Dit artikel is vandaag gratis

Zo ziet de uitvaart van koningin Elizabeth er maandag uit: zowel katholieken als protestanten zullen elementen uit de afscheidsdienst herkennen

Een nachtelijke oefening van het overbrengen van de kist van koningin Elizabeth naar Westminster Abbey. Foto: EPA

Het afscheid van de Britse koningin Elizabeth vindt maandag plaats in Westminster Abbey, de Londense kerk waar Elizabeth in 1953 werd gekroond en in 1947 in het huwelijk trad met prins Philip. Na afloop van de dienst wordt Elizabeth naar Windsor Castle gebracht. Met een privéceremonie wordt haar kist dan in een grafkelder geplaatst, bij haar vorig jaar overleden echtgenoot .

De kist van de vorstin staat tot maandagochtend nog in Westminster Hall. Sinds woensdag konden belangstellenden daar hun laatste eer bewijzen aan de vorstin. Geschat wordt dat als de ‘lying-in-state’ wordt opgeheven, er ongeveer 750.000 mensen langs de kist zijn getrokken.

De doodskist van Elizabeth wordt vervolgens van Westminster Hall naar Westminster Abbey gebracht, waar de rouwdienst plaatsvindt. Daarbij rust de kist op een affuit, het onderstel van een kanon. Het rijtuig waar de kist van Elizabeth op zal liggen, deed eerder dienst bij uitvaarten van onder meer Winston Churchill (1874-1965) en koning Edward VII (1841-1910).

Voor het eerst werd deze affuit gebruikt door koningin Victoria (1819-1901). Het bewuste rijtuig is in 1896 gemaakt. Er heeft nooit een kanon op gestaan; waarschijnlijk was het onderdeel van een reserve. Ook in Nederland kennen we het dat een kist op een affuit wordt verplaatst: zo rustte de kist van prins Bernhard in 2004 op zo’n rijtuig bij de afscheidsdienst in de Nieuwe Kerk te Delft. De affuit met de kist van Elizabeth zal worden voortgetrokken door 142 matrozen van de Royal Navy.

De afscheidsdienst in Westminster Abbey is een anglicaanse viering. Daarbij zullen zowel protestanten als katholieken elementen uit hun eigen tradities herkennen. Elizabeths verre voorganger Hendrik VIII van Engeland brak in 1536 met het Vaticaan. Dat deed hij niet als steun aan de reformatoren die in die tijd actief waren; voor een publicatie tegen de ideeën van Maarten Luther schonk paus Leo X in 1521 nog de titel Fidei Defensor (Verdediger van het Geloof) aan Hendrik.

Hendrik had een ander probleem met het Vaticaan: hij wilde scheiden van zijn vrouw, maar de paus weigerde daar toestemming voor te geven. Daarop brak Hendrik met Rome: hij nam de bezittingen van de Rooms-Katholieke Kerk in Engeland en Wales in beslag en riep de Anglicaanse Kerk uit, met hemzelf aan het hoofd.

Liturgie

De anglicaanse liturgie heeft zeker op het vlak van uiterlijke rituelen raakvlakken met het katholicisme. Maar de uitvaart van Elizabeth is nadrukkelijk geen rooms-katholieke eucharistieviering, maar een woord- en gebedsdienst. De anglicaanse priester David Hoyle zal de afscheidsdienst leiden. Hij is de deken van Westminster Abbey. Liz Truss, de premier van het Verenigd Koninkrijk, houdt de Bijbellezing. De preek komt van aartsbisschop Justin Welby van Canterbury, de geestelijk leider van de Anglicaanse Kerk.

In de viering zal ook veel muziek klinken: de psalmen, gezangen en hymnen worden gezongen door het Koor van Westminster Abbey en het Koor van de Koninklijke Kapel van St. James’s Palace, onder leiding van kerkmusicus James O’Donnell.

Bij de ceremonie worden meer dan tweeduizend gasten verwacht. Honderden wereldleiders en andere hoogwaardigheidsbekleders komen naar Londen, onder wie de Amerikaanse president Joe Biden, de Franse president Emmanuel Macron en de Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern. Koning Willem-Alexander reist samen met koningin Máxima en prinses Beatrix naar de Britse hoofdstad.

Landelijke stilte

Tegen het einde van de uitvaartdienst wordt de Last Post gespeeld, gevolgd door een landelijke stilte van twee minuten. Daarna volgen het volkslied en een klaagzang gespeeld door een doedelzakspeler. Daarmee eindigt de dienst en wordt de kist van Elizabeth in processie overbracht naar Wellington Arch, een triomfboog in Londen. Daar wordt de kist geplaatst in een speciale rouwauto die het stoffelijk overschot van de koningin naar haar laatste rouwplaats in Windsor zal brengen.

In de kapel vindt er maandagavond nog een dienst plaats. De priester die daarin voorgaat is David Conner, de deken van Windsor. Aartsbisschop Welby zal er de zegening verrichten. Deze afscheidsdienst is voor een kleinere groep genodigden; er zullen zo’n 800 mensen bij aanwezig zijn. Tijdens deze dienst worden de keizerlijke staatskroon, de rijksappel en de scepter van de kist verwijderd. Aan het einde van de laatste hymne plaatst de koning het vaandel van de Grenadier Guards op de kist. Deze militairen zijn belast met het uitvoeren van de ceremoniële taken voor de monarch.

In de avond, tijdens een privéviering voor de familie, wordt de kist van Elizabeth in de koninklijke grafkelder neergelaten, terwijl op speciaal verzoek van Elizabeth een Schotse doedelzakspeler het God Save the King speelt. Haar graftombe zal een marmeren plaat dragen met de tekst ‘ELIZABETH II 1926-2022’.

In Nederland is de uitvaart vanaf 11:00 uur te volgen via NPO 1.

Nieuws

menu