Hoeveel kerken openen dit jaar hun deuren voor Tsjerkepaad? Veel minder dan andere jaren, maar voorzitter Gerrit Groeneveld is blij

Pas in april werd besloten dat Tsjerkepaad in 2021 kon doorgaan. Er zijn nu 171 Friese kerken die toegezegd hebben de komende maanden hun deuren te openen voor Tsjerkepaad. Dat meldt voorzitter Gerrit Groeneveld. Tegen de zestig kerken hebben zich afgemeld, om diverse redenen.

De kerk van Slappeterp doet dit jaar ook mee aan Tsjerkepaad.

De kerk van Slappeterp doet dit jaar ook mee aan Tsjerkepaad. Foto: Lodewijk Born

Groeneveld kreeg maandagochtend de laatste tussenstand door van het aantal kerken dat nu zeker is. En dat zijn er méér dan hij had verwacht. ,,It binne der 171. Dêr binne wy hiel bliid mei.” Want het kunnen er de komende weken nog meer worden, aldus de voorzitter van Stichting Tsjerkepaad.

Van dertig kerkbesturen is nog geen bericht gekomen of ze hun deuren in de maanden juli, augustus en twee zaterdagen in september weer openen voor bezoekers, die het kerkelijk erfgoed willen bekijken.

Groeneveld is vooral blij met het grote aantal kerken omdat in april pas de knoop werd doorgehakt om Tsjerkepaad dit jaar door te laten gaan. Door de coronasituatie van dit voorjaar en alle beperkingen was nog erg onzeker wat er in de zomer allemaal kon en mocht. Zodoende moesten lokale gemeenten heel snel beslissen of ze het dit jaar nog konden regelen dat hun kerkgebouw open zou zijn voor de populaire open kerkenroute in Fryslân. ,,En dat is dus slagge op in soad plakken.”

Groeneveld had er in de winter nog een hard hoofd in. ,,It hat swier kealle.” Het bestuur van Tsjerkepaad wilde het liefst niet nóg een keer het besluit moeten nemen, net als in 2020, om Tsjerkepaad van de kalender te schrappen. Maar als dat had gemoeten, dan was dat natuurlijk wel gebeurd.

Oudere vrijwilligers

62 kerken hebben om verschillende redenen aangegeven dit jaar niet open te gaan. Dat heeft volgens Groeneveld deels te maken met corona. ,,Guon doarre it noch net oan.” Bijvoorbeeld omdat men een vrijwilligersploeg heeft met veel ouderen. Maar ook door restauraties die plaatsvinden, gaat een kerk soms niet open. Het is volgens de voorzitter ieder jaar wel zo dat er wat kerken afvallen en bijkomen. Zo doen dit jaar voor het eerst Spannum en Oudwoude en Westergeest mee.

Een uitdaging voor de toekomst noemt hij wel dat de lokale vrijwilligers vaak tot de oudere leeftijdscategorie behoren. Door corona komt dat nu explicieter in beeld. ,,Dër moatte wy wol wat mei.” De noodzaak om ook jongeren te interesseren om gastheer - of -vrouw te zijn voor de bezoekers is urgent. Er zijn namelijk oudere vrijwilligers - die het soms al jaren doen - die nu aangeven toch te willen stoppen. ,,Wat ek hiel begryplik is.”


Tijdens Tsjerkepaad zullen preventiemaatregelen gelden voor bezoekers. Zoals het dragen van een mondkapje in het kerkgebouw, het desinfecteren van de handen en anderhalvemeter afstand houden. Bij binnenkomst zal de bezoeker gevraagd worden naar zijn gezondheid. Een soort ‘checkgesprek’. Of mensen ook met een schoongemaakte pen het gastenboek moeten tekenen, weet Groeneveld niet. Dat valt onder de eigen verantwoordelijkheid van de kerken. Ook hier geldt uiteraard dat voorzichtigheid het uitgangspunt is, aldus de voorzitter.

Er mag geen koffie in de kerken geschonken worden, maar er is wel ‘coffee-to-go’, die bezoekers dan buiten kunnen nuttigen.

Alle deelnemende kerken krijgen nog een brief met instructies. Uiteindelijk zijn de organiserende kerken verantwoordelijk voor een goed verloop van de openstelling.

Aanvullende activiteiten

Het is aan kerken zelf of ze ook nog aanvullende activiteiten organiseren, zoals organisten die het orgel bespelen of exposities. Stichting Tsjerkepaad beperkt dit jaar zelf de eigen activiteiten. Zo zijn er geen wandel- en fietstochten. Wel is er een orgelexcursie langs de kerken van Ferwert, Marrum en Hallum, op 31 juli. Daar kunnen maximaal vijftig mensen aan meedoen, die zich van te voren dienen op te geven.

Het thema van Tsjerkepaad 2021 is ‘Kerken in heden, verleden en toekomst’. Dat komt niet alleen terug in de gebouwen die bekeken kunnen worden, maar ook in een activiteit op zaterdag 3 juli. Dan gaat directeur Hester Simons van Stichting Alde Fryske Tsjerken in gesprek met jongeren over hoe zij de toekomst van de kerk zien.

Jubileumboek

Tsjerkepaad wordt op zaterdag 26 juni officieel geopend in de Grote Kerk in Harlingen. Dan zal ook een jubileumboek gepresenteerd worden dat Groeneveld heeft samengesteld. Tevens wordt dan voor het eerst de promotiefilm getoond die Peter Sauwermann uit Dokkum heeft gemaakt. Bij de opening kunnen vijftig mensen aanwezig zijn. Anderen kunnen het geheel online volgen, via een livestream. Op 18 september is de afsluiting gepland in Heerenveen, in de katholieke kerk aldaar.

Kerken die zich nog willen aanmelden voor Tsjerkepaad kunnen dat nog gewoon doen, benadrukt Groeneveld. Hun aanmelding wordt dan verwerkt op de website. Er is dit jaar geen Tsjerkepaadgids gemaakt, zodat de website van Tsjerkepaad de meest actuele informatie geeft.