personen die heiligen en martelaren van de R.-K. Kerk worden genoemd. ,,Van twee anderen, een Italiaan en een Fransman, is ook het wonder nu erkend. ,,Het is wel bijzonder dat Titus boven aan die lijst staat.”

De Stichting Archief- en Documentatiecentrum voor R.K. Friesland te Bolsward is buitengewoon verheugd met de aanstaande heiligverklaring van pater Titus Brandsma, zo laat secretaris Henk Nota weten. ,,Titus was uitgesproken katholiek, waarbij woorden en daden voor hem overeen moesten komen. Met zijn tomeloze inzet ijverde hij ook voor de Friese taal en identiteit binnen de kerk.”

Hij was medeoprichter van het Roomsk Frysk Boun en auteur van Friese kerkliederen. In de jaren twintig herontdekte Titus de Bonifatiusbron bij Dokkum en gaf hij de aanzet tot de jaarlijkse bedevaart. Daarnaast waarschuwde hij in de vooroorlogse jaren herhaaldelijk voor het opkomend fascisme in Europa, met daarbij de bedreigende maatschappelijke tweedeling, vreemdelingenhaat en de verering van valse helden.

De familiearchieven van Titus Brandsma en Kardinaal de Jong zijn in beheer bij het Archief- en Documentatiecentrum in Bolsward.

Een grote dag

,,Dit is echt een grote dag’’, zegt Leo Fijen, journalist en uitgever bij Adveniat. ,,Dit maakt heel wat los. De beeltenis van Titus hangt straks op het Sint-Pietersplein bij de heiligverklaring. Normaal zijn daar op een zondag al tienduizenden mensen en nu misschien wel honderdduizend. Het plein zal vol zijn.”

Fijen was er in 1985 ook bij in Rome toen pater Titus zalig werd verklaard. ,,Ik werkte toen bij het secretariaat van de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland. Samen met de vader van Willibrord Frequin heb ik toen nog een special over Titus gemaakt..”

,,Titus had een mystiek die hem van binnen vulde en van buiten liet stralen. Ik heb zelf de rozenkrans in mijn bezit die Titus maakte in kamp Amersfoort. Die betekent heel veel voor mij. ”

Van 12 maart tot 28 april 1942 zat Brandsma daar vast in kamp Amersfoort. ,,Daar heeft hij de rozenkrans gemaakt, samen met de andere gevangenen.”

Op de verjaardag van Hitler, 20 april 1942, kreeg een aantal gevangenen gratie, onder wie Leo Siegmund. ,,Op de appelplaats van het concentratiekamp namen Titus en Leo afscheid van elkaar. Toen Siegmund wilde vertrekken, zei Titus: ‘Wacht, ik heb nog wat voor je.’ Hij pakte zijn rozenkrans en gaf die aan Leo Siegmund. Titus kwam niet vrij, hij ging naar Scheveningen.” Via Siegmuns zoon Theo, priester in Oldenzaal, kreeg Fijen uiteindelijk deze bijzondere rozenkrans.


Boek over Titus

Bij Adveniat verschijnt in januari een boek over Titus Brandsma, met als titel T itus Brandsma, van held tot heilige . ,,Het is tot stand gekomen samen met de Radboud Universiteit in Nijmegen. We hebben gewacht tot dit moment van de paus. Natuurlijk ga ik daar straks ook bij zijn”, zegt Fijen.

De faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen van de Radboud Universiteit en het Titus Brandsma Instituut hebben het boek samengesteld. Ze zijn hierin ondersteund door het College van Bestuur van de Radboud Universiteit, de bisschop van ’s Hertogenbosch, bisschop Gerard de Korte en door de Orde van de Broeders en de Zusters van Onze Lieve Vrouw van de Berg Karmel.

De auteurs van het boek belichten verschillende aspecten van het leven en het werk van Brandsma als Nijmeegse hoogleraar. Het boek opent met een voorwoord van bisschop Gerard de Korte, oud-bisschop van Groningen-Leeuwarden. De Nijmeegse hoogleraar Christoph Lüthy beschrijft de weg van de arrestatie van Brandsma tot zijn heiligverklaring.

Brandsma was hoogleraar aan de toenmalige Faculteit der Letteren en Filosofie van de nieuw opgerichte Roomsch Katholieke Universiteit Nijmegen. In 1932 en 1933 was hij rector magnificus van de wat nu de Radboud Universiteit heet.

Nieuws

Meest gelezen